Η ναυτιλία «σηκώνει» πάλι το βάρος της ενεργειακής ασφάλειας

Στην πρώτη γραμμή του πυρός βρίσκεται ξανά η διεθνής ναυτιλία, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να εντείνουν τις ανησυχίες γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια σε διεθνές επίπεδο.

Οι εξαιρετικά περιορισμένες διελεύσεις στα Στενά του Ορμούζ, απόρροια των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και των αποφάσεων ΗΠΑ – Ιράν για «ναυτικό αποκλεισμό» εκατέρωθεν, έχουν διαμορφώσει ένα ισχυρό μέτωπο πίεσης για το παγκόσμιο εμπόριο. Ωστόσο, σύμφωνα με δηλώσεις του γ.γ. του IMO, Arsenio Dominguez, αυτό το μέτωπο είναι διπλό, καθώς, με φόντο την αναζωπύρωση της έντασης και στη Μαύρη Θάλασσα, ο ίδιος επεσήμανε ότι παρά την προσοχή που συγκεντρώνει η κρίση στο Ορμούζ, οι ναυτικοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές και σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή, η Allied QuantumSea Research υπογραμμίζει σε ανάλυσή της ότι οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών ενίσχυσαν την αξία των διαδρομών εξαγωγής που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, ανεξάρτητα από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο. Υποδομές όπως ο σαουδαραβικός αγωγός East-West, ο αγωγός Abu Dhabi-Fujairah των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και τα terminals σε Yanbu και Fujairah αποδείχθηκαν ιδιαίτερα κρίσιμες.

Όπως επισημαίνεται, το Ορμούζ θα παραμείνει ο βασικός εξαγωγικός διάδρομος του Κόλπου, όμως η σημασία των εναλλακτικών υποδομών αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Η αγορά παρακολουθεί πλέον τρία παράλληλα μέτωπα: την πρόοδο πιθανών επεκτάσεων αγωγών, την εφαρμογή οποιουδήποτε ιρανικού πλαισίου ρύθμισης των διελεύσεων και τον χρόνο που θα απαιτηθεί ώστε οι συνθήκες εμπορικής ναυσιπλοΐας, ιδίως τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, να επιστρέψουν σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για την αύξηση της δυναμικότητας του αγωγού East-West. Ταυτόχρονα, η Allied σημειώνει ότι έχουν υπάρξει προκαταρκτικές επαφές με γειτονικούς παραγωγούς, μεταξύ των οποίων το Κουβέιτ, ενώ αναφέρεται ότι και το Κατάρ εξετάζει κατά πόσο μελλοντικές εξαγωγές LNG θα μπορούσαν να ωφεληθούν από εναλλακτικές διαδρομές μέσω Σαουδικής Αραβίας.

Η τελευταία εικόνα στα Στενά του Ορμούζ

Όπως φαίνεται στα στοιχεία, η εμπιστοσύνη στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη. Σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa, περισσότερα από 130 tankers και gas carriers παραμένουν εγκλωβισμένα στη δυτική πλευρά των Στενών του Ορμούζ, χωρίς καταγεγραμμένη διέλευση από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Συγκεκριμένα, η εταιρεία μετρά 139 πλοία στην περιοχή, αν και οι λόγοι παραμονής τους είναι σύνθετοι. Μόνο 17 είναι μεγάλα πλοία μεγέθους LR1 ή άνω, χωρίς υψηλού ρίσκου ή προφίλ κυρώσεων. Ορισμένα φαίνεται να καθυστέρησαν μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν του Ιουνίου και «δεν πρόλαβαν να βγουν», ενώ άλλα, κυρίως LR1s και LR2s, εξυπηρετούσαν τοπικά δρομολόγια και εγκλωβίστηκαν όταν η «πόρτα εξόδου» έκλεισε ξανά.

Όσον αφορά τις διελεύσεις, η Allied τόνισε ότι η κίνηση που κατέρρευσε τον Μάρτιο, με χαμηλό μόλις μία διέλευση στις 13 Μαρτίου, παρέμεινε σε χαμηλά μονοψήφια ή διψήφια επίπεδα έως τον Μάιο. Σε ολόκληρη τη μεταπολεμική περίοδο ο μέσος όρος των διελεύσεων διαμορφώνεται σε μόλις 17 πλοία την ημέρα, δηλαδή περίπου 14% του προπολεμικού μέσου όρου. Παράλληλα, η ανάκαμψη μετά την εκεχειρία σταμάτησε και αντιστράφηκε, καθώς οι διελεύσεις κορυφώθηκαν στις περίπου 56 την 1η Ιουλίου, αλλά υποχώρησαν στις 16 στις 12 Ιουλίου, μετά τη νέα ανάφλεξη, τις επιθέσεις κατά πλοίων και το ουσιαστικό κλείσιμο της θαλάσσιας αρτηρίας.

