Η νέα πλατφόρμα για ΟΚοιΠ και λοιπούς φορείς μη εμπορικής οικονομικής δραστηριότητας

Στο νέο νόμο 5270/2026 και συγκεκριμένα με το άρθρο 23 αυτού, προβλέπονται η τήρηση της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων «Παρατηρητήριο Ο.Κοι.Π. και Λοιπών Φορέων Μη Εμπορικής Οικονομικής Δραστηριότητας» στον ιστότοπο www.okoip.gov.gr, οι υπόχρεοι και ο τρόπος εγγραφής σε αυτή, οι συνέπειες σε περίπτωση μη εγγραφής, καθώς και η διαλειτουργικότητά της, με σκοπό την ενιαία και «σε ένα σημείο» αποτύπωση των υπόχρεων προς εγγραφή φορέων.

Οι φορείς που είναι ήδη καταχωρισμένοι στη Δημόσια Βάση Δεδομένων Ο.Κοι.Π. ή εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ο.Κοι.Π. του ν. 4873/2021 θα εγγραφούν στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων «Παρατηρητήριο Ο.Κοι.Π. και Λοιπών Φορέων Μη Εμπορικής Οικονομικής Δραστηριότητας», χωρίς να απαιτηθεί εκ μέρους τους ενέργεια, μόνο με μέριμνα της αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Εσωτερικών. 

Ακόμα, αναφέρεται, ως προς τους Φορείς Μη Εμπορικής Οικονομικής Δραστηριότητας, ότι η καταγραφή τους προβλεπόταν στο Μητρώο του άρθρου 52 του ν. 4919/2022, το οποίο καταργείται, για λόγους συγκέντρωσης της πληροφορίας και εξοικονόμησης δαπανών, δεδομένου ότι στο Υπουργείο Εσωτερικών υφίσταται ήδη και λειτουργεί πληροφοριακό σύστημα.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην παράγραφο 5 του άρθρου 23 σύμφωνα με την οποία η εγγραφή στο Παρατηρητήριο συνιστά προϋπόθεση για την εκπλήρωση της υποχρέωσης, περί αναγγελίας των εθελοντών στην ειδική εφαρμογή του πληροφοριακού συστήματος καταγραφής εργαζομένων ΕΡΓΑΝΗ.

Τέλος, προβλέπεται ότι το μητρώο του άρθρου 33* του ν. 5027/2023 θα αποτελέσει λειτουργικό μέρος της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων.

Το άρθρο 23 του ν. 5270/2026 έχει ως εξής:

«1. Στον ιστότοπο του Υπουργείου Εσωτερικών για τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (εφεξής: Ο.Κοι.Π.) τηρείται η ηλεκτρονική βάση δεδομένων «Παρατηρητήριο Ο.Κοι.Π. και Λοιπών Φορέων Μη Εμπορικής Οικονομικής Δραστηριότητας». Λειτουργικό μέρος της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων του πρώτου εδαφίου αποτελεί και το μητρώο του άρθρου 33 του ν. 5027/2023 (Α’ 48), περί σύστασης Μητρώου για Σωματεία Γενικού Σκοπού. Ο ιστότοπος του πρώτου εδαφίου είναι προσβάσιμος μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ-gov.gr).

2. Στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της παρ. 1 εγγράφονται υποχρεωτικά οι εξής φορείς:
α) οι Ο.Κοι.Π. της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4873/2021 (Α’ 248),
β) οι κοινωφελείς φορείς της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4873/2021,
γ) τα σωματεία των άρθρων 78 έως 106 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164),
δ) οι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες των άρθρων 741 έως 783 του Αστικού Κώδικα και
ε) τα ιδρύματα των άρθρων 108 έως 121 του Αστικού Κώδικα, εφόσον δεν εμπίπτουν στις περ. α) και β).

3. Η εγγραφή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της παρ. 1 πραγματοποιείται ατελώς, κατόπιν αυθεντικοποίησης με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet).

