Η υψηλή ζήτηση πυροδοτεί ράλι τιμών για κρίσιμες ορυκτές πρώτες ύλες

Σε ράλι τιμών των κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών οδηγεί η αυξανόμενη ζήτησή τους από τους κλάδους της ενέργειας, της τεχνολογίας, της άμυνας, της αεροδιαστημικής, των ηλεκτρονικών και των προηγμένων βιομηχανικών εφαρμογών εντείνοντας ταυτόχρονα τον επιχειρηματικό και το γεωπολιτικό ανταγωνισμό.

Παράλληλα ο απαραίτητος ρόλος των κρίσιμων πρώτων υλών σε κλάδους στρατηγικής σημασίας υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της ποικιλομορφίας των αλυσίδων εφοδιασμού τους. Σε αυτή την ευμετάβλητη διεθνή σκακιέρα των κρίσιμων μετάλλων συμμετέχουν πλέον με αξιώσεις ο ελληνικός εξορυκτικός κλάδος, οι μεταλλουργίες και η βιομηχανία μεταποίησης μετάλλων, με τις METLEN, Ελληνικός Χρυσός, ElvalHalcor, Viohalco να ξεχωρίζουν με τις επιδόσεις και τους στόχους τους.

Global Critical Minerals Outlook 2026

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Global Critical Minerals Outlook 2026, που δημοσιεύει η «Ν», από το 2025 μέχρι και σήμερα βολφράμιο, ταντάλιο, κοβάλτιο, λίθιο, σπάνιες γαίες αλλά και χαλκός, αλουμίνιο, γάλλιο έχουν καταγράψει σημαντικές αυξήσεις τιμών.

Στο μεταξύ το γάλλιο, οι μαγνητικές σπάνιες γαίες, το ύττριο, ο γραφίτης, το βολφράμιο, το κοβάλτιο, το γερμάνιο παρουσιάζουν μερικά από τα υψηλότερα επίπεδα κινδύνου εφοδιασμού, γεγονός που καθιστά τις προμηθεύτριες χώρες αλλά και τις επιχειρήσεις του κλάδου των μετάλλων σε καταλυτικούς παράγοντες για την πορεία της διεθνούς οικονομίας.

Χαλκός, αλουμίνιο

Με βάση το Global Critical Minerals Outllok 2026 o χαλκός έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ στις αρχές του 2026, ξεπερνώντας τα 12.000 δολάρια ΗΠΑ ανά τόνο πλησιάζοντας ακόμη και στις 14.000 δολάρια ΗΠΑ ανά τόνο τον Μάιο 2026. Οι τιμές του αλουμινίου αυξήθηκαν περισσότερο από 10% το 2025 και αυξήθηκαν περαιτέρω κατά 20% από τον Φεβρουάριο του 2026 μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, αντανακλώντας το ρόλο της περιοχής ως βασικού προμηθευτή και τη σημασία των ναυτιλιακών οδών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι τιμές του κασσίτερου αυξήθηκαν επίσης απότομα, ξεπερνώντας το 60%. Οι τιμές του λιθίου σχεδόν διπλασιάστηκαν μεταξύ Ιανουαρίου 2025 και Απριλίου 2026, υποστηριζόμενες από την ισχυρή αύξηση της ζήτησης μπαταριών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Α’ εξαμήνου 2026 της ElvalHalcor η τιμή του χαλκού  κινήθηκε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Μάιο, καθώς οι περιορισμοί στην προσφορά συνδυάστηκαν με ισχυρές συνθήκες ζήτησης. Αν και υποχώρησε από τα υψηλά της προς το τέλος της περιόδου. Η τιμή του αλουμινίου ακολούθησε σταθερή ανοδική πορεία, με την άνοδο να εντείνεται τον Μάρτιο, όταν το κλείσιμο χυτηρίων στον Κόλπο συνέπεσε με τα ήδη χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων στο LME. Ο Κόλπος αντιπροσωπεύει περίπου το 9% της παγκόσμιας πρωτόχυτης παραγωγής αλουμινίου και η σύγκρουση στην περιοχή οδήγησε σε χαμηλά αποθέματα και υψηλότερες τιμές. Ρευστό παραμένει επίσης τόσο το ρυθμιστικό όσο και το εμπορικό τοπίο. Οι δασμοί Section 232 των ΗΠΑ στο αλουμίνιο και τον χαλκό διατηρούνται στο 50%. Τόσο η ElvalHalcor όσο και η μητρική Viohalco τονίζουν ότι σε ό,τι αφορά τη ζήτηση, οι προοπτικές παραμένουν θετικές.

