Η σπαρακτική, ανείπωτη ιστορία της Ρουθ Έλις – Η τελευταία γυναίκα που απαγχονίστηκε στη Βρετανία και πήρε…μεταθανάτια χάρη

Η μεταθανάτια χάρη υπό όρους που απένειμε ο βασιλιάς Κάρολος στη Ρουθ Έλις ήρθε δραματικά αργά, καθώς η ίδια είχε ήδη οδηγηθεί στην αγχόνη πριν από πάνω από εβδομήντα χρόνια. Ήταν μια γυναίκα της εργατικής τάξης που παραβίασε τους κανόνες της κοινωνίας της δεκαετίας του 1950, και το πλήρωσε με τη ζωή της. Η ιστορική αυτή απόφαση, αν και ανίκανη να αλλάξει το παρελθόν, αναγνωρίζει επίσημα ότι το βρετανικό δικαστικό σύστημα του 1955 απέτυχε παταγωδώς να προστατεύσει μια γυναίκα εγκλωβισμένη στον φαύλο κύκλο της συστηματικής κακοποίησης.

Η υπόθεση της τελευταίας γυναίκας που εκτελέστηκε στην Αγγλία δεν αποτελεί απλώς ένα σκοτεινό δικαστικό χρονικό. Η θυσία της Έλλις λειτούργησε ως ο απόλυτος καταλύτης για τη ριζική αναθεώρηση του ποινικού δικαίου και την τελική κατάργηση της θανατικής ποινής στη χώρα.

Καταδικαστική ετυμηγορία μέσα σε 20 λεπτά

Στις 10 Απριλίου 1955, η Ρουθ Έλλις πυροβόλησε θανάσιμα τον εραστή της, Ντέιβιντ Μπλέικλι, έξω από παμπ του βορείου Λονδίνου. Η άμεση σύλληψη στον τόπο του εγκλήματος οδήγησε στην παραπομπή της για φόνο στο Όλντ Μπέιλι.

Η δίκη, αν και συγκέντρωσε τα φώτα της δημοσιότητας, υπήρξε συνοπτική, καθώς οι ένορκοι χρειάστηκαν μόλις είκοσι λεπτά για να εκδώσουν καταδικαστική ετυμηγορία. Η εκτέλεση της ποινής δι’ απαγχονισμού πραγματοποιήθηκε στις 12 Ιουλίου του ίδιου έτους, καθιστώντας τη Ρουθ Έλλις την τελευταία γυναίκα που οδηγήθηκε στην αγχόνη στην Αγγλία.

Ο τύπος της εποχής τη στιγμάτισε ως ψυχρή δολοφόνο. Ωστόσο, η έρευνα της Λουίζα Τρέγκερ για τη συγγραφή του βασισμένου στη ζωή της, μυθιστορήματος «Ένας Θανάσιμος Έρωτας», αποκάλυψε την αληθινή γυναίκα πίσω από τον εντυπωσιασμό των ταμπλόιντ.

Πρόκειται για μια πρωτοπόρο: ανύπαντρη μητέρα δύο παιδιών, η οποία διηύθυνε μια ακμάζουσα επιχείρηση και αναδείχθηκε στη νεότερη μάνατζερ νυχτερινού κέντρου στην πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Κατά τη δεκαετία του 1950, οι άνδρες που επέστρεφαν από το μέτωπο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου πάλευαν να επανενταχθούν στην κοινωνική πραγματικότητα. Πολλοί υπέφεραν από τη μετατραυματική διαταραχή στρες, πάθηση άγνωστη και αδιάγνωστη τότε. Οι λέσχες αποτελούσαν καταφύγιο λήθης, όπου αναπολούσαν τις ένδοξες πολεμικές ημέρες. Η Ρουθ και οι υπόλοιπες οικοδέσποινες άκουγαν τις εξομολογήσεις, μοιράζονταν το γέλιο τους και συνέβαλαν στην αποκατάσταση της κλονισμένης ταυτότητας των βετεράνων.

Το κρυφό βάρος και η κακοποίηση

Η Ρουθ διέθετε κάθε απαραίτητο εφόδιο για να διακριθεί ως κορυφαία οικοδέσποινα, συνδυάζοντας τη λάμψη της Μέριλιν Μονρόε με οξύνοια και ζεστασιά, την ίδια στιγμή που μέσα της υπέβοσκε μια βαθιά απογοήτευση για τη ζωή. Υπήρξε μια σύγχρονη γυναίκα εγκλωβισμένη σε μια εποχή που επέβαλλε την επιστροφή των γυναικών στην εστία, περιστέλλοντας τις ελευθερίες που είχαν κατακτηθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Παρά την κοινωνική προσδοκία να περιοριστεί στον ρόλο της ιδανικής συζύγου και μητέρας, η Ρουθ αρνήθηκε να συμμορφωθεί.

