«Κράτει οι μηχανές» για πράσινες μετασκευές

Εν αναμονή της συνόδου MEPC 84 στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), όπου το βασικό ζητούμενο παραμένει η διαμόρφωση κοινού εδάφους και εφαρμόσιμων λύσεων για την πορεία απανθρακοποίησης της ναυτιλίας, τα τελευταία στοιχεία της Lloyd’s Register αποτυπώνουν μια υποχώρηση στον ρυθμό των retrofits, δηλαδή των μετασκευών που απαιτούνται για την προσαρμογή των υφιστάμενων πλοίων στα εναλλακτικά καύσιμα.

Η εικόνα αυτή δεν αναιρεί τη στρατηγική σημασία του κλάδου, αλλά δείχνει ότι η αγορά εξακολουθεί να κινείται επιφυλακτικά, περιμένοντας σαφέστερα ρυθμιστικά σήματα πριν περάσει σε πιο μαζικές επενδύσεις.

Στον πυρήνα των εξελίξεων βρίσκεται η κανονιστική αβεβαιότητα. Η αναβολή της ψηφοφορίας στον IMO, τον Οκτώβριο του 2025, αναφορικά με την υιοθέτηση του οδικού χάρτη για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, του λεγόμενου Net Zero Framework (NZF), δημιούργησε σημαντικά ερωτήματα για το πόσο γρήγορα θα αρχίσει η παγκόσμια ναυτιλιακή ρύθμιση να τιμολογεί τις εκπομπές και να επιβραβεύει ουσιαστικά τη μετάβαση σε καύσιμα μηδενικών ή σχεδόν μηδενικών εκπομπών.

Για τους πλοιοκτήτες, αυτό σημαίνει ότι μεγάλες επενδύσεις retrofit, με υψηλό αρχικό κεφάλαιο, μακρές παραμονές σε δεξαμενισμό και εξοπλισμό με μεγάλους χρόνους παράδοσης, παραμένουν δύσκολες αποφάσεις όσο δεν είναι ξεκάθαρο το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Η ποσοτική εικόνα αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία του report, το οποίο δείχνει τον αριθμό πλοίων με ολοκληρωμένα ή προγραμματισμένα retrofits με επίκεντρο την αλλαγή καυσίμου την περίοδο 2020-2029.

Συγκεκριμένα, το 2020 καταγράφονται εννέα πλοία, 12 το 2021, 16 το 2022, 10 το 2023, 13 το 2024 και εννέα το 2025. Την ίδια ώρα εμφανίζονται προγραμματισμένα 12 retrofits για το 2026, πέντε για το 2027, τέσσερα για το 2028 και τρία για το 2029.

Οι τάσεις ανά τύπο καυσίμου

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι τα πρώτα χρόνια κυριάρχησαν οι μετασκευές σε LNG και LPG, ενώ από το 2024 και μετά εμφανίζεται πολύ πιο έντονα η μεθανόλη, με πέντε projects το 2024, έξι το 2025, πέντε το 2027, τέσσερα το 2028 και τρία το 2029.

Σε ό,τι αφορά την κατανομή ανά τύπο πλοίου και καύσιμο, η μεθανόλη έχει πλέον τη μεγαλύτερη δεξαμενή projects, με περίπου 32 πλοία στην περίοδο 2020-2029.

Ακολουθούν το LNG με περίπου 27, το LPG με 20, το υδρογόνο με 14, ενώ η αμμωνία παραμένει οριακή με μόλις τέσσερα projects.

Σε επίπεδο τύπων πλοίων, οι μετασκευές σε μεθανόλη συγκεντρώνονται κυρίως στα containerships, ενώ το LNG εμφανίζει πιο πολυδιάστατη κατανομή, με συμμετοχή από general/special cargo μέχρι επιβατηγά, PCC/Ro-Ro και άλλους τύπους πλοίων.