Ο όμιλος Viohalco στην εξαμηνιαία έκθεσή του επεσήμανε πως οι κλάδοι αλουμινίου και χαλκού κατέγραψαν υψηλότερη κερδοφορία, υποστηριζόμενοι από την ευνοϊκή ζήτηση στις βασικές κατηγορίες προϊόντων και το βελτιωμένο μείγμα προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οι προοπτικές για τον κλάδο αλουμινίου παραμένουν θετικές. Για το υπόλοιπο του 2026, οι κυριότεροι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τη συνεχιζόμενη στενότητα στην παραγωγή αλουμινίου, την πιθανή αποδυνάμωση της ζήτησης λόγω της μείωσης αποθεμάτων (destocking) στην αλυσίδα αξίας των προϊόντων αλουμινίου, καθώς και τις συνεχιζόμενες μακροοικονομικές πιέσεις και τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος. Στο χαλκό το ευνοϊκό περιβάλλον ζήτησης αναμένεται να συνεχιστεί, με μοχλό τις επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, data centres και δίκτυα ισχύος, παρότι η διαρκής μεταβλητότητα των τιμών των μετάλλων και το αυξημένο ενεργειακό κόστος εξακολουθούν να αποτελούν τους βασικούς παράγοντες κινδύνου.

Από την πλευρά της η METLEN εστιάζοντας στον τομέα του αλουμινίου τονίζει πως έχει πλήρως αντισταθμίσει (hedged) τις πωλήσεις αλουμινίου και το μεγαλύτερο μέρος άνυδρης αλουμίνας για τα έτη 2026, 2027 και 2028 σε προοδευτικά υψηλότερα επίπεδα τιμών, ενώ παράλληλα έχει αντισταθμίσει και το βασικότερο στοιχείο του κόστους της, την ενέργεια, διασφαλίζοντας σταθερά βελτιούμενα περιθώρια κέρδους τα επόμενα έτη. Και επισημαίνει πως στην Ευρώπη, τα premia για billets και slabs αλουμινίου έχουν αυξηθεί σημαντικά από την αρχή του έτους, υπερβαίνοντας πλέον τα $1.200/τόνο, λόγω της ισχυρής ζήτησης για προϊόντα αλουμινίου προστιθέμενης αξίας (VAPs) ευρωπαϊκής προέλευσης. Τα αυξημένα premia αναμένεται να αποτυπωθούν πλήρως στην κερδοφορία του αλουμινίου κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, με κάποια αρχική συμβολή να είναι ήδη εμφανής στο Β’ Τρίμηνο 2026.

Σε περίοπτη θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη των Κρίσιμων Πρώτων Υλών τοποθετεί την Ελλάδα η επένδυση άνω των 3 δις. δολ. που υλοποιεί η Eldorado Gold μητρική της Ελληνικός Χρυσός στα Μεταλλεία Κασσάνδρας στην Χαλκιδική. Αποτελείται από το ενεργό μεταλλείο Ολυμπιάδας, που παράγει χρυσό, άργυρο, μόλυβδο και ψευδάργυρο και το έργο χαλκού και χρυσού στις Σκουριές. Στο έργο των Σκουριών Τα βεβαιωμένα αποθέματα ανέρχονται σε 740.000 τόνους χαλκού και 3,6 εκατ. ουγκιές χρυσού και η μέση ετήσια παραγωγή με διάρκεια ζωής 20 ετών φτάνει τις 140.000 ουγκιές χρυσού και 67 εκατ. λίβρες χαλκού.

