Ιδού η πρώτη πατάτα από… διαστημικό μποστάνι
Ο αστροναύτης της NASA Ντον Πετίτ παρουσίασε μια ιδιαίτερη δημιουργία του, μια πατάτα που την οποία καλλιέργησε στο περιβάλλον μικροβαρύτητας του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.
Στον ελεύθερο χρόνο τους οι αστροναύτες συχνά ασχολούνται με μουσική, φωτογραφία ή πειράματα εκτός αυτών που είναι προγραμματισμένα να υλοποιηθούν στο πλαίσιο της αποστολής τους. Ο Πετίτ εμπνεύστηκε από το βιβλίο και την ταινία The Martian του Άντι Γουέιρ όπου ο πρωταγωνιστής εγκαταλείπεται από τους συντρόφους του αστροναύτες στον Άρη και επιβιώνει καλλιεργώντας εκεί πατάτες. Έτσι ο Πετίτ αποφάσισε να δοκιμάσει την καλλιέργεια πατάτας στο Διάστημα.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής Expedition 72, που ολοκληρώθηκε το 2025, ο Pettit έγινε ο γηραιότερος ενεργός αστροναύτης σε ηλικία 70 ετών. Παράλληλα με τα επίσημα επιστημονικά πειράματα, δημιούργησε ένα αυτοσχέδιο «θερμοκήπιο» με φωτισμό χρησιμοποιώντας μια σακούλα ποτού ως δοχείο και αυτοκόλλητα τύπου velcro για να συγκρατήσει την πατάτα.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: η πατάτα φύτρωσε, αλλά με ασυνήθιστο τρόπο. Σε συνθήκες μικροβαρύτητας, οι ρίζες δεν «ξέρουν» ποια κατεύθυνση είναι προς τα κάτω. Αντί να κατευθύνονται με βάση τη βαρύτητα όπως στη Γη, κινούνται προς την υγρασία και μερικές φορές αναπτύσσονται προς τα πάνω ή σε τυχαίες κατευθύνσεις.
Το πείραμα αν και ξεκίνησε ως κάτι απλό έχει σοβαρές προεκτάσεις. Η καλλιέργεια τροφής στο Διάστημα είναι κρίσιμη για μελλοντικές αποστολές μεγάλης διάρκειας ή για αποικίες σε άλλους πλανήτες, όπως ο Άρης. Οι πατάτες θεωρούνται ιδανικές λόγω της υψηλής θρεπτικής τους αξίας και της σχετικά εύκολης καλλιέργειας. Όπως και στην ιστορία του «The Martian» τέτοιου είδους πειράματα βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι να ζήσουν αυτάρκεις μακριά από τη Γη.
Να σημειωθεί ότι ο Πετίτ ονόμασε την πατάτα του «Spudnik» που αποτελεί το συνδυασμό του spud (που στις ΗΠΑ αποτελεί μια δημοφιλή ονομασία για τις πατάτες) και του πρώτου τεχνητού δορυφόρου, του Σπούτνικ. Η λέξη Spudnik πάντως είχε ακουστεί πρώτη φορά σε ένα επεισόδιο από τη δημοφιλή κωμική σειρά «Τα Φιλαράκια» όταν ένας από τους πρωταγωνιστές εμφανίστηκε σε πάρτι Χάλογουιν με μια αυτοσχέδια στολή που είχε φτιάξει στην οποία ήταν ντυμένος ως πατάτα που είχε πάνω κεραίες και όταν τον ρώτησαν τι είναι απάντησε «Spudnik» ως υβριδιο πατάτας και του σοβιετικού δορυφόρου.
Naftemporiki.gr
