«…ιστορία, όπου η επιθυμία μετατρέπεται σε ισχυρό ρεύμα μετακίνησης…»

© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

Για πρώτη φορά στο ελληνικό θέατρο,  ο Στάθης Λιβαθινός  σκηνοθετεί  τη σκηνική μεταφορά της διάσημης νουβέλας  του κορυφαίου Ρώσου ποιητή Αλεξάντρ Πούσκιν, «Ντάμα Πίκα», με τη Μπέττυ Αρβανίτη στον ομώνυμο ρόλο· η παράσταση ανεβαίνει στο  Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας [Kεφαλληνίας 18, Κυψέλη].

Γνωστή και από την ομώνυμη όπερα του Τσαϊκόφσκι, η «Ντάμα Πίκα» αποτελεί το αρχέτυπο των έργων του Ντοστογιέφσκι «Έγκλημα και τιμωρία» και «Ο παίκτης».

Με λεπτή ειρωνεία, το έργο κινείται μεταξύ υπερφυσικού ρομαντισμού και ενός ιδιάζοντος ρεαλισμού.

Άξονα του διηγήματος αποτελεί η μεταστροφή του νεαρού Χέρμαν από πρότυπο συγκρατημένου ανθρώπου σε εμμονικό παίκτη. Όταν μαθαίνει πως η γριά κόμισσα  Άννα Φεντότοβνα γνωρίζει ένα μεγάλο μυστικό που θα του εξασφαλίσει σίγουρο κέρδος στα χαρτιά, ο περιορισμένης οικονομικής επιφάνειας νεαρός,  που ποτέ ως τότε δεν έχει ρισκάρει, όχι απλώς υποκύπτει στον πειρασμό,  αλλά βάζει ως στόχο ζωής  να υποτάξει την ίδια τη μοίρα.

Στην προσπάθειά του να ελέγξει τα καπρίτσια της τύχης, κυνηγώντας μιαν εύκολη και σίγουρη νίκη στην πράσινη τσόχα, ο Χέρμαν θα αποκαλύψει έναν εαυτό που έλκεται από το σκοτάδι.  Δεν υπολογίζει τίποτε και εμφανίζει ελάχιστη αντίσταση στα κελεύσματα της παντοδύναμης μοχθηρίας.

Προκειμένου να αποσπάσει το μυστικό της κόμισσας, χρησιμοποιεί με απίστευτο κυνισμό τους ανθρώπους  και αφήνει πίσω του νεκρούς· κι όλα οδηγούν στη μοιραία του κατάληξη.

Τη Λιζαβέτα Ιβάνοβνα -προστατευόμενη της κόμισσας  Φεντότοβνα, καθηλωτικά ερμηνεύει η  Εύα Σιμάτου· μιλήσαμε μαζί της.

Τι ήταν αυτό που περισσότερο σας γοήτευσε στην πρώτη επαφή σας με το συγκεκριμένο κείμενο του Πούσκιν;

«Η διαύγεια της γραφής του Πούσκιν και ο πλούτος της ιστορίας και της αφήγησης. Η πυκνότητα του κειμένου, που στη φόρμα του είναι εξαιρετικά απλό, αλλά εμπεριέχει ένα μεταφυσικό βάθος. Διέκρινα μια ιστορία,  όπου η επιθυμία μετατρέπεται σε ισχυρό ρεύμα μετακίνησης προσώπων και πραγμάτων. Τέλος, η ένταση ανάμεσα στην ψυχραιμία της φόρμας και στο ηφαίστειο των παθών».

Νουβέλα γραμμένη το μακρινό 1834· τι είναι αυτό που την καθιστά ενδιαφέρουσα και επίκαιρη σήμερα;

«Η “Ντάμα Πίκα” εστιάζει στον άνθρωπο που αναζητά τη βεβαιότητα μέσα στο άγνωστο. Η σύγχρονη εποχή υμνεί τον έλεγχο, την επιδίωξη, την απόδοση, την πρόβλεψη. Ο Χέρμαν εκφράζει την ορμή και την επιθυμία να αποκτήσει το μυστικό που, μέσα από το εύκολο κέρδος, θα του εξασφαλίσει την κυριαρχία και θα του επιτρέψει να “δαμάσει την τύχη του”· στοιχεία, διαχρονικά επίκαιρα. Τελικά, η λαχτάρα του για την απόλυτη ασφάλεια τον οδηγεί σε πλήρη διάψευση».

Λιζαβέτα Ιβάνοβνα· μια περιγραφή του ρόλου σας; Και, θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε στοιχεία του χαρακτήρα που, ίσως,  συνδέονται με μια άλλη, μακρινή εποχή και άλλα στοιχεία διαχρονικά,  που δυναμικά συνδέονται με το σήμερα;

«Η Λιζαβέτα Ιβάνοβνα έχει μια λεπτή, σχεδόν αθέατη δύναμη. Ζει σε καθεστώς εξάρτησης και υποτίμησης από την γριά κόμισα, αλλά μέσα της καλλιεργεί φαντασία, ευγένεια και εσωτερική αξιοπρέπεια. Αναζητά την αγάπη ως διέξοδο προς μια ζωή με νόημα. Η καρδιά της ανοίγει με πίστη, με καθαρότητα, με γενναιοδωρία. Μέσα από αυτήν τη διαδρομή έρχεται η ωρίμανσή της: αντιμέτωπη με την αλήθεια, ζει τη διάψευση και αποκτά απόλυτη επίγνωση της δικής της αξίας. Διόλου ξένη διαδρομή,  ακόμη και σήμερα».