Βολφράμιο

Το βολφράμιο (tungsten) αναδείχθηκε ως το κρίσιμο ορυκτό με τη μεγαλύτερη αύξηση τιμής παγκοσμίως την περίοδο Ιανουάριος 2025 – Απρίλιος 2026, καταγράφοντας άνοδο 622%, πολύ υψηλότερη από οποιοδήποτε άλλο κρίσιμο ορυκτό. Η αγορά του βολφραμίου χαρακτηρίζεται από έντονη γεωπολιτική εξάρτηση, καθώς η Κίνα ελέγχει περίπου το 80% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ σημαντικά μικρότερη παραγωγή προέρχεται από χώρες όπως το Βιετνάμ, το Καζακστάν, η Ρωσία και η Βολιβία. Οι εξαγωγικοί περιορισμοί που επέβαλε η Κίνα το 2025 ενίσχυσαν περαιτέρω τις ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού και συνέβαλαν στην έντονη άνοδο των τιμών.

Όπως τονίζει ο Δρ Κωνσταντίνος Λασκαρίδης, Διευθυντής Ορυκτών Πόρων & Μεταλλευτικής ΕΑΓΜΕ, Εθνικός Εκπρόσωπος EuroGeoSurveys, «στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί εμφανίσεις βολφραμίου, κυρίως με τη μορφή σχηελίτη και βολφραμίτη, σε περιοχές όπως η Ξάνθη, το Κιλκίς, η Σέριφος και το Λαύριο, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει αναπτυχθεί παραγωγική εκμετάλλευση διεθνούς κλίμακας».

Από κει και πέρα στην κούρσα ανόδου τιμών ακολουθούν το ταντάλιο με αύξηση τιμής κατά  196%, το κοβάλτιο με +196%, το νεοδύμιο με +116%, το λίθιο με +108%. Έπεται το πρασεοδύμιο με αύξηση τιμής κατά 107%, το ίνδιο με +102%. Και η λίστα της ανόδου τιμών ολοκληρώνεται με βισμούθιο (+95%), κασσίτερος (+65%), χρώμιο (+63%), χαλκός (+44%), PPA (+42%), αλουμίνιο (+39%), τέρβιο (+37%), μολυβδένιο (+34%), βανάδιο (+25%).

Το μυστικό του Γάλλιου

Η ψηφιακή εποχή απαιτεί τεράστιο όγκο δεδομένων και ασύλληπτες ταχύτητες, ανάγκες στις οποίες το παραδοσιακό πυρίτιο αδυνατεί πλέον να ανταποκριθεί με την ίδια αποτελεσματικότητα. Το γάλλιο, το οποίο παράγεται ως υποπροϊόν κατά την επεξεργασία του βωξίτη, και ειδικότερα το Νιτρίδιο του Γαλλίου (GaN), υπερτερεί τεχνολογικά του πυριτίου προσφέροντας κορυφαία ενεργειακή αποδοτικότητα και μηδενική υπερθέρμανση, καθιστώντας το αναντικατάστατο για τα δίκτυα 5G, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Data Centers και τα σύγχρονα αμυντικά συστήματα.  τα τσιπ που βασίζονται στο Νιτρίδιο του Γαλλίου προσφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας που αγγίζει το 50% σε εφαρμογές μετατροπής ισχύος. Η ιδιότητα αυτή είναι ζήτημα «επιβίωσης» για τα σύγχρονα Data Centers.

Η έγκριση από τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων της εμβληματικής επένδυσης της METLEN, ύψους 340 εκατ. ευρώ (με επιχορηγήσεις ύψους 117,7 εκατ. ευρώ καθώς και χρηματοδότηση 90 εκατ.ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων EIB) καθιστά την Ελλάδα κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, μέσω της ετήσιας παραγωγής 50 τόνων γαλλίου. Παράλληλα η ελληνική εταιρεία καθίσταται σε διεθνή προμηθευτή γαλλίου μετά τη συμφωνία με μεγάλη αμερικανική τεχνολογική εταιρεία, ενώ ανοίγει  το δρόμο για την επέκταση της δραστηριότητάς της στο σκάνδιο και γερμάνιο. Σύμφωνα με την ελληνική εταιρεία, το ενδιαφέρον παραμένει έντονο παρά το υψηλό επίπεδο των τιμών γαλλίου, οι οποίες σήμερα υπερβαίνουν τα 3.000 δολ./kg.

