Με διαφορετικό «φύλλο πορείας» Τραμπ

Μετά από σχεδόν τρεις εβδομάδες πολέμου, οι δρόμοι τους αποκλίνουν. Το χάσμα μεταξύ ενός Αμερικανού προέδρου που προσδοκούσε μια γρήγορη στρατιωτική νίκη  με μέτριο μόνο οικονομικό πόνο, και ενός Ισραηλινού ηγέτη με όραμα την εξόντωση  ενός καθεστώτος -ευσεβής πόθος 40 χρόνων- διευρύνεται, δηλώνουν πολλοί Αμερικανοί, Ισραηλινοί και αξιωματούχοι της Μεσης Ανατολής που γνωρίζουν το θέμα.

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν τον περασμένο μήνα, τα μηνύματά τους σχετικά με τους στόχους τους ήταν απόλυτα συγχρονισμένα.

Αλλά, από την δεύτερη εβδομάδα του πολέμου, άρχισαν να εμφανίζονται οι σημαντικές ρωγμές στη συμμαχία.

Οι επιδεινούμενες οικονομικές επιπτώσεις του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν άρχισαν να γίνονται αισθητές, ενώ οι ισραηλινές επιθέσεις κατά των κοιτασμάτων South Pars του Ιράν, άνοιξαν έναν επίπονο κύκλο ιρανικών αντιποίνων εναντίον ενεργειακών υποδομών των χωρών του Κόλπου.

Εξάλλου, το πετρέλαιο του Ιράν δεν είναι καθόλου αδιάφορο για τον Αμερικανό πρόεδρο.

«Ο Μπίμπι θέλει να καταστρέψει την οικονομία του Ιράν. Ο Τραμπ την θέλει άθικτη»

«Το Ισραήλ επιδιώκει μια εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος με ολοκληρωτικό τρόπο, κάτι που δεν είναι ο στόχος μας», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην Washington Post. «Ο Μπίμπι θέλει να καταστρέψει την οικονομία του Ιράν και να αποδεκατίσει την ενεργειακή του υποδομή. Ο Τραμπ θέλει να την διατηρήσει άθικτη».

«Να μην επαναληφθεί»

Σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, ο Νετανιάχου χαρακτήρισε τον συντονισμό μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ ως απαράμιλλο, αλλά ταυτόχρονα προσπάθησε να αποφύγει να αντικρούσει τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι είχε αιφνιδιαστεί από την επίθεση στα κοιτάσματα φυσικού αερίου. «Δεν νομίζω ότι δύο ηγέτες ήταν ποτέ τόσο συντονισμένοι, όσο εγώ και ο Πρόεδρος Τραμπ», δήλωσε ο Νετανιάχου.

Όταν ωστόσο ρωτήθηκε για την αντίδραση του Τραμπ, που ζήτησε «να μην επαναληφθεί» ο Ισραηλινός πρόεδρος ανέφερε: «Πρώτον, το Ισραήλ ενήργησε μόνο του. Δεύτερον, ο Πρόεδρος Τραμπ μας ζήτησε να αναβάλουμε μελλοντικές επιθέσεις και εμείς θα το κάνουμε».

Διαφορά μεγεθών: Η υπερδύναμη…

 Ως υπερδύναμη με παγκόσμια δράση, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρονται πολύ για τον ενεργειακό εφοδιασμό του πλανήτη και την ασφάλεια των συμμάχων τους στον Περσικό Κόλπο. Και ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών αργότερα φέτος η κυβέρνηση Τραμπ νοιάζεται έντονα για την άνοδο της τιμής της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνουν από την πλευρά τους οι New York Times.

…και ένας ηγέτης της περιφέρειας

Αντιθέτως το Ισραήλ, ως περιφερειακή δύναμη έχει διαφορετικούς στρατηγικούς στόχους και πιο «εξατομικευμένες» ανησυχίες, λένε αναλυτές και πρώην αξιωματούχοι. Το Ισραήλ έχει το δικό του φυσικό αέριο, μικρή εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν έχει ασφυκτικό έλεγχο στη μεταφορά καυσίμων, και δεν έχει καμία απολύτως ευθύνη για την ελεύθερη ροή του παγκόσμιου εμπορίου.

Το διακύβευμα για το Ισραήλ είναι υψηλότερο από ό,τι για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς βλέπει το Ιράν, ορκισμένο εχθρό του, ως σαφή κίνδυνο, τόσο από το πυρηνικό του πρόγραμμα όσο και -κυρίως- από τους βαλλιστικούς του πυραύλους.

Διαφοροποιημένο κόστος

Αυτή η απόκλιση είναι αναπόφευκτη, δήλωσε η Σουζάν Μαλόνι, ειδική σε θέματα Ιράν και διευθύντρια του προγράμματος εξωτερικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Brookings. Όχι μόνο είναι θεμελιωδώς διαφορετικοί οι στόχοι των δύο συμμάχων, τόνισε αλλά «το κόστος που μπορούν να επωμιστούν οι δύο πλευρές είναι ακόμη πιο διαφοροποιημένο, ιδίως σε βάθος χρόνου».

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Επιχείρηση Epic Fury είναι επιτυχημένη, αλλά δίνει συνεχώς μεταβαλλόμενα χρονοδιαγράμματα για το πότε και πώς θα την κηρύξει ολοκληρωμένη.

Ακλόνητο το καθεστώς, στα 110 δολάρια το βαρέλι η τιμή του πετρελαίου

Προς το παρόν, το καθεστώς του Ιράν παραμένει στην εξουσία και, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, είναι πιο σκληροπυρηνικό από πριν.

Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 110 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη και το Στενό του Ορμούζ παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό για τη θαλάσσια κυκλοφορία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ζυγίζει τώρα την απόφαση για το αν θα κλιμακώσει την κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής χερσαίων στρατευμάτων. Μια τέτοια κίνηση θα ήταν πολιτικά επικίνδυνη για τον, αλλά θα μπορούσε να είναι απαραίτητη για το άνοιγμα του Ορμούζ.

Αν ο Τραμπ χρειαστεί να πει «σταμάτα»…

«Κάποια στιγμή τα συμφέροντα του Νετανιάχου να δημιουργήσει μια διαφορετική ιρανική πραγματικότητα θα έρθουν αντιμέτωπα με την ανάγκη του Τραμπ να σταματήσει» λέει στους New York Times  o Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, που τώρα εργάζεται στο Carnegie Endowment.

«Και όταν ο Τραμπ χρειαστεί να πει “σταμάτα”, ο Νετανιάχου ίσως να το κάνει. Απρόθυμα», προσθέτει.

Όλες οι εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής