Η ναυτιλία δεν είναι απλώς επάγγελμα – είναι τρόπος ζωής
Σε έναν κλάδο που κινείται σε διεθνή ύδατα με υψηλή ένταση και διαρκείς προκλήσεις, η Μεταξία Ψάλτη, Chief Operating Officer της Neda Maritime Agency Co. Ltd., βρίσκεται στο επίκεντρο της επιχειρησιακής λειτουργίας ενός στόλου που δραστηριοποιείται παγκοσμίως στη μεταφορά χύδην ξηρού και υγρού φορτίου, διαχειριζόμενη τόσο φορτηγά πλοία (bulk carriers) όσο και δεξαμενόπλοια (tankers).
Η πορεία της δεν ήταν προδιαγεγραμμένη· ξεκίνησε το 1989 με μια καλοκαιρινή, προσωρινή εργασία σε ναυτιλιακή εταιρεία. «Ήταν μια προσωρινή εργασία σε έναν χώρο που παραδοσιακά χαρακτηριζόταν από ανδρική κυριαρχία», θυμάται. Τότε δεν γνώριζε ότι αυτή η εμπειρία θα εξελισσόταν σε μια επαγγελματική διαδρομή άνω των τριών δεκαετιών.
Από την πρώτη εμπειρία στη ζωή στη θάλασσα
Η ναυτιλία, όπως εξηγεί, δεν της ήταν ξένη. «Προέρχομαι από οικογένεια γεμάτη ναυτικούς. Από μικρή πήρα μια πρώτη γεύση της ζωής στη θάλασσα, ταξιδεύοντας και η ίδια με τον πατέρα μου πάνω στα πλοία».
Οι ιστορίες από ταξίδια, λιμάνια, κακοκαιρίες και περιπέτειες που άκουγε από παιδί, της φαινόντουσαν πάντα συναρπαστικές. «Η θάλασσα ήταν πάντα μέρος της ταυτότητάς μου». Πολύ γρήγορα κατάλαβε ότι δεν είχε βρει απλώς μια προσωρινή δουλειά· «είχα βρει ένα επάγγελμα που με γέμιζε». Αγάπησε τη ναυτιλία για την ένταση, τη δυναμική και την ευθύνη της. «Για την αίσθηση ότι κάθε απόφαση έχει αντίκτυπο», προσθέτει.
Ταυτόχρονα, η ζωή της απαιτούσε να ισορροπεί ανάμεσα στην επαγγελματική και στην οικογενειακή της πορεία. «Ως σύζυγος και μητέρα δύο παιδιών, η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική διαδρομή και στην προσωπική και οικογενειακή ζωή αποτελούσε μια διαρκή άσκηση με πολλές προκλήσεις», αναφέρει. «Η υπομονή, η κατανόηση και η στήριξη της οικογένειάς μου υπήρξαν καθοριστικές. Χωρίς τη δική τους εμπιστοσύνη και αντοχή, τίποτα από όσα έχω πετύχει δεν θα είχε την ίδια αξία ούτε θα ήταν εφικτά».
Μια πορεία μέσα από εμπειρία και ηγεσία
Η καριέρα της εξελίχθηκε μέσα από σταδιακή ανάληψη ευθυνών. «Η καριέρα μου εξελίχθηκε από βοηθός στα τμήματα Operations και Crew σύντομα σε operator σε φορτηγά πλοία», λέει. «Στη συνέχεια έγινα Operations Manager και Operations Director σε φορτηγά και δεξαμενόπλοια, και το 2018 ανέλαβα τη θέση της Chief Operating Officer στη Neda Maritime».
Από αυτή τη διαδρομή, αντλεί ένα σημαντικό συμπέρασμα για την ηγεσία: «Η ηγεσία δεν έχει φύλο. Έχει αξίες. Έχει γνώση. Έχει συνέπεια». Όπως εξηγεί, «η γυναίκα στον σύγχρονο ναυτιλιακό οργανισμό δεν καλείται να “αποδείξει” ότι μπορεί. Καλείται να συμβάλει, να εξελίξει, να ηγηθεί».