Το νέο «πάγωμα» των διελεύσεων προκύπτει από τις νέες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, με την τελευταία έκθεση του JMIC -το οποίο διατηρεί το επίπεδο κινδύνου στα Στενά του Ορμούζ σε «σοβαρό»- να καταγράφει δέκα ιρανικές επιθέσεις από τις 25 Ιουνίου και συνεχιζόμενη πίεση σε πλοία με ενεργοποιημένο το σύστημα εντοπισμού AIS. Την ίδια ώρα, από την έναρξη της κρίσης ΗΠΑ – Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και έως τις 13 Ιουλίου, το JMIC καταγράφει 65 επιβεβαιωμένα περιστατικά ναυτικής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, εκ των οποίων 45 ταξινομούνται ως επιθέσεις σε πλοία.

Οι εξαγωγικές ροές του Ιουνίου

Παρά τη σοβαρή διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ, οι παραγωγοί του Κόλπου κατάφεραν τον Ιούνιο να ανακτήσουν γρήγορα σημαντικό μέρος της εξαγωγικής τους δυναμικής. Η Allied επισημαίνει ότι τα ΗΑΕ αύξησαν την παραγωγή αργού σε ιστορικό υψηλό 4,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Ιούνιο, από 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως που είχε καταγραφεί το 2020.

Η αύξηση αυτή ακολούθησε την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον OPEC την 1η Μαΐου, γεγονός που επέτρεψε στη χώρα να αυξήσει την παραγωγή και τις εξαγωγές της, παρά τη συνεχιζόμενη διαταραχή στην εμπορική ναυσιπλοΐα. Για να διατηρήσουν τις ροές, τα ΗΑΕ διαφοροποίησαν τη logistics αλυσίδα τους φορτώνοντας σε σημεία εκτός των Στενών του Ορμούζ.

Αντίστοιχα, η Σαουδική Αραβία επιτάχυνε τις εξαγωγές μετά την εκεχειρία της 17ης Ιουνίου, μεταφέροντας περίπου 34 εκατ. βαρέλια μέσω του Ορμούζ τις επόμενες εβδομάδες. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η ανάκαμψη των εξαγωγών αργού του Κόλπου κινήθηκε ταχύτερα από την ομαλοποίηση της εμπορικής κίνησης των tankers. Με άλλα λόγια, όπως τονίζεται, οι παραγωγοί βρήκαν τρόπους να εξάγουν, αλλά η ευρύτερη ναυτιλιακή αγορά παρέμεινε επιφυλακτική.

Το χρονολόγιο των επιθέσεων

1 Μαρτίου: Πλήγμα από βλήμα σε δύο tanker στα Στενά Ορμούζ, με φωτιά και τραυματισμούς. Έκρηξη βλήματος κοντά σε bulk carrier στον Περσικό Κόλπο. Χτύπημα από USV σε tanker στον Κόλπο Ομάν με έναν νεκρό. Πλήγμα από δύο βλήματα σε λιμάνι του Μπαχρέιν, με αποτέλεσμα φωτιά και ζημιές σε tanker.

3 Μαρτίου: Επίθεση με UAV και πυραύλους σε δύο bulk carrier και ένα tanker στο αγκυροβόλιο στον Κόλπο του Ομάν, με υλικές ζημιές στα πλοία.

4 Μαρτίου: Έκρηξη κοντά στην πρύμνη ενός containership στα Στενά του Ορμούζ έπειτα από προσέγγιση ταχύπλοου. Επίθεση κατά containership με βλήμα στον Περσικό Κόλπο.

6 Μαρτίου: Πλήγμα από βλήματα σε ρυμουλκό που παρείχε συνδρομή σε containership στα Στενά του Ορμούζ.

7 Μαρτίου: Πλήγμα από UAV σε Offshore rig στον Περσικό Κόλπο, με τραυματισμούς προσωπικού.

10 Μαρτίου: Έκρηξη κοντά σε bulk carrier στον Περσικό Κόλπο και πλήγμα από βλήμα στην πρύμνη containership στην ίδια περιοχή.

11 Μαρτίου: Επίθεση σε bulk carrier στον Περσικό με σοβαρές ζημιές. Πλήγμα σε δύο tanker κατά τη διάρκεια STS operations με σημαντικές ζημιές από φωτιά και αναφερόμενη ανθρώπινη απώλεια.

12 Μαρτίου: Πλήγμα σε containership στον Περσικό Κόλπο, βόρεια του Jebel Ali.

17 Μαρτίου: Μικρές ζημιές σε LPG carrier από συντρίμμια drone ή αναχαίτιση πυραύλου.

18 Μαρτίου: Πλήγμα από άγνωστο βλήμα σε Chemical/products tanker στα χωρικά ύδατα των ΗΑΕ, με έναν αγνοούμενο.

19 Μαρτίου: Συντρίμμια drone προκάλεσαν ζημιές σε offshore vessel στο αγκυροβόλιο του Ras Laffan.

21 Μαρτίου: Έκρηξη και φωτιά κοντά σε bulk carrier, ανοικτά των ΗΑΕ στον Περσικό Κόλπο.