4. Φορείς καταχωρισμένοι στη Δημόσια Βάση Δεδομένων Ο.Κοι.Π. ή εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ο. Κοι .Π. του ν. 4873/2021 εγγράφονται, με μέριμνα της Διεύθυνσης Ο.Κοι.Π. και Κοινωφελών Φορέων του Υπουργείου Εσωτερικών, στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της παρ. 1.

5. Η εγγραφή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της παρ. 1 συνιστά προϋπόθεση για την εκπλήρωση της υποχρέωσης της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4873/2021, περί αναγγελίας των εθελοντών στην ειδική εφαρμογή του πληροφοριακού συστήματος καταγραφής εργαζομένων ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

6. Για τους σκοπούς του παρόντος, αναπτύσσεται διαλειτουργικότητα μεταξύ της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων της παρ. 1, του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» και του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Φορολογίας (taxisnet).»

*Σύμφωνα με το άρθρο 33 του ν. 5027/2023, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ορίζονται τ’ ακόλουθα:
«1.
Στο Υπουργείο Εσωτερικών συνιστάται και τηρείται ειδικό ηλεκτρονικό
μητρώο με σκοπό την καταχώριση, την εγγραφή και την επικαιροποίηση
στοιχείων των Σωματείων που συνιστώνται και λειτουργούν σύμφωνα με τα
άρθρα 61 έως 106 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164) και τα οποία
εποπτεύονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών της χώρας,
σύμφωνα με το άρθρο 29 του ν. 281/1914 (Α’ 171), οι οποίες αποτελούν τον
υπεύθυνο επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το
άρθρο 5 του ν. 4624/2019 (Α’ 137), περί νομικής βάσης επεξεργασίας
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από δημόσιους φορείς. Το ειδικό
ηλεκτρονικό μητρώο είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της
Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr -ΕΨΠ). 
1 Α. Για την υποβοήθηση της
άσκησης των εποπτικών αρμοδιοτήτων των Περιφερειών και την άντληση των
απαιτούμενων στοιχείων και δικαιολογητικών, το μητρώο διαλειτουργεί με
άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην
περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), ιδίως της
Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και του Υπουργείου Δικαιοσύνης, μέσω
του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών
Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.) του Υπουργείου
Ψηφιακής Διακυβέρνησης και σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’
184), το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α’ 134), το ισχύον πλαίσιο Ασφάλειας
Πληροφοριακών Συστημάτων της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ., την Πολιτική Ορθής Χρήσης
των διαδικτυακών υπηρεσιών της υπό στοιχεία 118944 ΕΞ 2019/23.10.2019
απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Κέντρου
Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων
Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3990) και
τις διατάξεις περί προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. 
1Β.
Σε περίπτωση μη εγγραφής ή μη επικαιροποίησης των στοιχείων των
Σωματείων της παρ. 1, δεν είναι δυνατή η ολοκλήρωση της υποβολής της
δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του άρθρου 68 του Κώδικα Φορολογίας
Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167) και δεν επιτρέπεται η απόκτηση
οποιασδήποτε οικονομικής ενίσχυσης που παρέχεται από το Δημόσιο. 
1Γ.
Από τη θέση σε παραγωγική λειτουργία του ειδικού ηλεκτρονικού μητρώου,
δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση των Σωματείων της παρ. 1 του παρόντος το
άρθρο 3 του ν. 6253/1934 (Α’ 280) ως προς την υποχρέωση σφράγισης,
θεώρησης και αρίθμησης των αποδείξεων που αναφέρονται σε αυτό. 
2. Με
κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης,
ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις και οι τεχνικές
λεπτομέρειες της λειτουργίας του ειδικού ηλεκτρονικού μητρώου,
καθορίζονται τα δικαιολογητικά και οι πληροφορίες που υποβάλλονται ή
αντλούνται ηλεκτρονικά, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο ζήτημα για την
εφαρμογή του παρόντος. 
3. Έως την έναρξη λειτουργίας του ειδικού
ηλεκτρονικού μητρώου, τα Σωματεία που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του
παρόντος, εξακολουθούν να υποβάλλουν στοιχεία προς την αρμόδια υπηρεσία
εποπτείας τους, η οποία εδρεύει στην οικεία περιφέρεια.»