 Η οικογένειά της

Γεννημένη στη βόρεια Ουαλία το 1928, προερχόταν από οικογένεια της εργατικής τάξης. Ο πατέρας, Άρθουρ Χόρνμπι, εργαζόταν ως μουσικός σε προβολές βωβού κινηματογράφου. Η μητέρα, Ελιζαμπέρτα Γκόεθαλς, ήταν Βελγίδα πρόσφυγας που εργαζόταν ως οικιακή βοηθός όταν γνωρίστηκαν.

Η έλευση του ομιλούντος κινηματογράφου εκτόπισε τους μουσικούς από τις σκοτεινές αίθουσες. Καθώς η οικονομική ανέχεια λύγιζε τον Άρθουρ, η συμπεριφορά του απέναντι στη σύζυγο και τα παιδιά έγινε ακραία βίαιη. Η αδελφή της Ρουθ, Μιούριελ Γιακουμπάιτ, αποκάλυψε μεταγενέστερα ότι ο πατέρας είχε προχωρήσει σε βιασμό της ίδιας και σε σεξουαλική κακοποίηση της Ρουθ.

Ο γάμος κι ένα ερωτικό τρίγωνο

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ, ωστόσο η Ρουθ παρέμεινε μια πολυσύνθετη και βαθιά τραυματισμένη προσωπικότητα, η οποία επεδίωκε με πείσμα να υπερβεί την κοινωνική τάξη των γονιών της, ενώ ταυτόχρονα ελκυόταν από κακοποιητικούς άνδρες. Το 1953, η μοίρα τη συνέδεσε με τον οδηγό αγώνων Ντέιβιντ Μπλέικλι. Γοητευτικός και εμφανίσιμος, αποδείχθηκε παράλληλα ανεύθυνος, άπιστος και ανίκανος να στεριώσει σε οποιαδήποτε εργασία.

Η Ρουθ εξανέμισε κάθε οικονομικό της πόρο στην προσπάθεια να τον κρατήσει κοντά της. Εκείνος την υπέβαλλε σε διαρκή σωματική, ψυχολογική και οικονομική κακοποίηση, οδηγώντας τη στα όρια της απώλειας της ίδιας της της ταυτότητας.

Η καθημερινότητά τους σημαδεύτηκε από σφοδρές συγκρούσεις και ένα περίπλοκο ερωτικό τρίγωνο, στο οποίο ενεπλάκη ο Ντέσμοντ Κάσεν, πρώην πιλότος της RAF και βαθιά ερωτευμένος με τη Ρουθ. Η καταστροφική σχέση με τον Ντέιβιντ της κόστισε τη θέση της ως αεροσυνοδός. Σε μια βίαιη έκρηξη, ο Μπλέικλι τη γρονθοκόπησε τόσο βάναυσα στην κοιλιακή χώρα, ώστε της προκάλεσε αποβολή του εμβρύου τους. Λίγο αργότερα, την εγκατέλειψε.

Το έγκλημα και η δικαστική πλάνη

Η ερμηνεία, βασισμένη στην έρευνα, συγκλίνει στο ότι η Ρουθ προχώρησε στη δολοφονία όχι λόγω της εγκατάλειψης, αλλά επειδή γνώριζε ότι εκείνος θα επέστρεφε, και αδυνατούσε να διακρίνει άλλον τρόπο διαφυγής από τον φαύλο κύκλο της κακοποίησης.

Στις 10 Απριλίου, κατανάλωσε μεγάλη ποσότητα αλκοόλ. Ο Ντέσμοντ Κάσεν της παρέδωσε ένα γεμάτο 38άρι περίστροφο Smith & Wesson και την οδήγησε στην παμπ Μαγδαλά (Magdala), όπου η Ρουθ πυροβόλησε τον Μπλέικλι.

Η δικαστική της μάχη υπήρξε βαθιά προβληματική. Η υπεράσπιση, υπό τον Μέλφορντ Στίβενσον, επέλεξε να κάνει μια εξαιρετικά σύντομη αντεξέταση σε μόλις δύο από τους μάρτυρες που είχε καλέσει η κατηγορούσα αρχή. Αντί να καλέσει δικούς του μάρτυρες υπεράσπισης ή να αναδείξει τη συστηματική κακοποίηση που υπέστη η Ρουθ, ουσιαστικά αποδέχθηκε αμαχητί το κατηγορητήριο. Παράλληλα, αποσιώπησε πλήρως την έκταση της βίας και της απιστίας του Ντέιβιντ. Η στάση αυτή πιθανότατα οφειλόταν στο γεγονός ότι ο Μπλέικλι ανήκε σε μια κοινωνική τάξη ανδρών, των οποίων η υστεροφημία προστατευόταν από έναν άγραφο κώδικα στη Βρετανία της δεκαετίας του 1950.

