Στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το αποτέλεσμα καταγράφεται αριθμητικά: 76 ψήφοι υπέρ, 35 κατά και 17 αποχές. Mε μία απόφαση, η κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας παίρνει τη θέση που κρατούσαν από το 1945 οι εκπρόσωποι της Δημοκρατίας της Κίνας, με έδρα τότε την Ταϊπέι.
Το ψήφισμα 2758 αποκαθιστά, όπως αναφέρει, τα δικαιώματα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στον ΟΗΕ, αναγνωρίζει τους εκπροσώπους της ως τους μόνους νόμιμους εκπροσώπους της Κίνας στον Οργανισμό και απομακρύνει από αυτόν τους εκπροσώπους του Τσιάνγκ Κάι-σεκ. Το ημερολόγιο γράφει 25 Οκτωβρίου 1971.
Το Πεκίνο κερδίζει τη θέση του στο Συμβούλιο Ασφαλείας, μαζί με το δικαίωμα βέτο που συνοδεύει τις πέντε μόνιμες έδρες.
Η ψηφοφορία κλείνει μια εκκρεμότητα που κρατά περισσότερο από δύο δεκαετίες. Ανοίγει, όμως, μια νέα διαμάχη: ποιος εκπροσωπεί την Κίνα και τι σημαίνει αυτή η απόφαση για την Ταϊβάν.
Δύο κυβερνήσεις, μία έδρα
Όταν ιδρύεται ο ΟΗΕ, το 1945, η Κίνα βρίσκεται υπό την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Κίνας, με επικεφαλής τον Τσιάνγκ Κάι-σεκ. Η χώρα είναι μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μία από τις πέντε μόνιμες δυνάμεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο κινεζικός εμφύλιος αλλάζει τα πάντα. Οι κομμουνιστές του Μάο Τσετούνγκ επικρατούν στην ηπειρωτική χώρα και ιδρύουν τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Ο Τσιάνγκ Κάι-σεκ και η κυβέρνησή του υποχωρούν στην Ταϊβάν, όπου συνεχίζουν να εκπροσωπούν την Κίνα στα Ηνωμένα Έθνη.
Για χρόνια, η θέση παραμένει στα χέρια της Ταϊπέι, ενώ το Πεκίνο μένει εκτός του Οργανισμού. Η διπλωματική μάχη, ωστόσο, γίνεται όλο και δυσκολότερο να αγνοηθεί. Η Λαϊκή Δημοκρατία ελέγχει την ηπειρωτική Κίνα και εκατοντάδες εκατομμύρια κατοίκους· η κυβέρνηση της Ταϊβάν εξακολουθεί να κατέχει τη διεθνή έδρα της χώρας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να διατηρήσουν τη θέση της Ταϊβάν, προτείνοντας να εκπροσωπούνται και οι δύο κυβερνήσεις. Το σχέδιο δεν συγκεντρώνει αρκετή υποστήριξη. Η πρόταση που τελικά περνά είναι εκείνη που αποκαθιστά τα δικαιώματα του Πεκίνου και απομακρύνει τους εκπροσώπους του Τσιάνγκ Κάι-σεκ.
Το παρασκήνιο της προσέγγισης
Η ψηφοφορία έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι διεθνείς συσχετισμοί μετακινούνται γρήγορα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον προετοιμάζει την προσέγγιση με την Κίνα, επιδιώκοντας να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο και τη Μόσχα, σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού με τη Σοβιετική Ένωση.
Ο σύμβουλός του για την εθνική ασφάλεια, Χένρι Κίσινγκερ, έχει ήδη ταξιδέψει μυστικά στο Πεκίνο και επιστρέφει στην Κίνα τον Οκτώβριο του 1971, λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία. Η ιστορική επίσκεψη του Νίξον ακολουθεί τον Φεβρουάριο του 1972. Η αλλαγή της εκπροσώπησης στον ΟΗΕ δεν αποτελεί απλώς μια κοινοβουλευτική νίκη για το Πεκίνο· εντάσσεται σε μια ευρύτερη διπλωματική μετατόπιση.
Η Κίνα αποκτά τη θέση που αντιστοιχεί στο πραγματικό της βάρος στην παγκόσμια πολιτική. Η Ουάσιγκτον, παρότι αποτυγχάνει να κρατήσει την Ταϊβάν στον ΟΗΕ, δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια προσέγγισης με το Πεκίνο. Η νέα ισορροπία εξυπηρετεί τον ανταγωνισμό των δύο υπερδυνάμεων με τη Μόσχα και προετοιμάζει μια νέα εποχή στις διεθνείς σχέσεις.
Τι αποφάσισε
Σήμερα, το ψήφισμα 2758 βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Η Κίνα το επικαλείται για να υποστηρίξει ότι η Ταϊβάν αποτελεί μέρος της επικράτειάς της και ότι δεν μπορεί να εκπροσωπείται ξεχωριστά στον ΟΗΕ. Η Ταϊβάν, που λειτουργεί ως αυτοδιοικούμενη δημοκρατία, απορρίπτει αυτή την ερμηνεία.
Το κείμενο του ψηφίσματος αφορά την εκπροσώπηση της Κίνας στον ΟΗΕ. Δεν αναφέρει ρητά την Ταϊβάν ούτε διατυπώνει απόφαση για το κυριαρχικό της καθεστώς. Αυτή ακριβώς η διαφορά ανάμεσα στο γραπτό κείμενο και στις πολιτικές ερμηνείες του έχει αποκτήσει βαρύτητα.
Η απόφαση του 1971 δεν προκάλεσε από μόνη της τη σημερινή ένταση. Έδωσε, όμως, στο Πεκίνο τη θέση και τη θεσμική ισχύ που εξακολουθεί να ασκεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ενώ άφησε ανοιχτό ένα κρίσιμο ερώτημα για την Ταϊβάν. Κάθε φορά που η διεθνής κοινότητα συζητά αν και πώς μπορεί να συμμετέχει σε έναν οργανισμό, η ψηφοφορία εκείνης της ημέρας επιστρέφει στο προσκήνιο.
Στις 25 Οκτωβρίου 1971, η αίθουσα του ΟΗΕ δεν αποφασίζει μόνο ποια κυβέρνηση θα μιλά στο όνομα της Κίνας. Καθορίζει ποια Κίνα θα έχει θέση στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι σημαντικότερες αποφάσεις του κόσμου. Η θέση αυτή παραμένει στο Πεκίνο.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
