Μείωση προστίμων για υποβολή ΕΑΕ 2026 από λογιστή, ΚΥΔ κ.ά.

Με το άρθρο 4 της νέας τροπολογίας που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις» προβλέπεται η μη προσκόμιση αποδεικτικών φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για την καταβολή των ενισχύσεων στους δικαιούχους της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027 και στους δικαιούχους του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση νέων Γεωργών» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022 όπως επίσης και αλλαγές στη διάταξη για υποβολή ΕΑΕ από φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα ή λοιπές νομικές οντότητες που ασκούν το επάγγελμα του γεωπόνου, γεωτεχνικού και λογιστή.

Σύμφωνα με την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, με την αξιολογούμενη ρύθμιση της παρ. 1, επιδιώκεται η ταχεία και απρόσκοπτη καταβολή των οικονομικών ενισχύσεων σε περίπου είκοσι τέσσερις χιλιάδες (24.000) νέους γεωργούς, αφενός στους δικαιούχους της Παρέμβασης Π3-75.1 του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027 και αφετέρου στους δικαιούχους του Υπομέτρου 6.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022, των οποίων οι ενισχύσεις καταβάλλονται σε βάρος του ΣΣ ΚΑΠ ως ανειλημμένες υποχρεώσεις.

Για το σκοπό αυτό, τροποποιείται η παρ. 4 του άρθρου 61 του ν. 4914/2022, η οποία προβλέπει τις περιπτώσεις στις οποίες δεν απαιτείται η προσκόμιση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για τις πληρωμές προς δικαιούχους στο πλαίσιο υλοποίησης πράξεων που συγχρηματοδοτούνται από τα Προγράμματα και το ΣΣ ΚΑΠ 2023 – 2027, προκειμένου να προστεθεί νέα περ. ε), με την οποία εξαιρούνται από την υποχρέωση αυτή οι δικαιούχοι της Παρέμβασης Π3-75.1 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 και οι δικαιούχοι του Υπομέτρου 6.1 του ΠΑΑ 2014-2022, των οποίων οι ενισχύσεις καταβάλλονται σε βάρος του ΣΣ ΚΑΠ ως ανειλημμένες υποχρεώσεις. Η υποχρέωση προσκόμισης των σχετικών αποδεικτικών αποτελεί τυπική διοικητική διαδικασία, χωρίς σημαντικό ταμειακό όφελος για το Δημόσιο, πέραν της ενδεχόμενης καταβολής μίας πρώτης δόσης σε συνέχεια σχετικής ρύθμισης οφειλών, δεδομένου ότι οι σχετικές ενισχύσεις είναι ήδη ακατάσχετες, ασυμψήφιστες και μη υποκείμενες σε παρακράτηση, σύμφωνα με την παρ. 2 του ίδιου ως άνω άρθρου.

Η ανάγκη θέσπισης της ρύθμισης είναι ιδιαιτέρως επιτακτική για τους περίπου έξι χιλιάδες οκτακόσιους (6.800) νέους γεωργούς της πρόσκλησης του έτους 2024, των οποίων η ένταξη και η επακόλουθη καταβολή των ενισχύσεων μετατέθηκαν κατά περίπου ένα (1) έτος λόγω της διενέργειας πρόσθετων ελέγχων. Κατά συνέπεια, οι δικαιούχοι αυτοί υποχρεώθηκαν να καλύψουν με ίδιους πόρους, για χρονικό διάστημα άνω του ενάμισι έτους, το λειτουργικό και επενδυτικό κόστος ανάπτυξης των νεοϊδρυθεισών γεωργικών τους εκμεταλλεύσεων, χωρίς να έχουν λάβει την προβλεπόμενη ενίσχυση πρώτης εγκατάστασης, ύψους από είκοσι μία χιλιάδες (21.000) ευρώ έως τριάντα χιλιάδες οκτακόσια (30.800) ευρώ.

Η έλλειψη της αναγκαίας αρχικής ρευστότητας ενδέχεται να έχει οδηγήσει στη δημιουργία ή στη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς. Υπό τα δεδομένα αυτά, η απαίτηση προσκόμισης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας συνιστά διοικητικό παράδοξο, καθώς εγκλωβίζει τους δικαιούχους εξαιτίας μιας δυσμενούς οικονομικής συνθήκης την οποία προκάλεσε η ίδια η καθυστέρηση του προγράμματος.

Με την αξιολογούμενη ρύθμιση αίρεται το διοικητικό αυτό εμπόδιο, εξασφαλίζεται άμεσα η αναγκαία ρευστότητα των νέων γεωργών, αποτρέπεται η οικονομική τους ασφυξία, διασφαλίζεται η ομαλή υλοποίηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων και εξασφαλίζεται η πλήρης απορρόφηση των ενωσιακών πόρων.

