Η κρίση στον πρωτογενή τομέα είναι πραγματική – Ήρθε η ώρα για τολμηρές αποφάσεις
Την ανάγκη για ένα συνολικό σχέδιο ανασύνταξης του πρωτογενούς τομέα, με έμφαση στη στήριξη των νέων αγροτών, την ενίσχυση των συνεταιρισμών και την αντιμετώπιση των χρόνιων δομικών προβλημάτων της ελληνικής γεωργίας, ανέδειξε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.
στο Ετήσιο Συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Θεμάτων και του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Φωτοβολταϊκών, που πραγματοποιείται στην Ξάνθη.
Ανοίγοντας την ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Θεμάτων και του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Φωτοβολταϊκών, ο κ. Καραμανλής καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην «ακριτική Ξάνθη», την οποία χαρακτήρισε κοιτίδα του ελληνικού συνεργατισμού.
Όπως ανέφερε, από την περιοχή ξεκίνησε τη δράση του ο Αλέξανδρος Μπαλτατζής, ιδρυτής της ΠΑΣΕΓΕΣ και δημιουργός ενός εκτεταμένου δικτύου συνεταιρισμών και συνεταιριστικών επιχειρήσεων.
Εξέφρασε την πεποίθηση ότι το συνέδριο θα αναδείξει ιδέες και προτάσεις που μπορούν να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και να δώσουν προοπτική στον αγροτικό κόσμο.
Οι πιέσεις στον αγροτικό κόσμο
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τον αγροτικό κόσμο, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Όπως σημείωσε, το 2025 καταγράφηκε έντονη όξυνση προβλημάτων που επιβάρυναν σοβαρά τους παραγωγούς.
Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε:
- στην εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, η οποία, όπως τόνισε, γίνεται ακόμη πιο απρόβλεπτη λόγω του πολέμου στο Ιράν,
- στις μεγάλες διακυμάνσεις στις αγορές λιπασμάτων και ζωοτροφών,
- στις οικονομικές επιβαρύνσεις από τις ταχείες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πράσινη μετάβαση,
- στην ανησυχία για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, που, όπως υποστήριξε, μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Για την Ελλάδα πρόσθεσε ότι η κατάσταση επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την αύξηση του κόστους παραγωγής, την πτώση των τιμών παραγωγού, τις ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα και τις απώλειες του ζωικού κεφαλαίου λόγω ζωονόσων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ξάνθη, σημειώνοντας ότι στην περιοχή επλήγη μεγάλο μέρος του ζωικού κεφαλαίου.
Παράλληλα μίλησε για καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και στις ενισχύσεις, κάνοντας λόγο για «περιβάλλον σκανδαλώδους αδιαφάνειας».
«Οι αγροτικές κινητοποιήσεις δεν είναι δρώμενο»
Ο κ. Καραμανλής υπογράμμισε ότι οι κινητοποιήσεις των αγροτών δεν αποτελούν ένα επαναλαμβανόμενο «δρώμενο» αλλά φυσική συνέπεια χρόνιων προβλημάτων.
Όπως είπε, όσο η αγροτική πολιτική περιορίζεται σε αποσπασματικά μέτρα και προσωρινές διευκολύνσεις, η κρίση θα συνεχίσει να ανακυκλώνεται.
«Τώρα, χωρίς άλλες αναβολές, είναι η ώρα για ανασύνταξη και τολμηρές δράσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το μέλλον του πρωτογενούς τομέα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την προοπτική της ελληνικής περιφέρειας και την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος
Μία από τις βασικές δομικές αδυναμίες της ελληνικής γεωργίας, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, είναι ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος.
Την ίδια στιγμή, όπως παρατήρησε, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική ευνοεί μεγαλύτερες και οργανωμένες εκμεταλλεύσεις που διαθέτουν κεφάλαια, τεχνογνωσία και διοικητική επάρκεια.
Για τον λόγο αυτό υποστήριξε την ανάγκη ενίσχυσης σύγχρονων συνεταιριστικών σχημάτων, τα οποία λειτουργούν ως επιχειρηματικές οντότητες, επενδύουν στην καινοτομία, την τυποποίηση και την ποιότητα και προωθούν τα προϊόντα τους τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά.
Ως παράδειγμα ενός τέτοιου μοντέλου ανέφερε τη ΣΕΚΕ, σημειώνοντας ότι η επιτυχία της αποδεικνύει την αξία των σύγχρονων συνεταιριστικών πρακτικών.
Η φορολογία στα προϊόντα καπνού
Στην ομιλία του αναφέρθηκε επίσης στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αύξηση της φορολογίας στα προϊόντα καπνού.
Ο κ. Καραμανλής αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μέτρου, υποστηρίζοντας ότι σε άλλες χώρες η υπερφορολόγηση οδήγησε σε αύξηση του λαθρεμπορίου.
Όπως είπε, αυτό έχει ως αποτέλεσμα απώλεια κρατικών εσόδων και ενίσχυση των παράνομων δικτύων που συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα.
Η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο δημογραφικό πρόβλημα της υπαίθρου.
Ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η απομάκρυνση των νέων από την αγροτική δραστηριότητα μπορεί να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη της περιφέρειας και ερημοποίηση της υπαίθρου.
«Μια τέτοια εξέλιξη συνιστά μείζονα εθνική απειλή», υπογράμμισε.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος πρότεινε μεταξύ άλλων:
- ενίσχυση της εκπαίδευσης και επιστημονικής στήριξης των νέων αγροτών,
- αξιοποίηση περίπου 6 εκατ. στρεμμάτων σχολαζουσών εκτάσεων,
- ταχύτερη και διαφανή καταβολή ενισχύσεων και αποζημιώσεων,
- δημιουργία σύγχρονων υποδομών στην περιφέρεια,
- παροχή χαμηλότοκων δανείων προς νέους αγρότες.
Τα κόκκινα δάνεια αγροτών
Ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε και στο ζήτημα των «κόκκινων» αγροτικών δανείων, τονίζοντας ότι η ρύθμισή τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάταξη του αγροτικού τομέα.
Επισήμανε ότι οι διαδικασίες έχουν καθυστερήσει, με αποτέλεσμα τη διόγκωση των οφειλών, και υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των σχετικών διαδικασιών σύμφωνα με τον νόμο και τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος.
«Στην περιφέρεια χτυπά η καρδιά της Ελλάδας»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας ξεπερνούν το παρόν και αφορούν το μέλλον της χώρας.
«Στην περιφέρεια χτυπά η καρδιά της Ελλάδας», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι μια ισχυρή Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς μια παραγωγικά ακμαία και οικονομικά εύρωστη περιφέρεια.
Με αυτή την επισήμανση ευχήθηκε καλή επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου και δύναμη στους ανθρώπους του αγροτικού χώρου.