30 Μαρτίου: Πύραυλοι κοντά σε containership, ανοικτά της Σαουδικής Αραβίας στον Περσικό Κόλπο. Πλήγμα από άγνωστο βλήμα και φωτιά σε δεξαμενόπλοιο ανοικτά των ΗΑΕ.

31 Μαρτίου: Πλήγμα από δύο άγνωστα βλήματα και φωτιά σε tanker ανοικτά του Κατάρ.

5 Απριλίου: Τρία βλήματα έπεσαν κοντά σε containership στο Khor Fakkan στα ΗΑΕ.

7 Απριλίου: Πλήγμα με βλήμα σε containership, 25 ν.μ. ανοικτά του Ιράν στον Περσικό. Πλήγμα από δύο βλήματα και φωτιά σε bulk carrier, 112 ν.μ. ΝΑ του Ras al-Hadd.

18 Απριλίου: Προσέγγιση από σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και πυρά κατά tanker, 20 ν.μ. ΒΑ του Ομάν. Πλήγμα από άγνωστο βλήμα σε containership, 25 ν.μ. ΒΑ του Ομάν.

20 Απριλίου: Απειλές από IRGC σε containership στα Στενά του Ορμούζ.

22 Απριλίου: Επίθεση από σκάφη και πυρά σε containership, 15 ν.μ. ανοικτά του Ομάν. Πυρά κατά containership, 6 ν.μ. δυτικά του Ιράν. Πυρά κατά φορτηγού πλοίου και ακινητοποίηση, 8 ν.μ. δυτικά του Ιράν.

3 Μαΐου: Επίθεση από πολλαπλά σκάφη σε bulk carrier, 11 ν.μ. δυτικά του Sirik στο Ιράν. Επίθεση από drones σε μηχανοστάσιο tanker, 78 ν.μ. ανοικτά των ΗΑΕ.

4 Μαΐου: Φωτιά στο μηχανοστάσιο φορτηγού πλοίου 36 ν.μ. βόρεια του Dubai. Επίθεση σε tanker και φωτιά, 40 ν.μ. ανοικτά των ΗΑΕ.

5 Μαΐου: Πλήγμα από άγνωστο βλήμα σε φορτηγό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, ανοικτά του Ομάν. Τουλάχιστον 5 τραυματίες.

10 Μαΐου: Πλήγμα από άγνωστο βλήμα και μικρή φωτιά σε bulk carrier, 23 ν.μ. βορειοανατολικά της Ντόχα, Κατάρ.

14 Μαΐου: Κατάληψη αλιευτικού σκάφους από μη εξουσιοδοτημένα άτομα και πορεία προς ιρανικά ύδατα, 38 ν.μ. βορειοανατολικά της Fujairah. Έκρηξη και βύθιση Livestock carrier στην περιοχή Limah του Ομάν.

26 Μαΐου: Έκρηξη σε tanker, 60 ν.μ. ανατολικά της Muscat στο Ομάν με διαρροή bunker fuel.

1 Ιουνίου: Μεγάλη έκρηξη από πιθανό άγνωστο βλήμα στη δεξιά πλευρά φορτηγού πλοίου, 40 ν.μ. ανοικτά του Ιράκ.

8 Ιουνίου: Φωτιά σε tanker, 15 ν.μ. ανοικτά του Ομάν.

10 Ιουνίου: Φωτιά στο μηχανοστάσιο tanker, 20 ν.μ. βορειοανατολικά του Ομάν με έναν τραυματία και δύο αγνοούμενους.

11 Ιουνίου: Φωτιά στο μηχανοστάσιο tanker, 21 ν.μ. βορειοανατολικά του Ομάν.

12 Ιουνίου: Πλήγμα από άγνωστο βλήμα στην πλώρη tanker, 6 ν.μ. ανατολικά του Ομάν.

25 Ιουνίου: Πλήγμα στη γέφυρα και ζημιές σε container vessel στα χωρικά ύδατα του Ομάν.

27 Ιουνίου: Πλήγμα από πιθανό drone και ζημιές σε tanker, 8 ν.μ. ανοικτά του Ομάν.

7 Ιουλίου: Πλήγμα στο μηχανοστάσιο tanker και φωτιά, 8 ν.μ. ανατολικά του Ομάν. Πλήγμα σε VLCC 16 ν.μ. ανατολικά του Khor Fakkan. Πλήγμα από άγνωστο βλήμα σε tanker ανατολικά της Musandam του Ομάν.

12 Ιουλίου: Πλήγμα στην πρύμνη, φωτιά στο μηχανοστάσιο και εγκατάλειψη containership, 9 ν.μ. ανατολικά του Ομάν.

13 Ιουλίου: Πλήγμα στο μηχανοστάσιο Chemical tanker, 40 ν.μ. ανοικτά του Ομάν. Πλήγμα από πύραυλο σε δύο VLCC, 13 ν.μ. νοτιοανατολικά της Limah, Ομάν. Ένας νεκρός και πολλοί τραυματίες.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.