Η κρίσιμη τέταρτη φάση που αμφισβητεί ότι νικητής είναι το Ιράν
Το Ιράν δεν κερδίζει: Στην τέταρτη πράξη του δράματος, ο ναυτικός αποκλεισμός ανατρέπει τα δεδομένα στον Κόλπο. Ενώ οι αναλυτές εστίαζαν στην αντοχή του ιρανικού καθεστώτος, η στρατηγική απάντηση της Ουάσιγκτον για αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν υψώνει αποτελεσματικό τοίχο, μεταφέροντας την πίεση στα σπλάχνα της ιρανικής επικράτειας. Η προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και η διασφάλιση των διεθνών εμπορικών οδών αποδεικνύονται οι απόλυτοι καταλύτες της γεωπολιτικής σταθερότητας.
Κυρίαρχη άποψη που τείνει να παγιωθεί στις αναλύσεις υποστηρίζει ότι το Ιράν επικράτησε. Το σκεπτικό φαντάζει απλοϊκό. ΗΠΑ και Ισραήλ σφυροκοπούσαν την ιρανική επικράτεια επί εβδομάδες. Η Τεχεράνη, όμως, αρνήθηκε να συνθηκολογήσει. Το θεοκρατικό καθεστώς παραμένει στην εξουσία, το πυραυλικό οπλοστάσιο απειλεί την περιοχή, και η ηγεσία διατηρεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Η απειλή παράλυσης της ναυσιπλοΐας στραγγαλίζει την αγορά ενέργειας, δικαιώνοντας τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για παγκόσμια οικονομική ύφεση.
Πρόκειται για επιχείρημα που αποδεικνύεται πρόωρο. Οι πόλεμοι αποτελούν αγώνες αντοχής και ισχύος. Σήμερα, η εικόνα του μετώπου έχει μεταβληθεί ριζικά. Η εξάμηνη σύγκρουση εξελίχθηκε σε τρεις πράξεις, ενώ η τέταρτη ξετυλίγεται αυτήν ακριβώς τη στιγμή. Η πρώτη πράξη ξεκίνησε με τις αεροπορικές επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου. Η δεύτερη πράξη έφερε τη διαπραγμάτευση της 7ης Απριλίου, που σφραγίστηκε με το Μνημόνιο της 17ης Ιουνίου από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ιρανό Πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν. Η εκεχειρία κατέρρευσε στην τρίτη πράξη, όταν η Τεχεράνη επιχείρησε ξανά να πειρατεύσει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, πυροδοτώντας νέο κύκλο αίματος και ωθώντας φωνές να καλούν τις ΗΠΑ σε υποχώρηση.
Όμως, η μοίρα του πολέμου επιφύλασσε ανατροπές. Από τα μέσα Ιουλίου, οι ΗΠΑ επέβαλαν σιδερένιο ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, εκμηδενίζοντας το πετρελαϊκό εμπόριο της Τεχεράνης.
Ο αμερικανικός στόλος καθαρίζει τις θαλάσσιες διόδους, προστατεύοντας τα εμπορικά πλοία. Οι ιρανικές πετρελαιοφόρες αρτηρίες στέρεψαν, οι αγορές ανέκαμψαν και οι τιμές καυσίμων παρέμειναν ακλόνητες. Το Bloomberg αποκάλυψε ότι η ροή του πετρελαίου μέσω του Ορμούζ ανέκτησε τα δύο τρίτα της προπολεμικής της ορμής. Η θηλιά πνίγει πλέον την Τεχεράνη. Αν η Τεχεράνη βλέπει την ισχύ της να εξανεμίζεται στα στενά του Ορμούζ και χάσει το προνόμιο να κρατά όμηρο τη ναυσιπλοΐα, το οικοδόμημα της δύναμής της θα καταρρεύσει.
