Η υποκρισία τού «ας καταργήσουμε τις Πανελλαδικές»

Του Φλόρεντς Τσελάι, μηχανικού δεδομένων

ΌΤΑΝ ΑΚΟΥΩ «να καταργήσουμε τις Πανελλαδικές», ακούω ως πραγματικότητα το να καταργήσουμε το βασικό εργαλείο κοινωνικής κινητικότητας που έχουμε στην Ελλάδα. Πρόκειται για μία βαθιά ταξική, προσβλητικά απλουστευτική και λαϊκιστική εξαγγελία.

ΟΤΑΝ, ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ, ακούμε το κλασικό «έλα, μωρέ, τώρα, δεν τελειώνει η ζωή με τις Πανελλαδικές» -και ειδικά όταν αυτό πηγαίνει πέρα από την απλή, υποστηρικτική ψυχολογική κουβέντα-, τότε ακούμε ανθρώπους που προφανώς δεν βίωσαν ποτέ τι σημαίνει να έχεις έλλειψη διχτυού ασφαλείας και εναλλακτικών.

ΑΣ ΑΝΑΡΩΤΗΘΟΥΜΕ: πόσους ανθρώπους έχουμε στον κύκλο μας που έκαναν καριέρα ή επιτυχία (όπως κι αν την ορίζει κανείς) χωρίς να έχουν γράψει καλά στις Πανελλαδικές, και να είναι πραγματικά, μα πραγματικά αυτοδημιούργητοι; Όχι «αυτοδημιούργητοι» με 3 ακίνητα να βγάζουν ενοίκια από πίσω.

Αυτή η υποκρισία, βέβαια, πάει πάντα χέρι-χέρι με την υποκρισία των opinion makers που πουλάνε χαλαρότητα εκ του ασφαλούς.

Μας μιλάνε, για παράδειγμα, για την αξία της «επαγγελματικής εκπαίδευσης», αλλά δεν μας συστήνουν κάποιο δικό τους ανιψάκι που έγινε ψυκτικός ή βοηθός συνεργείου αυτοκινήτων.

Η πραγματικότητα των εφήβων του 2026

ΜΠΟΡΕΙ οι δημοσιογράφοι να ξεροσταλιάζουν στα εξεταστικά κέντρα για ένα viral βιντεάκι με «χαλαρούς» μαθητές, αλλά ο έφηβος του 2026 έχει πλήρη αντίληψη της σκληρής πραγματικότητας.

Γι’ αυτό, το συγκαταβατικό «έλα, μην αγχώνεσαι» ακούγεται σαν κακό αστείο. Χωρίς δίχτυ ασφαλείας, ο Σεπτέμβριος φαντάζει αβάσταχτος. Ο Μάιος απέχει μια ζωή ολόκληρη από το φθινόπωρο και η σκέψη είναι αμείλικτη: «Αν δεν περάσω, μετά τι;».

ΌΣΟ ΓΙΑ ΑΥΤΟΥΣ που επαναλαμβάνουν πως «δεν ήρθε το τέλος του κόσμου»: για τον μέσο μαθητή, η επιτυχία στις Πανελλαδικές είναι, αντικειμενικά, η μεγαλύτερη και πιο χειροπιαστή νίκη που μπορεί να πετύχει μέχρι τα 25 του. Αν διαφωνούν, ας μας υποδείξουν κάποια άλλη.

ΓΙ’ ΑΥΤΟ, αγαπητέ 17χρονε: ναι, δεν τελειώνει η ζωή με τις Πανελλαδικές. Αλλά αν πιστεύεις ότι μπορείς να γράψεις καλύτερα, αξίζει να το ξαναδοκιμάσεις.

Το Πανεπιστήμιο ως όχημα κοινωνικής αλλαγής, όχι ως φετίχ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ κοινωνία το να πας Πανεπιστήμιο δεν ήταν και δεν είναι φετίχ, όπως καμιά φορά αφήνεται να εννοηθεί.

