Η σημασία των ΜμΕ για την ελληνική οικονομία στη φάση της εξωστρέφειας
Του Νικόλαου Παπαβασιλείου
Ομότιμου καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΑΣΟΕΕ)
Η συνεχής προσπάθεια προς μια αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα μας και οι σημαντικές πιέσεις που προέρχονται από την προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος εισαγωγών και την ακρίβεια καθιστούν αναγκαία τη σπουδή για την υιοθέτηση μιας νέας επιχειρησιακής συμπεριφοράς, στο πλαίσιο μιας γενικότερης ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι, λόγω του πολέμου στη Μ. Ανατολή, πρέπει να προσθέσουμε την αύξηση του κόστους της ενέργειας, που έχει επιπτώσεις στην παραγωγή πρώτων υλών και τα logistics. Επίσης, έχουμε αλλαγές στην ψυχολογία του καταναλωτή, λόγω της αβεβαιότητάς της. Εάν μειωθεί ο φόρος της κατανάλωσης στο 0,36 ευρώ και ο ΦΠΑ κατά 6 μονάδες θα έχει ανταπόδοση. Έτσι, είναι βέβαιο ότι θα χτυπηθεί η ακρίβεια. Το επιχείρημα της κυβέρνησης είναι παραπλανητικό, γιατί το περίσσευμα παραμένει στον καταναλωτή που θα το καταναλώσει. Επίσης, να φορολογείται ο φόρος κατανάλωσης με ΦΠΑ. Επίσης, είναι πρόβλημα εάν μειωθεί ο τουρισμός, γιατί επηρεάζει κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν, εκτός των παραπάνω, μια σειρά πάγιων προβλημάτων, όπως το πρόβλημα της στελέχωσης και διεύρυνσης της ιεραρχικής πυραμίδας, το πρόβλημα της νοοτροπίας από μέρους της Ανώτατης Διοίκησης σχετικά με την εκχώρηση αρμοδιοτήτων, το πρόβλημα της εκπαίδευσης του στελεχικού δυναμικού, την έλλειψη ικανοτήτων μεθόδου διοίκησης των επιχειρήσεων, καθώς και άλλα πολλά. Επίσης, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σ’ ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπου παρουσιάζονται τάσεις κορεσμού της εσωτερικής αγοράς, πιέσεις μείωσης του κόστους, μετατοπίσεις στη ζήτηση, διεθνοποίηση, αυξανόμενη ένταση του ανταγωνισμού κ.ά.
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων και τη συνεχή προσαρμογή τους στις μεταβολές του περιβάλλοντος και, κατά συνέπεια, για την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους πρέπει να συνειδητοποιήσουν όλοι και κυρίως αυτοί που σχεδιάζουν την οικονομική και βιομηχανική πολιτική της χώρας ότι:
1. Η αγορά των προϊόντων δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή. Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα, εκτός από την πολιτική τιμολόγησης, να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα με το προϊόν αυτό καθαυτό (καινοτομικό, διαφοροποιημένο, επώνυμο), τη διανομή (φυσική διανομή, logistics) και την αποτελεσματική προβολή και προώθηση.
2.Η τεχνική-λειτουργική ποιότητα του προϊόντος δεν είναι πανάκεια. Απαιτείται η διάθεσή του στον σωστό χρόνο και τόπο, συνοδευόμενο και με τις σωστές υπηρεσίες και, κυρίως, αξιοπιστία και διαφάνεια κατά τη συναλλαγή.
3. Στο πλαίσιο του έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, η σύγχρονη παραγωγική υποδομή δεν είναι το μόνο απαραίτητο στοιχείο για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, αλλά επίσης η ανάπτυξη στρατηγικών μάρκετινγκ, ως στοιχείο του στρατηγικού σχεδιασμού, για την καλύτερη τοποθέτηση της συνολικής προσφοράς της επιχείρησης στην αγορά σε σχέση με εκείνη του ανταγωνισμού.
4. Το μέγεθος μιας χώρας δεν είναι, σήμερα, η μόνη απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη ανταγωνιστικότητας. Η δημιουργία μιας ταυτότητας της χώρας προέλευσης, ως στοιχείο της εξειδίκευσης της παραγωγής ορισμένων προϊόντων, αποτελεί μια σημαντική στρατηγική προσέγγιση στη σημερινή διεθνοποίηση των οικονομιών. Αρκετές μικρές χώρες έχουν επιχειρήσεις με διατηρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων.
5. Η σηματοποίηση του προϊόντος είναι αναγκαία για το δέσιμο της επιχείρησης με τον πελάτη/καταναλωτή, κάτι που σημαίνει σταθερή ή συνεχώς βελτιωμένη ποιότητα, σταθερή ποσότητα και συσκευασία, καθώς επίσης ευρεία προβολή και προώθηση με στόχο την αναγνώριση στην αγορά. Οι παραπάνω παράγοντες εκφράζουν την αρχή της συνέχειας, την εγγύηση της ποιότητας και την αξιοπιστία στο προϊόν, κάτι που λείπει από τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις,
6.Η συστηματική, δημιουργική προβολή και προώθηση είναι εξαιρετικής σημασίας για τη δημιουργία εταιρικής ταυτότητας, καθώς επίσης και προσωπικότητας της μάρκας του προϊόντος, η οποία προσφέρει ικανοποίηση στον πελάτη/καταναλωτή, κάτι που λείπει από τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις,
7.Τα κανάλια διανομής έχουν αρχίσει να διαβρώνονται από τη διείσδυση διεθνών επιχειρήσεων στον χώρο αυτόν. Γι’ αυτόν τον λόγο, η δημιουργία των κατάλληλων πακέτων προσφοράς και κινήτρων για όλες τις μορφές των επιχειρήσεων του εμπορίου είναι πολύ βασική για τη συστηματική, δημιουργική διείσδυση στα κανάλια διανομής.
8.Για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες δρουν σε χάσματα και περιορισμένης εκτάσεως αγορές, είναι αναγκαία η οργανωτική υποστήριξη που να συμβάλλει στη συμφωνία μεταξύ ροής προϊόντων, κατανομής πόρων και εγγύτητας στον πελάτη, κάτι που λείπει από τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
9 . Οι συνεργασίες μεταξύ διαφόρων επιχειρήσεων για την από κοινού εκτέλεση διαφόρων λειτουργιών της επιχείρησης συντελούν στην ανάπτυξη νέων ιδεών, μείωση του κόστους, ευκολότερη διείσδυση στις αγορές και, κατά συνέπεια, στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας, κάτι που λείπει από τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
10. Η έλλειψη εκπαίδευσης μάνατζμεντ έχει ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει προσανατολισμός σε μεσομακροπρόθεσμους στόχους σχετικά με την εξέλιξη της αγοράς. Τα στελέχη πρέπει να έχουν την ανάλογη εκπαίδευση μάνατζμεντ, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσανατολισμός στην αγορά αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. Η συμμετοχή των στελεχών στον στρατηγικό σχεδιασμό για την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και εμπειρίας τους είναι αναγκαία.