Θεσμικοί ρόλοι και διεθνής διάσταση
Από την 1η Ιανουαρίου 2025 ανέλαβε καθήκοντα Αντιπροέδρου στην INTERCARGO, γινόμενη η πρώτη γυναίκα που συμμετέχει στην Εκτελεστική Επιτροπή Διαχείρισης του οργανισμού. «Η INTERCARGO εκπροσωπεί τους πλοιοκτήτες και διαχειριστές φορτηγών πλοίων παγκοσμίως και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικών για την ασφάλεια, την περιβαλλοντική συμμόρφωση και τη βιώσιμη λειτουργία του κλάδου», εξηγεί. Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και κανονιστικών εξελίξεων, η θεσμική εκπροσώπηση και η τεκμηριωμένη παρέμβαση είναι, όπως σημειώνει, ιδιαίτερα κρίσιμες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στον ρόλο της ως προέδρου της Επιτροπής Ποιότητας (Quality Panel) της INTERCARGO. «Αναδεικνύουμε πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος, αξιολογούμε τις επιπτώσεις των συστημάτων αξιολόγησης και διατυπώνουμε τεκμηριωμένες θέσεις», σημειώνει. «Η φωνή μας είναι ξεκάθαρη και, όταν απαιτείται, διεκδικητική. Γιατί η ποιότητα δεν επιβάλλεται, χτίζεται μέσα από διάλογο, συνεργασία και κοινή κατανόηση κινδύνου».
Ενεργό ρόλο έχει και στην INTERTANKO, όπου προεδρεύει του Commercial Committee, ενώ είναι μέλος της WISTA Hellas, που προάγει τη γυναικεία παρουσία και τον επαγγελματισμό στη ναυτιλία. «Φέτος είχα την τιμή να λάβω το Βραβείο Ηγεσίας του οργανισμού», προσθέτει.
Η αξία της ομάδας και η διαφορετικότητα
Μέσα από τους πολλαπλούς αυτούς ρόλους, διαπιστώνει καθημερινά ότι οι προκλήσεις της διεθνούς ναυτιλίας είναι πολυδιάστατες και σύνθετες. «Η διαφορετικότητα στη σκέψη και στην προσέγγιση δεν είναι απλώς ζήτημα ισότητας· είναι στρατηγικό πλεονέκτημα». Οι γυναίκες, εξηγεί, «φέρνουν στη διοίκηση ανθεκτικότητα, οργάνωση, ενσυναίσθηση και ικανότητα σύνθεσης». Όμως, όπως τονίζει, «η πρόοδος δεν είναι ατομική υπόθεση. Η ναυτιλία είναι ομαδικό άθλημα».
«Η πρόοδος έρχεται μέσα από συνεργασίες, μέσα από σεβασμό και κοινό όραμα», συνεχίζει. «Οι ομάδες μας, στη στεριά και στη θάλασσα, είναι η πραγματική δύναμη πίσω από κάθε θεσμική ή επιχειρησιακή επιτυχία μας». Για την ίδια, η μεγαλύτερη επιτυχία είναι «η ικανότητα να δημιουργείς περιβάλλοντα όπου οι άνθρωποι εξελίσσονται, όπου οι ναυτικοί μας νιώθουν ασφαλείς και υπερήφανοι για την δουλειά τους, και όπου οι ομάδες λειτουργούν με εμπιστοσύνη και αμοιβαίο σεβασμό».
Κοιτάζοντας πίσω, από μια καλοκαιρινή εργασία έως έναν διεθνή θεσμικό ρόλο, η Μεταξία Ψάλτη αναγνωρίζει ότι η ναυτιλία ανταμείβει όσους επιμένουν και εξελίσσονται. «Η ναυτιλία προσφέρει ευκαιρίες σε όσους αγαπούν αυτό που κάνουν, είναι ακούραστοι, μαθαίνουν διαρκώς και αναλαμβάνουν ευθύνη».
Και καταλήγει: «Μια ευκαιρία, ακόμη και αν ξεκινήσει ως προσωρινή, μπορεί να μετατραπεί σε αποστολή ζωής».
