Ιράν: Μυστική συνάντηση Γουίτκοφ – Παχλαβί φουντώνει τα σενάρια παλινόρθωσης

Μυστική συνάντηση με τον εξόριστο «διάδοχο» του θρόνου του Ιράν, Ρεζά Παχλαβί είχε ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, το Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Axios, ήταν η πρώτη συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ της ιρανικής αντιπολίτευσης και αξιωματούχου της κυβέρνησης Τραμπ από τότε που ξέσπασαν οι διαδηλώσεις και ενώ ο Παχλαβί προσπαθεί να αυτό-τοποθετηθεί ως «μεταβατικός» ηγέτης σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.

Ο Παχλαβί, γιος του ανατραπέντος Σάχη κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, ηγείται ενός τμήματος της αντιπολίτευσης όντας εξόριστος στις ΗΠΑ και τις τελευταίες δύο εβδομάδες, εμφανίζεται τακτικά σε αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα καλώντας την κυβέρνηση Τραμπ να παρέμβει υπέρ των διαδηλωτών.

Το παρασκήνιο

Το παρασκήνιο της υπόθεσης έχει ως εξής:

Όταν ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις, η κυβέρνηση Τραμπ δεν θεωρούσε τον Παχλαβί σημαντικό πολιτικό παράγοντα. Μάλιστα ο ίδιος ο Τραμπ είχε φροντίσει σε συνέντευξή του να αρνηθεί κάθε στήριξη.

Ωστόσο, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δηλώνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση παρατήρησε με έκπληξη το γεγονός ότι σε πολλές από τις διαδηλώσεις οι διαδηλωτές φώναζαν το όνομα του Παχλαβί.

«Υπήρξε μια άνοδος του Παχλαβί. Φωνάζουν το όνομά του σε διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις και αυτό φαίνεται να συμβαίνει φυσικά», είπε ο αξιωματούχος.

Όπως σημειώνει ο Καρίμ Σαντζαντπούρ, ανώτερος αναλυτής στο Carnegie Endowment στο Axios, ο Παχλαβί προσφέρει ένα ενοποιητικό σημείο αναφοράς για τον εθνικιστικό πατριωτισμό των διαδηλωτών, σε αντίθεση με τον ισλαμιστικό ριζοσπαστισμό του καθεστώτος.

«Οι περισσότεροι από αυτούς τους διαδηλωτές γεννήθηκαν μετά την επανάσταση του 1979 και νοσταλγούν μια εποχή που δεν έζησαν ποτέ, όταν η οικονομία της χώρας αναπτυσσόταν, η κοινωνία ήταν ελεύθερη και η διεθνής εικόνα της χώρας, θετική. Ο Ρεζά Παχλαβί είναι ο ηγέτης που για πολλούς Ιρανούς ενσαρκώνει καλύτερα αυτόν τον πατριωτισμό και αυτήν τη μελλοντική νοσταλγία για να «κάνει το Ιράν ξανά μεγάλο», είπε ο Σαντζαντπούρ.

Από την πλευρά του, ο Ραζ Ζιμτ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Ισραηλινό Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS), εκτιμά ότι το όνομα του Παχλαβί εμφανίζεται με αξιοσημείωτη συχνότητα στις διαδηλώσεις, αλλά είναι δύσκολο να διαπιστωθεί αν αυτό συνιστά και «ευρεία λαϊκή υποστήριξη στην ιρανική κοινωνία».

Ακόμη και αν δεν υπάρχει ευρεία πίστη στις «ηγετικές ικανότητες» του Παχλαβί, είναι πιθανό ότι πολλοί Ιρανοί θα ήταν διατεθειμένοι να τον αποδεχθούν ως ηγέτη τουλάχιστον «προσωρινά», από την άποψη ότι είναι προτιμότερος «από την παρούσα κατάσταση πραγμάτων», προσθέτει ο Ζιμτ.

Η απήχηση

Σε δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένης και της πιο πρόσφατης τον Νοέμβριο του 2025, περίπου το ένα τρίτο των Ιρανών δηλώνει διατεθειμένο να υποστηρίξει τον Παχλαβί, ενώ ένα άλλο ένα τρίτο αντιτασσόταν έντονα σε μια τέτοια προοπτική