Ελληνικά κοιτάσματα

Με την εντατικοποίηση της γεωλογικής έρευνας κοιτάσματα που θεωρούνται φτωχά μπορούν να αξιοποιηθούν και να γίνουν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης, της πλεονεκτικής γεωγραφικής θέσης που έχει η Ελλάδα, της νέας διαμόρφωσης ζήτησης και τιμών των ορυκτών πρώτων υλών, των περιοριστικών μέτρων ή άλλων πολιτικών από χώρες που εξορύσσουν ορυκτές πρώτες ύλες.

Στη χώρα μας συναντώνται επίσης τα κρίσιμα μέταλλα όπως αντιμόνιο, κοβάλτιο, τελλούριο, ρήνιο, μολυβδαίνιο, γάλλιο, γερμάνιο, ίνδιο, τα στοιχεία των σπάνιων γαιών, τα μέταλλα της ομάδας της πλατίνας και το ουράνιο. Υδροθερμικά κοιτάσματα, όπως αυτά στη Θράκη, στην Ανατολική Μακεδονία, στις Κυκλάδες και στην Αττική περιέχουν σχετικά υψηλές περιεκτικότητες σε κρίσιμα μέταλλα. Επίσης, κοβάλτιο θα μπορούσε να εξαχθεί από τα ελληνικά κοιτάσματα βωξίτη καθώς και από τα μεταλλευτικά απόβλητα, και από τα κοιτάσματα του σιδηρονικελιούχου λατερίτη.   Η παράκτια ζώνη από τα Λουτρά Ελευθερών έως τη Νέα Πέραμο του Νομού Καβάλας περιέχει εκατομμύρια τόνους σπάνιων γαιών.

Ο κ. Λασκαρίδης επισημαίνει πως «για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της έρευνας και αξιοποίησης εγχώριων κρίσιμων πρώτων υλών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο μέσω της γεωλογικής χαρτογράφησης, της μεταλλογενετικής έρευνας και της αξιολόγησης των ελληνικών ορυκτών πόρων, συμβάλλοντας στην ανάδειξη του δυναμικού της χώρας σε κρίσιμες πρώτες ύλες που μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας».

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, Κ.Γιαζιτζόγλου τονίζει ότι «η Ελλάδα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, διαθέτει στο υπέδαφός της κοιτάσματα που μπορούν να καλύψουν διάφορες ανάγκες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον χαλκό, τον βωξίτη, το γάλλιο και το αντιμόνιο. Απουσιάζει όμως η πολιτική βούληση για την ανάπτυξη μιας βιώσιμης εξορυκτικής βιομηχανίας εντός των αυστηρών ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών κανόνων».

Ανακύκλωση και ανάκτηση μετάλλων

Σημαντικές επενδύσεις δρομολογούνται στην ανακύκλωση μετάλλων, στην αξιοποίηση του scrap αλουμινίου και χαλκού αλλά και στην ανάκτηση κρίσιμων πρώτων υλών από τα απόβλητα μεταλλικών προϊόντων. Στην Ελλάδα σχετικά με την ανάκτηση κρίσιμων πρώτων υλών από δευτερογενές υλικό, η πρώτη μονάδα για το σκοπό αυτό αναμένεται, σύμφωνα με τη διοίκηση της METLEN.

Η εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρωτοβουλία των Circular Metals, με τα πρώτα αποτελέσματα της πρώτης μονάδας να είναι θετικά και να επιβεβαιώνουν τα ευρήματα των εργαστηριακών δοκιμών. Το εργοστάσιο στη Θεσσαλονίκη επικεντρώνεται στην εξόρυξη μετάλλων από απόβλητα μέσω ήδη κατοχυρωμένων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και αναμένεται να σημειώσει μεγάλη επιτυχία. Η εταιρεία προχωρά στη βελτιστοποίηση του σχεδίου επέκτασης, τα συμπεράσματα του οποίου θα καθορίσουν την έκταση, τη διαμόρφωση και το χρονοδιάγραμμα της τελικής επενδυτικής απόφασης για την προτεινόμενη μονάδα επέκτασης δυναμικότητας 0,5 εκατ. τόνων ετησίως.

