Η νέα εποχή των Ενόπλων Δυνάμεων και τα εξοπλιστικά που ενέκρινε το ΚΥΣΕΑ εν μέσω προεκλογικού κλίματος

Για μία νέα εποχή που φέρνει «επανάσταση» στις Ένοπλες Δυνάμεις κάνουν λόγο αρμόδιες πηγές, αναφερόμενες στην ενεργοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων που εγκρίθηκαν την Πέμπτη από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας στο πλαίσιο του Μακροπρόθεσμου Εξοπλιστικού Προγράμματος της χώρας και τα οποία παρουσίασε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, στη Λέσχη Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο Δένδιας αναφερόμενος στη νέα εποχή στην οποία πρέπει να περάσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις ανέφερε ότι «η παλιά αντιμετώπιση, όχι μόνο της Ελλάδας, παγκοσμίως, ήταν αυτό που θυμάστε, που στην Ελλάδα μάλιστα είχε αρνητική έκφανση, το «C4I». Αυτή τη στιγμή έχουμε περάσει στο «C5 ISRT». Το «C5» είναι πέντε «C» που είναι: Command, Control, Compute, Communicate, Cyber. Το ISR είναι: Intelligence, Reconnaissance, Surveillance και το «T», το πιο συμβολικό απ’ όλα, είναι το Targeting, η στόχευση».

Σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας προσδοκία είναι «ένα συνολικό σύστημα, το οποίο θα προσλαμβάνει εικόνα από το σύνολο των αισθητήρων που υπάρχουν στη χώρα, μέχρι και τη διόπτρα στο κράνος κάθε στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων. Θα τα επεξεργάζεται, θα τα προτεραιοποιεί και από εκεί και πέρα θα προτείνει και τη δέουσα αντιμετώπιση και τη στοχοθεσία έναντι της απειλής που αντιμετωπίζει ή τυχόν θα αντιμετωπίζει η Πατρίδα μας».

Κατά τον Δένδια μάλιστα η νέα αντιμετώπιση «μετατρέπει τις Ένοπλες δυνάμεις από την παλιά εικόνα του συνόλου προσωπικού και οπλικών  συστημάτων, σε μια σύγχρονη «μηχανή» στελεχωμένη με άρτιο τρόπο, με τη δυνατότητα λήψης και επεξεργασίας όλων των δεδομένων και απάντησης σε όλες τις τυχόν προκλήσεις».

Τα προγράμματα, τα οποία εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» και στα οποία κυριαρχεί η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και ο αντιαεροπορικός θόλος,  με ένα δίκτυο βληματικής αντιμετώπισης και διάγνωσης απειλών. Το εν λόγω σύστημα αναμένεται να είναι επιχειρησιακά πλήρες και έτοιμο σε 35 μήνες.

Πιο συγκεκριμένα το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε:

1.Τον αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και antidrone θολό («Ασπίδα του Αχιλλέα»)

Σε αυτό περιλαμβάνονται σειρά οπλικών συστημάτων τα οποία δημιουργούν θόλους πάνω από την επικράτεια, με δυνατότητα προσβολής του συνόλου των εναέριων εισερχόμενων απειλών, μέσω αντιβαλλιστικής, αντιαεροπορικής, αντιπυραυλικής προστασίας.

Επίσης σύστημα διοίκησης και ελέγχου με διασύνδεση διαλειτουργικότητα του συνόλου των Μονάδων Αεράμυνας και των Κλάδων, του οποίου η διαχείριση και ανάπτυξη θα γίνει από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, όσον αφορά τον πηγαίο κώδικα και την κρυπτασφάλιση.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Δένδιας «υπάρχει πάγια εντολή. Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποκτούν και δεν θα αποκτήσουν σύστημα πέραν απολύτως εξειδικευμένων περιπτώσεων, που δεν γνωρίζω αυτή τη στιγμή αλλά πρέπει σε αυτό τον τομέα να αφήνουμε πάντοτε μια ειδική επιφύλαξη, στον οποίον δεν θα έχουμε τον πηγαίο κώδικα. Ιδίως για «command and control» είναι απολύτως στοιχείο κομβικό για την εθνική ύπαρξη, όχι για την εθνική κυριαρχία.  Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι να χειρίζονται οι Ένοπλες Δυνάμεις ένα σύστημα με τις δυνατότητες «C5 ISRT», τις οποίες σας περιέγραψα προηγουμένως χωρίς να έχουν τον πηγαίο κώδικα, δηλαδή χωρίς να μπορούν να παρέμβουν στην αρχιτεκτονική και στην εξέλιξη του συστήματος, ήτοι να είναι «όμηροι» οποιασδήποτε και της φιλικότερης και συμμαχικότερης των ξένων χωρών, είναι παντελώς αδύνατο».