Τα… παραπτώματά της

Η ακροαματική διαδικασία επικεντρώθηκε αποκλειστικά στα ηθικά παραπτώματα της Ρουθ και όχι στα βασανιστήρια που υπέστη — και για το δικαστήριο, τα παραπτώματα ήταν αμέτρητα. Ήταν ανύπαντρη μητέρα δύο παιδιών από διαφορετικούς πατέρες. Μια γυναίκα της εργατικής τάξης που αψήφησε τα κοινωνικά στερεότυπα του φύλου, της τάξης και της ευπρέπειας, ανατρέποντας κάθε κατεστημένο κανόνα. Ενσάρκωσε το σύνολο των μεταπολεμικών φόβων για τη γυναικεία χειραφέτηση, με αποτέλεσμα η θανάτωσή της να λειτουργήσει ως παραδειγματισμός και προειδοποίηση προς τις υπόλοιπες γυναίκες να μην παρεκκλίνουν από τους παραδοσιακούς τους ρόλους.

Η ιστορική αποκατάσταση

Πάνω από εβδομήντα χρόνια μετά, η αντίληψη για την ενδοοικογενειακή βία, τον ψυχολογικό καταναγκασμό και την ποινική ευθύνη έχει μεταβληθεί ριζικά.

Σε ομιλία στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Δικαιοσύνης, Ντέιβιντ Λάμι, ανακοίνωσε ότι, κατόπιν εισήγησής του, ο βασιλιάς Κάρολος απένειμε στη Ρουθ Έλλις μεταθανάτια χάρη υπό όρους.

Ο Λάμι εξήρε επίσης τον αγώνα των εγγονιών της, Λόρα Ένστον και Στίβεν Μπιαρντ, οι οποίοι είχαν υποβάλει τη σχετική αίτηση.

Η Λόρα Ένστον δήλωσε: «Η χάρη αυτή δεν αναιρεί τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν πριν από 71 χρόνια. Δεν αποκαθιστά τις κατεστραμμένες ζωές —τα ορφανά παιδιά, τα χαμένα χρόνια. Ωστόσο, επιβεβαιώνει επίσημα και οριστικά ότι η Ρουθ δεν έπρεπε να οδηγηθεί στην αγχόνη, καθώς το δικαστικό σύστημα την εγκατέλειψε. Η αναγνώριση αυτή έχει βαθιά σημασία για την οικογένειά μας».

Η συγκεκριμένη απόφαση αντικατοπτρίζει την παραδοχή ότι, υπό το σύγχρονο νομικό πρίσμα, το δικαστήριο θα εξέταζε ελαφρυντικά όπως η απώλεια ελέγχου ή η κατάσταση μειωμένου καταλογισμού. Τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να μετατρέψουν την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης σε ανθρωποκτονία εξ αμελείας. Το 1955, καμία από τις δύο αυτές υπερασπιστικές γραμμές δεν υπήρχε στο αγγλικό δίκαιο.
Η Ρουθ πέρασε τη ζωή της αναζητώντας την κοινωνική καταξίωση. Με τον θάνατό της, η μοίρα της είχε έναν αντίκτυπο που η ίδια δεν θα μπορούσε ποτέ να διανοηθεί, καθώς η υπόθεση λειτούργησε ως καταλύτης για την κατάργηση της θανατικής ποινής. Μόλις δύο χρόνια μετά την εκτέλεση, η μειωμένη καταλογισιμότητα εντάχθηκε στο αγγλικό δίκαιο. Η θανατική ποινή καταργήθηκε οριστικά το 1965, την ίδια χρονιά που γκρεμίστηκε η πτέρυγα μελλοθανάτων των φυλακών Χόλογουεϊ (Holloway), όπου η Ρουθ πέρασε τις τελευταίες ημέρες της.

Η ιστορία αρχίζει πλέον να αποκαθιστά τη μνήμη της Ρουθ Έλλις, βλέποντάς τη όχι ως ψυχρή δολοφόνο, αλλά ως μια γυναίκα που υπέστη βάναυση κακοποίηση και της οποίας η θυσία αναδιαμόρφωσε τη βρετανική αντίληψη για τη δικαιοσύνη και το έλεος.

naftemporiki.gr

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.