Live – Μεγάλη Τρίτη: To τροπάριο της Κασσιανής
Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται στις Εκκλησίες ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης.Το τελευταίο τροπάριο στην εν λογω ακολουθία είναι αυτό της ευσεβούς και λογίας ποιήτριας του Βυζαντίου, Κασσιανής.
Ενας αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας με απαράμιλλη γλυκύτητα μέλους.
Το ποια ήταν η Κασσιανή (ή Κασσία) είναι γνωστό:
Αλλά ας αφήσουμε εδώ να διηγηθεί την ιστορία της ο Κάρολος Ντιλ (1859 – 1944), η αυθεντία της βυζαντινής Ιστορίας.
«Το 829, ο Μιχαήλ Β΄ από το Αμόριο, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, πέθανε αφήνοντας τον θρόνο του στον γιο του, τον Θεόφιλο. Ο νέος ηγεμόνας δεν ήταν παντρεμένος και η χήρα αυτοκράτειρα Ευφροσύνη ανέλαβε αρχικά στις τελετές της Αυλής τον ρόλο που η εθιμοτυπία επιφύλασσε στην εκάστοτε αυγούστα. Όμως η Ευφροσύνη απεχθανόταν τα εγκόσμια.
Θυγατέρα του δύσμοιρου Κωνσταντίνου ΣΤ΄, που η μητέρα του, η αυτοκράτειρα Ειρήνη, με ιδιαίτερη σκληρότητα είχε διατάξει να τον τυφλώσουν — και της πρώτης του συζύγου, της Μαρίας από την Άμνια — αποσύρθηκε, μετά τη συμφορά που βρήκε τους γονείς της, σ’ ένα μοναστήρι στην Πρίγκηπο όπου ζούσε ήσυχη μακριά από τα βλέμματα του κόσμου, όταν το φλογερό πάθος του βασιλιά Μιχαήλ, παρ’ όλο το σκάνδαλο που προκάλεσε, ανάγκασε την όμορφη μοναχή να εγκαταλείψει το μοναστήρι και να καθίσει στον θρόνο των καισάρων.
Όταν όμως πέθανε ο άνδρας της, η Ευφροσύνη δεν είχε άλλη επιθυμία παρά να επιστρέψει το συντομότερο σε κάποιο ιερό καταφύγιο· για τον λόγο αυτό, βιάστηκε να παντρέψει χωρίς αργοπορία τον θετό γιο της, τον νεαρό αυτοκράτορα Θεόφιλο.
Για να βρεθεί μια σύζυγος για τον βασιλιά, σύμφωνα με την παράδοση των βυζαντινών Παλατιού, απεσταλμένοι του αυτοκράτορα διέτρεξαν όλες τις επαρχίες με αποστολή να συγκεντρώσουν και να οδηγήσουν στην Κωνσταντινούπολη τις πιο όμορφες κοπέλες της Αυτοκρατορίας. Οι εκλεκτές συγκεντρώθηκαν στη Μεγάλη Αίθουσα του Μαγκανου, προκειμένου ο Θεόφιλος να διαλέξει τη μέλλουσα σύζυγό του. Ο πρίγκιπας ξεχώρισε αρχικά τις έξι πιο γοητευτικές, όμως μην μπορώντας να αποφασίσει ανάμεσα σ’ αυτές, ανέβαλε για την επομένη την τελική του επιλογή.
Αυτή τη φορά εμφανίστηκε στα νεαρά κορίτσια όπως ο μυθικός Πάρις μπροστά στις τρεις θεές, μ’ ένα χρυσό μήλο στο χέρι, εγγύηση της αγάπης που όφειλε να προσφέρει σ’ εκείνη που θα κέρδιζε την καρδιά του. Στην αρχή στάθηκε μπροστά σ’ ένα πολύ όμορφο κορίτσι, που καταγόταν από αρχοντική γενιά και την έλεγαν Κασσία (ή Κασσιανή), αποφασισμένος όπως ήταν και μην ξέροντας πώς ν’ αρχίσει την κουβέντα, της απηύθυνε με στόμφο την παρακάτω αγενή μομφή: «Η γυναίκα είναι η πηγή όλων των κακών».
Η Κασσία όμως ήταν πνευματώδης και του απάντησε αμέσως χωρίς να τα χάσει: «Ναι, αλλά από τη γυναίκα προέρχεται το μεγαλύτερο αγαθό». Αυτή η απάντησή της στέρησε κάθε πιθανότητα εκλογής στον αυτοκρατορικό θρόνο. Φοβισμένος από αυτήν την όμορφη και τόσο ετοιμόλογη κοπέλα, ο Θεόφιλος έστρεψε την πλάτη του στην Κασσία και πρόσφερε τα σέβη του και το μήλο του σε μια άλλη υποψήφια, που την έλεγαν Θεοδώρα και ήταν εξίσου όμορφη.
Η Κασσία παρηγορήθηκε από την απώλεια της Αυτοκρατορίας ιδρύοντας, σύμφωνα με μια καθαρά βυζαντινή παράδοση, ένα μοναστήρι στο οποίο αποτραβήχτηκε από τα εγκόσμια και καθώς ήταν λόγια, ασχολήθηκε με τη συγγραφή θρησκευτικής ποίησης και κοσμικών επιγραμμάτων κείμενα που διασώθηκαν μέχει σήμερα και παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον».
To απόσπασμα από το Diehl, C. (1927) Byzantine portraits (ελληνική μετάφραση: Πορτρέτα Βυζαντινών, Πατάκης_ .
