Με τον Μερτς ή με τον Σάντσεθ;

«Η κατηγοριοποίηση των γεγονότων στο Ιράν βάσει του διεθνούς δικαίου θα έχει σχετικά μικρό αποτέλεσμα. Επομένως, δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνουμε κηρύγματα στους εταίρους και τους συμμάχους μας. Παρά τις επιφυλάξεις μας, συμμεριζόμαστε πολλούς από τους στόχους τους χωρίς να μπορούμε να τους επιτύχουμε οι ίδιοι».

Η δήλωση ανήκει στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και σε ελεύθερη, μη διπλωματική, μετάφραση θα μπορούσε να αποτελεί και το ρέκβιεμ του διεθνούς δικαίου: Η διεθνής νομιμότητα έχει έτσι κι αλλιώς πυρποληθεί από το Καράκας έως την Τεχεράνη, οι κανόνες του δικαίου έχουν προ πολλού θαφτεί στα ερείπια της Γάζας και σε έναν κόσμο που ορίζεται από μιλιταριστικά μοντέλα ωμής επιβολής, τους αξιακούς κώδικες τους γράφει το συμφέρον των ισχυρών. Οι δε συμμαχίες των αδυνάμων εξαγοράζονται και συγκροτούνται στη βάση της υποτέλειας – όλα τα υπόλοιπα μπορούμε απλώς να ζήσουμε να τα θυμόμαστε.

Δεν είναι αυτή, ωστόσο, η μοναδική προσέγγιση στην Ευρώπη για τον πόλεμο του Τραμπ και του Νετανιάχου. Η άλλη οπτική έρχεται από τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ:

«Είναι αφελές», είπε ο Σάντσεθ, «να θεωρούμε ότι οι δημοκρατίες ή ο σεβασμός μεταξύ των εθνών μπορούν να ξεπηδήσουν από ερείπια. Ή να πιστεύουμε ότι η άσκηση τυφλής και δουλοπρεπούς υπακοής είναι μια μορφή ηγεσίας. Δεν θα γίνουμε συνένοχοι σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο και που είναι επίσης αντίθετο με τις αξίες και τα συμφέροντά μας, απλώς από φόβο αντιποίνων από κάποιον».

Για τους νεόκοπους ρεαλιστές – υπερπατριώτες της ημεδαπής η θέση Σάντσεθ είναι εξωφρενικά ουτοπική και σκανδαλωδώς ρομαντική. Για μια δημοκρατική και πατριωτική κυβέρνηση όμως μπορεί να είναι και χρήσιμη. Ως υπενθύμιση, αν μη τι άλλο, της ιστορικής πραγματικότητας που λέει ότι, ενίοτε, η «δουλοπρεπής υποτέλεια» πληρώνεται και με εθνικές τραγωδίες…