Η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στον αντιαεροπορικό θόλο θα είναι σε ποσοστό 25%, ήτοι 700 εκατομμύρια ευρώ.

Αναφερόμενος στο ζήτημα της ελληνικής συμμετοχής ο Δένδιας είπε ότι «η λογική εδώ, δεν είναι η λογική της αγοράς συστημάτων από το κράτος του Ισραήλ. Είναι η λογική της παραγωγής συστημάτων στην Ελλάδα από ισραηλινές εταιρείες, με δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα, συνεργασίας με ελληνικές επιχειρήσεις και δημιουργίας δυνατοτήτων εξαγωγής αυτών των προϊόντων και στον ευρωπαϊκό χώρο, αλλά και στον χώρο της Μέσης Ανατολής. Προσβλέπουμε, δηλαδή, στη χρήση αυτού του Εξοπλιστικού Προγράμματος ως καταλύτη για να δημιουργήσουμε παραγωγική βάση με δυνατότητες εξαγωγής. Σε αυτήν την εξαγωγή, η πρόθεσή μας είναι η ελληνική συμμετοχή να υπερβαίνει το ελάχιστο το οποίο τέθηκε ως όρος για τη συμμετοχή σε αυτό το πρόγραμμα».

2.Συστήματα μη κινητικής αντιμετώπισης μη επανδρωμένων σκαφών

Συστήματα τα οποία προορίζονται για την αντιμετώπιση του συνόλου των κατηγοριών επίθεσης με ηλεκτρονικό πόλεμο, συμπληρώνουν την αποστολή του Δικτύου Βληματικής Αντιμετώπισης και συνδυάζονται με τον Αντιαεροπορικό Θόλο.

3. Σύστημα μη επανδρωμένων σκαφών HERON 1

Πρόκειται για σύστημα ελέγχου εναέριας επιτήρησης και μετάδοσης δεδομένων.

4. Μικρούς δορυφόρους SAR (Synthetic Aperture Radar) με δυνατότητα άμεσης δορυφορικής εικόνας υπό απόλυτο εθνικό έλεγχο

Πρόκειται για δορυφόρους που επιτρέπουν τη συμμετοχή σε αστερισμό μικρών δορυφόρων και έχουν τη δυνατότητα άμεσης δορυφορικής εικόνας με μεγάλη ευκρίνεια.

5. Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα CLASS IΙ με την απόκτηση δέκα επιπλέον συστήματα μη επανδρωμένων τύπου V-BAT

Το εν λόγω πρόγραμμα περιλαμβάνει δέκα επιπλέον συστήματα μη επανδρωμένων τύπου V-BAT, με δυνατότητα κάθετης απογείωσης – προσγείωσης, τα οποία δίνουν την δυνατότητα δικτυοκεντρικής επιτήρησης του Αιγαίου και του Έβρου.

6. Διόπτρες νυχτερινής παρατήρησης

Οι εν λόγω διόπτρες δίνουν δυνατότητα μεταφοράς εικόνας στο κέντρο επιχειρήσεων, θα αποτελέσουν βασικό τμήμα της στολής του μαχητή, που έχει ήδη παρουσιαστεί και θα είναι ελληνικής κατασκευής.

7. Τρία νέα μεταφορικά αεροσκάφη C-390 Millenium

Αφορoύν στην απόκτηση καινούργιων αεριωθούμενων μεταγωγικών Embraer, με το πρώτο αεροσκάφος να παραλαμβάνεται το 2027. Αποκτούνται με διακρατική συμφωνία Ελλάδας – Πορτογαλίας και έχουν τη δυνατότητα ανεφοδιασμού στον αέρα μαχητικών αεροσκαφών (ιπτάμενα τάνκερ).

Όπως σημειώνει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα δώσουν τη δυνατότητα διπλασιασμού της ταχύτητας μεταφοράς, ενώ έχουν δυνατότητες, πέραν του εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών, κινητού νοσοκομείου και μεταφοράς 100 και πλέον ατόμων. Σημειώνεται δε ότι έχει διασφαλιστεί η δυνατότητα συντήρησης τους στην ΕΑΒ.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο Δένδιας στην παρουσίαση «το C-390 είναι ένα σκάφος το οποίο έχει μια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τα αεροσκάφη που ήδη χρησιμοποιεί η Πολεμική μας Αεροπορία, τα μεταγωγικά που χρησιμοποιεί η Πολεμική μας Αεροπορία. Είναι σκάφος του οποίου όλη η συντήρηση μπορεί να γίνει στην Ελλάδα. Με τις υπάρχουσες ή τις δυνατότητες που θα αναπτύξουμε σε συνεργασία με τους παραγωγούς και τους Πορτογάλους αντισυμβαλλόμενους μας. Που σημαίνει ότι σύνολο της συντήρησης, ξαναλέω, θα γίνεται εδώ και των κινητήρων και του αεροσκάφους. Το οποίο σημαίνει ότι δεν θα ζούμε το φαινόμενο να χάνουμε τα αεροσκάφη μας ένα και ενάμιση χρόνο, στέλνοντας τα στο εξωτερικό για να μπορούν να συντηρηθούν. Και επίσης ο κύκλος συντήρησης αυτού του συγκεκριμένου αεροσκάφους είναι πολύ πιο σύντομος από τα άλλα αεροσκάφη που έχουμε. Άρα, για αυτό και βλέπετε ότι σε πρώτη φάση παίρνουμε τρία αεροσκάφη. Γιατί θεωρούμε ότι ο χρόνος χρήσης τους είναι αναλογικά πολύ μεγαλύτερος από ό,τι αν παίρναμε τρία αεροσκάφη άλλης κατασκευής».

8. Yποβρύχια οχήματα

H Ελλάδα θα προμηθευθεί δέκα υποβρύχια οχήματα ειδικών επιχειρήσεων, εκ των όποιων τα οκτώ θα κατασκευαστούν στο Σκαμαραγκά και δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτά μπορούν να μεταφέρουν ειδικές δυνάμεις σε αποστολές, ενώ αναβαθμίζουν τις δυνατότητες επιχειρήσεων, στην επιφάνεια της θάλασσας και κάτω από αυτή. Τα υποβρύχια οχήματα αυτά θα έχουν και τη δυνατότητα αυτόνομης λειτουργίας.

Όπως ανέφερε δε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, το εν λόγω πρόγραμμα είναι, «επίσης, μοναδικότητα και απόλυτη πρωτοτυπία, είναι τα 10 Οχήματα Ειδικών Επιχειρήσεων VICTA.  Είναι Υποβρύχια Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού, δύο από αυτά θα κατασκευαστούν στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα υπόλοιπα 8 θα κατασκευαστούν σε ελληνικά ναυπηγεία. Τα υποβρύχια αυτά μπορούν να μεταφέρουν προσωπικό κάτω από τη θάλασσα, βεβαίως έχουν και δυνατότητα να μεταφέρουν προσωπικό Ειδικών Δυνάμεων στην επιφάνεια.  Σε δεύτερο χρόνο, αυτά τα οχήματα θα καταστούν αυτόνομα οχήματα».

9. Αναβάθμιση των φρεγατών ΜΕΚΟ

Η αναβάθμιση των ΜΕΚΟ περιλαμβάνει τέσσερα εξελιγμένα ανθυποβρυχιακά συστήματα για ανθυποβρυχιακό πόλεμο καθώς αι την αναβάθμιση των ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων.

Με τον Δένδια να υπενθυμίζει ότι «το πρόγραμμα μεγάλων μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού, όπως έχει ολοκληρωθεί, μεγάλων μονάδων επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού είναι 4 FDI, 4 Bergamini, 4 εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ».

10. Πύραυλοι HELLFIRE με καθοδήγηση laser

Οι πύραυλοι HELLFIRE έχουν στόχο την αναβάθμιση των δυνατοτήτων των επιθετικών ελικοπτέρων AH-65 (APACHE).

11. Προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών στις ΗΠΑ

Τέλος το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την εν λόγω προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών στις ΗΠΑ, για ανάπτυξη δεξαμενής αξιωματικών με μεταπτυχιακές σπουδές και εξειδίκευση στα αυτόνομα και την τεχνητή νοημοσύνη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Δένδιας επέμεινε ιδιαίτερα στην θέση ότι «δεν υφίσταται πρόγραμμα αυτή τη στιγμή στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις που δεν θα τηρηθεί το 25% plus.  Εάν υπάρξει εξαίρεση, θα είναι ειδική περίπτωση και θα υπάρχει ειδική ενημέρωση, θα υπάρχουν και πολύ συγκεκριμένοι λόγοι για τους οποίους θα κάνουμε αυτό τον συμβιβασμό».

Και υπογράμμισε ότι «έχουμε τον σκοπό να δημιουργήσουμε ένα ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα.  Το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα θα τροφοδοτηθεί από δυο πηγές:  Τις υπάρχουσες ελληνικές εταιρίες, σε αυτές περιλαμβάνω και τις start-up εταιρείες και τις υπό γενέσει προσπάθειες, για τις οποίες το ΕΛΚΑΚ κάνει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια και επίσης, από τα οικοσυστήματα τα οποία μεταφέρουμε από το εξωτερικό και τα οποία θα εγκατασταθούν και θα παράξουν στην Ελλάδα ή θα συμπαράξουν στην Ελλάδα, με υπάρχουσες ή με νέες ελληνικές εταιρείες».