Ωστόσο, η Lloyd’s Register τονίζει πως η αβεβαιότητα αυτή δεν εξαφανίζει τη μελλοντική ζήτηση. Αντίθετα, όσο συνεχίζουν να ναυπηγούνται συμβατικά πλοία, τόσο μεγαλύτερο μέρος του υπάρχοντος και υπό κατασκευή στόλου θα χρειαστεί μελλοντικά μετασκευές για να ευθυγραμμιστεί με τον στόχο του IMO για μηδενικές εκπομπές έως ή γύρω στο 2050.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η σημερινή καθυστέρηση μπορεί να συμπιέσει μελλοντικά τη ζήτηση σε πιο στενό χρονικό παράθυρο, αυξάνοντας τιμές και χρόνους παράδοσης για όσους κινηθούν αργά.

Τα ορόσημα

Σημειώνεται ότι το 2025 είχε ορισμένα καθοριστικά ορόσημα, βάσει της ανάλυσης. Όπως τονίζεται, το σημαντικότερο ήταν η ανακοίνωση της Everllence -της πρώην MAN Energy Solutions- για επιτυχείς θαλάσσιες δοκιμές σε ένα από τα πρώτα retrofit δίχρονου κινητήρα για χρήση μεθανόλης στο containership «COSCO Shipping Libra».

Το project αυτό θεωρείται από τη Lloyd’s Register ως σημείο μετάβασης, ενώ σημειώνει, μάλιστα, ότι μόνο για μία διάσταση μηχανής, τη 90cm bore, η Everllence εκτιμά περίπου 300 δυνητικούς υποψηφίους για retrofit σε μεθανόλη.

Παράλληλα, η Stena Line προχωρά σε νέα projects μετασκευής των «Superfast VII» και «Superfast VIII», προετοιμάζοντάς τα για μελλοντική χρήση e-methanol.

Ωστόσο, η ίδια η έκθεση παραδέχεται ότι, παρότι υπάρχουν πλέον πολλές επιλογές για μετασκευές σε τετράχρονες μηχανές με μεθανόλη, λίγοι operators ακολουθούν, κυρίως λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας πράσινης μεθανόλης.

Ακόμη ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον μέτωπο είναι το LNG retrofit. Η Lloyd’s Register σημειώνει ότι, παρά την απουσία μαζικών νέων παραγγελιών, πολλές τεχνικές εταιρείες επιβεβαιώνουν ότι γίνονται συζητήσεις με πλοιοκτήτες.

Η έκθεση εκτιμά ότι η ζήτηση LNG για τη ναυτιλία μπορεί να διπλασιαστεί έως το 2030, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την υποδομή και το οικοσύστημα γύρω από αυτό το καύσιμο.

Παράλληλα, αναπτύσσεται και μια εξειδικευμένη αγορά upgrades σε ήδη υπάρχοντες dual-fuel LNG κινητήρες, με στόχο τη βελτίωση των συνολικών εκπομπών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συμφωνία της WinGD με την Panasia για αναβάθμιση σε μηχανές X-DF LNG.

Τα bridge retrofits

Εκεί όπου η αγορά εμφανίζει πιο σταθερή κινητικότητα είναι στα λεγόμενα bridge retrofits. Πρόκειται για μετασκευές που δεν αλλάζουν άμεσα καύσιμο, αλλά βελτιώνουν την απόδοση μέσω αναβάθμισης κινητήρων, βελτιστοποίησης πρόωσης και αναβάθμισης συστημάτων ελέγχου.

Τέτοια projects, όπως τα σχετικά πακέτα της Wärtsilä για πλοία της Ulusoy και της Corsica Linea, μειώνουν κατανάλωση και εκπομπές ανεξάρτητα από το μελλοντικό καύσιμο.

Σύμφωνα με την LR, τα bridge retrofits λειτουργούν διπλά: αφενός ως προπαρασκευαστικό βήμα για μελλοντικές μετασκευές αλλαγής καυσίμου, αφετέρου ως ανταγωνιστές των συμβατικών projects.