Το Ιράν σύρθηκε στη δίνη γονατισμένο από κυρώσεις. Σήμερα, η χώρα αιμορραγεί. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η ιρανική οικονομία συρρικνώνεται άνω του 5%, ενώ ο πληθωρισμός καλπάζει κοντά στο 70%. Το εθνικό νόμισμα εκμηδενίστηκε και οι τιμές βασικών αγαθών έγιναν απρόσιτες. Αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Εργασίας ομολόγησε πρόσφατα το χαμό ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας μέσα στο πρώτο τρίμηνο των εχθροπραξιών.
Αυτοί οι αριθμοί αποτελούν τη λυδία λίθος της σύγκρουσης. Η αντοχή ενός καθεστώτος μετριέται με τις αντοχές της κοινωνίας του. Πριν ξεσπάσει η καταιγίδα, η Τεχεράνη κλυδωνιζόταν από κύμα λαϊκής οργής ενάντια στην καταστολή, με χιλιάδες νεκρούς διαδηλευτές. Ίσως η βέλτιστη αμερικανική στρατηγική να μην ήταν τα όπλα, αλλά μια οικονομική εκστρατεία υποστήριξης του ιρανικού λαού. Αντίθετα, η εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας στην πρώτη πράξη συσπείρωσε τους Φρουρούς της Επανάστασης, εντείνοντας την καταστολή.
Οι Φρουροί χρειάζονται πόρους για να συντηρούν τη βασιλεία του τρόμου. Και η τέταρτη πράξη –ο στρατιωτικός ναυτικός αποκλεισμός– αποτελεί πρωτόγνωρη δοκιμασία. Για πρώτη φορά από την Επανάσταση του 1979, το Ιράν βλέπει την οικονομική του αρτηρία στο Ορμούζ να αποκόπτεται βίαια. Η μόνη διέξοδος για τους Αγιατολάχ είναι να σταματήσουν τις απειλές στα Στενά και να παραδώσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Αυτή είναι συμφωνία που ο Ντόναλντ Τραμπ θα υπέγραφε, αλλά για τους Φρουρούς ισοδυναμεί με ομολογία αδυναμίας.
Η Τεχεράνη παλεύει να σπάσει τον κλοιό. Το σχέδιό της στις προηγούμενες φάσεις ήταν σαφές: να τρομοκρατήσει το παγκόσμιο εμπόριο, να εκτινάξει τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ και να αναγκάσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε υποχώρηση ενόψει των εκλογών. Το Ιράν στοχεύει ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, ενώ οι Χούθι της Υεμένης απειλούν την Ερυθρά Θάλασσα με drones και πυραύλους.
Οι τακτικές αυτές δεν απέδωσαν. Τα κράτη του Κόλπου αρνούνται να υποκύψουν στον ιρανικό εκβιασμό, ενώ οι απόπειρες ναρκοθέτησης των Στενών συντρίβονται. Ο κίνδυνος απεγνωσμένης ιρανικής κλιμάκωσης παραμένει ζωντανός, όμως ο Ντόναλντ Τραμπ αποδεικνύεται πολύ πιο άκαμπτος από όσο είχαν υπολογίσει οι στρατηγοί του Ιράν. Κάθε κράτος έχει ένα σημείο θραύσης. Το Ιράν πίστεψε ότι βρήκε το σημείο του Τραμπ. Τώρα, ο Αμερικανός Πρόεδρος ενδέχεται να ανακαλύψει το δικό τους.
Η αδυσώπητη αναμέτρηση θα επιζήσει της παρούσας αμερικανικής προεδρίας, καθώς επιβιώνει εδώ και μισό αιώνα. Οι προηγούμενες σελίδες γράφτηκαν από την Ουάσιγκτον με μελάνι αναποφασιστικότητας. Η τέταρτη πράξη, όμως, φέρει άλλη σφραγίδα.
Ο στόχος για τις ΗΠΑ θα πρέπει να είναι εξίσου σαφώς καθορισμένος. Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει τις αξιώσεις του επί του Πορθμού και το πρόγραμμα πυρηνικού εμπλουτισμού. Μέχρι τότε, αυτό θα είναι το νέο status quo.
Και αυτό το status quo – ίσως για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου – τώρα ευνοεί την Ουάσιγκτον, όχι την Τεχεράνη.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