Ένα σχόλιό σας για τον Χέρμαν, τον κεντρικό ήρωα;

«Ο Χέρμαν αντιπροσωπεύει την απόλυτη προσήλωση στον στόχο. Η σκέψη του οργανώνεται γύρω από έναν αριθμό, μια υπόσχεση, ένα μυστικό, για την κατάκτησή του. Φλέγεται από τη φιλοδοξία του, που σταδιακά τον απογυμνώνει και τον καίει».

Και λίγα λόγια σας για την κόμισσα Άννα Φεντότοβνα;

«Η κόμισσα είναι φορέας μνήμης και μυστηρίου. Ενσαρκώνει την παλιά αριστοκρατία και το σκοτάδι του χρόνου που παρέρχεται. Με το μυστικό των τριών φύλλων που κερδίζουν, είναι σαν να κρατάει στα χέρια της μια γνώση που ποτέ δεν θα μεταβιβάσει. Η Άννα Φεντότοβνα παραμένει ερμητικά κλειστή, σε έναν κόσμο που θα πάρει μαζί της».

Έργο με πολλές αποδόσεις -από λογοτεχνικές έως οπερατικές μα και με πολλές ερμηνείες· μιλήστε μας, για την προσέγγιση του Στάθη Λιβαθινού και για την συνεργασία σας.

«Ο Στάθης Λιβαθινός προσεγγίζει το έργο με ποιητική διαύγεια, χιούμορ, ακρίβεια και δραστική ζωτικότητα. Αναδεικνύει έτσι τον ρυθμό της αφήγησης και τον εσωτερικό παλμό των προσώπων. Στήνει με οργανικότητα και ευρηματικότητα, ένα παιχνίδι αφήγησης και δράσης επί σκηνής.

Με αυτήν την τρίτη μας συνεργασία,  έγινα πιο πλούσια καλλιτεχνικά· και νιώθω ευγνώμων που μου εμπιστεύθηκε ένα τέτοιο υλικό».

Μια σκέψη σας για την ισορροπία του έργου ανάμεσα στον ρεαλισμό και το υπερφυσικό;

«Το υπερφυσικό ενσωματώνεται οργανικά, σαν φυσική προέκταση του ανθρώπινου ψυχισμού. Αντανακλά την εσωτερική κατάσταση των ηρώων. Η πραγματικότητα αποκτά βάθος και η ισορροπία μεταξύ του υπερφυσικού και του ρεαλιστικού γεννάει μια πυκνή ατμόσφαιρα».

Ποια γεύση αφήνει, τελικά, στον θεατή το έργο;

«Ο θεατής παίρνει μέρος σε ένα σκηνικό παιχνίδι αφήγησης μιας ιστορίας με πλούτο και με συναισθηματικό βάθος. Η επιθυμία αποκαλύπτεται στον θεατή ως δύναμη δημιουργική και επικίνδυνη και η ευθραυστότητα αποκτά φωτεινή υπόσταση».

Να κλείσουμε,  με κάποια από τα λόγια της ηρωΐδας σας;

«“Φλεγόταν από επιθυμία και ένα αίσθημα εντελώς καινούργιο για εκείνη, την συγκλόνιζε”».

Ταυτότητα Παράστασης

Ερμηνεύουν: Μπέττυ Αρβανίτη, Νίκος Αλεξίου, Παναγιώτης Καμμένος, Εύα Σιμάτου, Γιάννης Σύριος, Δήμητρα Χατούπη

Απόδοση – Διασκευή: Έλσα Ανδριανού

Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Στάθης Λιβαθινός

Σκηνικά – Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου

Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου

Ηχητικός σχεδιασμός – περιβάλλον,

σύνθεση – διασκευή κομματιών : Τηλέμαχος Μούσας

Μουσική επιμέλεια: Νέστορας Κοψιδάς

Επιμέλεια κίνησης: Aννα Μάγκου

Βοηθός Σκηνοθέτη: Ηλέκτρα Μαγγίνα

Βοηθός Σκηνογράφου / Ενδυματολόγου: Έμιλυ Κουκουτσάκη

Οπτική Ταυτότητα: Τάσος Αρβανίτης

Video παράστασης: Χρήστος Δήμας

Φωτογραφίες παράστασης: Ελίνα Γιουνανλή

Σχεδιασμός κομμώσεων – περούκες – μακιγιάζ: Γιάννης Παμούκης

Κομμώσεις: Joseph Tayar

Διεύθυνση παραγωγής: Μαρία Αλβανού

Παραγωγή: Θεατρική Εταιρία ΠΡΑΞΗ

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού

Info:

Κάθε Τετάρτη 19.00, Πέμπτη &  Παρασκευή 20.30,  Σάββατο 21.00

και Κυριακή 19.00

Τιμές εισιτηρίων :

Διακεκριμένη 23 ευρώ

Α Ζώνη 20 ευρώ

Μειωμένο 17 ευρώ

(Το μειωμένο εισιτήριο αφορά σε φοιτητές, ανέργους, ΑμεΑ)

Σημείωση:

Μετά την έναρξη της παράστασης η είσοδος στο θέατρο δεν επιτρέπεται.

To Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας παρακαλεί το κοινό για την έγκαιρη προσέλευσή του.

Kεφαλληνίας 18, Κυψέλη, +30.210.8838727 – [email protected]

Προπώληση : ticketservices.gr