Στη δημιουργία μονάδας ανακύκλωσης scrap αλουμινίου στα Οινόφυτα και ανακύκλωσης scrap χαλκού στη Βουλγαρία προχωρά η ElvalHalcor. Υπολογίζεται ότι ο όγκος του ανακυκλωμένου αλουμινίου θα φτάσει μακροπρόθεσμα στους 277.000 τόνους από 133.000 τόνους και του χαλκού στους 98.000 τόνους από 71.000 τόνους σήμερα.

Συνολικά η ποσότητα των ανακυκλωμένων μετάλλων θα φτάσει μακροπρόθεσμα τους 375.000 τόνους από 204.000 τόνους που είναι σήμερα. Ποσοστιαία η αναμενόμενη αύξηση του ανακυκλωμένου περιεχομένου από περίπου 32% σήμερα θα ανέλθει σε περίπου 45% της παραγωγής μακροπρόθεσμα. Συνολικά το scrap input expansion υπολογίζεται στο +84%.

Να σημειωθεί ότι η ΕlvalHalcor έχει καταθέσει αίτηση στο Δεύτερο Κύκλο επενδυτικών έργων του CRM Act, για ένα ακόμη εργοστάσιο ανακύκλωσης scrap, πέραν αυτών που έχει δρομολογήσει να δημιουργήσει με το νέο της επενδυτικό πλάνο. Πρόκειται για επένδυση ύψους 60 εκατ. ευρώ. H τελική απόφαση για την έγκριση της αίτησης από την Ευρώπη αναμένεται το Νοέμβριο 2026, οπότε και θα ανοίξει ο δρόμος για την επένδυση αλλά και τη χρηματοδότηση από το Ιnnovation Fund, που στηρίζει δράσεις που συνδυάζουν τεχνολογία, καινοτομία και επεξεργασία υλικών με στόχο την πράσινη μετάβαση.

Με βάση το Global Critical Minerals Outlook 2026 η ανακύκλωση θα μπορούσε να διαδραματίσει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην άμβλυνση των πιέσεων στην προσφορά για τις κρίσιμες ορυκτές πρώτες ύλες, με τη δευτερογενή προσφορά να διπλασιάζει ενδεχομένως τη συμβολή της έως το 2040. Σύμφωνα με τις σημερινές πολιτικές, τα μέσα ποσοστά ανακύκλωσης σε βασικά ενεργειακά ορυκτά θα μπορούσαν να αυξηθούν από περίπου 10% σήμερα σε σχεδόν 20% έως το 2040.

Το κοβάλτιο και ο χαλκός έχουν ήδη σχετικά καθιερωμένες ροές ανακύκλωσης, με τα ποσοστά να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω έως το 2040, ενώ η ανακύκλωση μαγνητών σπάνιων γαιών θα μπορούσε να επωφεληθεί από την αύξηση των όγκων στο τέλος του κύκλου ζωής τους από τις πρώτες γενιές ηλεκτρικών οχημάτων και ανεμογεννητριών.

Η ανακύκλωση λιθίου και νικελίου παραμένει σε πρώιμο στάδιο, αλλά αναμένεται να επεκταθεί ραγδαία.

Η ικανότητα ανακύκλωσης μπαταριών έχει επεκταθεί σημαντικά, αλλά παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη, με την Κίνα να αντιπροσωπεύει πάνω από τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας ικανότητας προεπεξεργασίας και το 90% της ικανότητας ανάκτησης υλικών. Εκτός Κίνας, η Κορέα είναι ο κορυφαίος παράγοντας στην ανάκτηση υλικών. Η αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της δευτερογενούς προσφοράς θα απαιτήσει συνεχείς επενδύσεις σε υποδομές συλλογής και ανακύκλωσης και διαρκή ζήτηση για ανακυκλωμένα υλικά.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.