Αμυντική βιομηχανία προσανατολισμένη στα προϊόντα καινοτομίας

Στο ίδιο πλαίσιο αρμόδιες πηγές τονίζουν το στόχο η Ελλάδα να επενδύσει στην αμυντική βιομηχανία με το βλέμμα στην τεχνολογία, κυρίως και όχι στο hardware, αφού αυτό μπορεί να την καταστήσει πρωτοπόρο.

Τονίζουν δε όπως έχει σημειώσει και ο Δένδιας, επανειλημμένα, ότι ο πόλεμος και οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν περάσει σε μία νέα εποχή, που δεν έχουν σημασία οι μεγάλες πλατφόρμες, αλλά τα προϊόντα καινοτομίας, τα οποία πρέπει να είναι η αιχμή του δόρατος της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας που θα αναπτυχθεί.

Ο παράγοντας Τουρκία και ο Δένδιας

Αυτό δε που πρέπει να θεωρείται σαφές, όσο θα είναι ο Δένδιας στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι ότι δεν θα αποκτήσει η χώρα οπλικό σύστημα το οποίο να μπορεί να πωληθεί και στην Τουρκία.

Κάτι που είχε αποτελέσει σημείο σύγκρουσης του με το Βερολίνο και κατά την περίοδο που ήταν Υπουργός Εξωτερικών, όταν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ήταν στο «κόκκινο».

Δεδομένη πρέπει να θεωρείται και η αντίθεση Δένδια στην «χαλαρή» αντιμετώπιση της ΕΕ, όσον αφορά την αγορά εξοπλιστικών από την Τουρκία και την ένταξη της στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Σεπτέμβριο ο Δένδιας πρόκειται να ανακοινώσει τη νέα φάση της Δομής Δυνάμεων και την εξέλιξη του εξοπλιστικού από το 2027 και μετά, με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας να φέρονται να περιλαμβάνουν και περαιτέρω κλείσιμο στρατοπέδων και μάλιστα «αρκετών», υπό την αναγκαιότητα της εξοικονόμησης πόρων, αφού είναι σαφής η θέση του Υπουργού στους συνεργάτες του ότι η Ελλάδα θα πρέπει να έχει όσα στρατόπεδα έχει ανάγκη και όχι ένα σε κάθε πόλη, που δεν θα εξυπηρετεί ουσιώδεις ανάγκες.

Οι όποιες ανακοινώσεις για κλείσιμο επιπλέον στρατοπέδων θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι θα ακολουθηθεί και από ανακοινώσεις αυξήσεων στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς η πολιτική ηγεσία του Υπουργείο θεωρεί ότι αυτές που δόθηκαν ήταν ένα πρώτο βήμα αλλά κανείς δεν μπορεί να πει ότι ήταν αρκετές.

Την ίδια στιγμή είναι σαφές στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας πως νέα εποχή στις Ένοπλες Δυνάμεις δεν μπορεί να γίνει με μονάδες που θεωρούνταν προβληματικές το 1960, με πληροφορίες να θέλουν κονδύλια από την εξοικονόμηση πόρων να προορίζονται και για τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό των στρατοπέδων.

Ο παράγοντας εκλογές

Συμπτωματικά οι αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ συμπίπτουν με μία περίοδο που η συζήτηση περί εκλογών οξύνεται και η εικόνα του πολιτικού σκηνικού είναι καθαρά προεκλογική. Η ασφάλεια της χώρας και τα εθνικά μπαίνουν ξανά μπροστά στο προσκήνιο του πολιτικού διαλόγου, ενώ την ίδια στιγμή οι αγορές εξοπλιστικών παρουσιάζονται ως ένα σημαντικό βήμα στην εικόνα της ισχυροποίησης της χώρας.

Πάντως ο Δένδιας ερωτηθείς για το πότε θα γίνουν εκλογές, απάντησε λέγοντας πως «αυτό δεν είναι δική μου επιλογή. Παρατηρήσατε, όμως, και είμαι βέβαιος ότι δεν διαλανθάνει της έμπειρης ακοής σας, ότι δεσμεύθηκα ότι τον Σεπτέμβριο θα σας ανακοινώσω τη νέα φάση της Δομής Δυνάμεων και την εξέλιξη του Εξοπλιστικού από το ’27 και μετά. Άρα, αυτό σημαίνει ότι πιστεύω απολύτως τις διαβεβαιώσεις του επικεφαλής της Κυβέρνησης, ότι θα έχουμε εκλογές την άνοιξη του ’27. Άλλωστε, όντας υπουργός της Κυβέρνησης είναι αυτονόητο ότι δέχομαι ως ακριβείς τις τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού»…