Ναι, έχουν φτιαχτεί πολλά διακοσμητικά τμήματα ανά την επαρχία που έχουν δώσει την εντύπωση ότι απαξιώνεται η ανάγκη και η ποιότητα της εκπαίδευσης – και αυτή είναι μία πραγματικότητα που πρέπει να τη δούμε.

ΌΜΩΣ, ας μη γελιόμαστε. Η υπόσχεση της ελληνικής κοινωνίας ήταν πάντα μία: ότι το παιδί σου, άσχετα από το πού μένει και άσχετα από το οικονομικό του υπόβαθρο, μπορεί να σπουδάσει.

ΚΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΜΙΛΑΜΕ στον αέρα, η ελληνική κοινωνία το πάλεψε αυτό το στοίχημα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα κατέγραψε από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς στην απόλυτη εκπαιδευτική κινητικότητα, αφού σχεδόν το 70% των παιδιών κατάφεραν να φτάσουν σε υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τους γονείς τους.

Γι’ αυτό η ελληνική οικογένεια επένδυσε παραδοσιακά όλες της τις αποταμιεύσεις στις σπουδές των παιδιών. Το σύστημα, έστω και στρεβλά, σπούδασε μαζικά τα παιδιά των αγροτών και των εργατών.

ΌΜΩΣ ΕΔΩ κρύβεται η μεγάλη παγίδα, ο «χαλασμένος κοινωνικός ανελκυστήρας» για τον οποίο προειδοποιεί ξανά ο ΟΟΣΑ.

Ενώ αυτό το παιδί από τα χαμηλά στρώματα θα πάρει το πτυχίο του, η πιθανότητα να καταφέρει να ανέβει στο κορυφαίο εισοδηματικό στρώμα της γενιάς του είναι μόλις 14%.

Σε μια χώρα, λοιπόν, όπου, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, χρειάζονται 4 έως 5 γενιές για να ξεφύγει μια οικογένεια από τη φτώχεια, οι Πανελλαδικές παραμένουν το μοναδικό τυφλό, αδιάβλητο φίλτρο. Το μόνο σύστημα που δεν ρωτάει «ποιος είναι ο πατέρας σου» ή «σε ποιο ακριβό ιδιωτικό πήγες».

ΓΙ’ ΑΥΤΟ, το Πανεπιστήμιο δεν είναι απλώς το να «σπουδάσεις γράμματα», αλλά το εισιτήριο για να αλλάξεις παραστάσεις.

Ένα παιδί από την επαρχία, χωρίς πολλές ευκαιρίες, δεν μετακομίζει στα μεγάλα αστικά κέντρα για να απολαύσει το μποτιλιάρισμα των λεωφόρων ή τα ανήλιαγα φοιτητικά υπόγεια. Θέλει να εκτεθεί σε ένα νέο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, ελπίζοντας να ξεγελάσει τη στατιστική.

Η ευθύνη του δημόσιου λόγου

ΚΑΛΟ ΘΑ ΗΤΑΝ, λοιπόν, όσοι έχουν δημόσιο βήμα, δυνατότητα άσκησης εφαρμοσμένης πολιτικής ή έστω επιρροή, να δουν πρώτα με ενσυναίσθηση την κοινωνική κατάσταση στην
Ελλάδα.

Αν δεν έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν, ας μη λένε τίποτα πέρα από τα προφανή τσιτάτα ψυχολογικής υποστήριξης.

ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΘΕΛΟΥΝ να κάνουν μια πραγματικά εποικοδομητική πρόταση -όταν λένε να καταργηθούν οι Πανελλαδικές- να προτείνουν και τις εναλλακτικές. Να μας εξηγήσουν γιατί αυτό δεν έχει γίνει νωρίτερα από τόσες κυβερνήσεις και τόσους υπουργούς Παιδείας, που το συζητούσαν ή το εξήγγειλαν όλα αυτά τα χρόνια.

ΑΣ ΕΚΦΡΑΣΟΥΜΕ, κλείνοντας, και την ακόλουθη απορία: Γιατί στο ίδιο άρθρονόμο για την κατάργηση των Πανελλαδικών να μην ενσωματωθεί και η κατάργηση του Baccalauréat;

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.