Ως προς την παρ. 2, το άρθρο 63Α του ν. 5264/2025, όπως προστέθηκε με το άρθρο 96 του ν. 5322/2026, διαρθρώνει το σύστημα διοικητικών κυρώσεων των προσώπων που υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης σε δύο διακριτές βαθμίδες, ήτοι τις απλές παραβάσεις της περ. α) της παρ. 3 και τις σοβαρές παραβάσεις της περ. β). Η διάκριση αυτή στηρίζεται στη διαφορετική σχέση κάθε κατηγορίας παραβάσεων προς τα προστατευόμενα δημοσιονομικά συμφέροντα, όπως προκύπτουν από τον ν. 5264/2025 και ειδικότερα από το πρώτο εδάφιο της παρ. 3, το οποίο ανάγει την προκληθείσα ζημία στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Δημοσίου σε κριτήριο επιμέτρησης των κυρώσεων. Με την προτεινόμενη ρύθμιση η ως άνω διάκριση εξειδικεύεται ως προς την πρώτη βαθμίδα. Οι συμπεριφορές της περ. α) περιγράφονται στον νόμο ως πλημμέλειες περί την τήρηση των διαδικαστικών υποχρεώσεων της παρ. 2 και δεν συνδέονται, κατά το γράμμα και τη λογική της διάταξης, με υπαίτια προσβολή της ακρίβειας των δηλωθέντων, η οποία καλύπτεται αποκλειστικά από την περ. β). Για την κατηγορία αυτή, η διασύνδεση της επιβολής της κύρωσης με την επέλευση ζημίας σε βάρος του ενωσιακού ή του εθνικού προϋπολογισμού είναι αναγκαία, ώστε η κύρωση να ανταποκρίνεται στον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε, ήτοι στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Δημοσίου, και όχι στην αυτοτελή κύρωση διαδικαστικών πλημμελειών που δεν παράγουν δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Η ρύθμιση συνάδει προς την αρχή της αναλογικότητας της παρ. 1 του άρθρου 25 του Συντάγματος και προς την απαίτηση αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων του ενωσιακού δικαίου.

Τέλος, ως προς την παρ. 3, με το άρθρο 63Α του ν. 5264/2025 προβλέφθηκε ότι επαγγελματίες δύνανται να αναλαμβάνουν τη διαχείριση των δηλώσεων του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.). Το συγκεκριμένο άρθρο εφαρμόζεται από το έτος υποβολής Ε.Α.Ε. 2026, ήτοι από το πρώτο έτος λειτουργίας του νέου πλαισίου υποβολής της Ε.Α.Ε., το οποίο αποτελεί και έτος που επέρχεται η ταυτόχρονη μεταβολή του Οργανισμού Πληρωμών (από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ), του πληροφοριακού περιβάλλοντος υποβολής και του συνόλου των υποχρεώσεων των προσώπων της παρ. 1, οι οποίες εξειδικεύονται με τις κανονιστικές αποφάσεις της παρ. 5 του άρθρου 78 του ν. 5264/2025. Δεδομένου ότι το πρώτο έτος εφαρμογής του νέου συστήματος λειτουργεί ως περίοδος προσαρμογής και συμμόρφωσης αναφορικά με τους επαγγελματίες που για πρώτη φορά θα παράσχουν σε αγρότες τις υπηρεσίες διαχείρισης των δηλώσεών τους, κρίνεται σκόπιμη η μείωση των κατώτατων και ανώτατων ορίων προστίμων των απλών παραβάσεων που προβλέπονται στην παρ. 3, αλλά όχι των σοβαρών παραβάσεων της ίδιας διάταξης.

Οι προτεινόμενες διατάξεις:

Άρθρο 4
Μη απαίτηση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για τους δικαιούχους που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης – Κυρώσεις για παραβάσεις υπόχρεων στο πλαίσιο υποβολής Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης – Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 61 ν. 4914/2022 και παρ. 3 άρθρου 63Α ν. 5264/2025

1. Στην παρ. 4 του άρθρου 61 του ν. 4914/2022 (Α’ 61), περί πληρωμών σε δικαιούχους, προστίθεται περ. ε) και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Κατ’ εξαίρεση όσων ορίζονται στην παρ. 3, δεν απαιτείται η προσκόμιση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για την πληρωμή:
α) πράξεων μέχρι του ποσού των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ,
β) ενισχύσεων που καταβάλλονται βάσει έκτασης, ζώων ή παραγωγής, και ειδικών μέτρων στήριξης του ΕΓΤΕ,
γ) ενισχύσεων ή μέτρων του ΕΓΤΑΑ, που καταβάλλονται βάσει έκτασης, ζώων ή παραγωγής,
δ) ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1408/2013 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας («de minimis») στον γεωργικό τομέα (I 352),
ε) δικαιούχων που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023 – 2027, καθώς και δικαιούχων του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση νέων Γεωργών» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022, των οποίων οι ενισχύσεις καταβάλλονται σε βάρος του ΣΣ ΚΑΠ ως ανειλημμένες υποχρεώσεις.».

2. Στην παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 (Α1 239), περί προσώπων, ευθύνης, κυρώσεων και λοιπών ζητημάτων υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Αν διαπιστώνεται παράβαση των υποχρεώσεων της παρ. 2, με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), επιβάλλονται μία (1) ή περισσότερες από τις ακόλουθες κυρώσεις, λαμβανομένων υπόψη της σοβαρότητας, της έκτασης, της διάρκειας, του βαθμού υπαιτιότητας και της επανάληψης της παράβασης, καθώς και της τυχόν προκληθείσας ή δυνητικής ζημίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Δημοσίου:
α) για απλή παράβαση των υποχρεώσεων της παρ. 2, και συγκεκριμένα για:
αα) πλημμελή αποτύπωση και μεταφορά στο Ο.Σ.Δ.Ε. των προς καταχώρηση στοιχείων που προσκομίστηκαν από τον δικαιούχο,
αβ) παραβίαση υποχρεώσεων εμπιστευτικότητας και
αγ) ελλιπή τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης, επιβάλλεται πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά παράβαση και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε. έως δύο (2) έτη ενίσχυσης,
β) για σοβαρές παραβάσεις των υποχρεώσεων της παρ. 2 και συγκεκριμένα για:
βα) υπαίτια υποβολή αιτήσεων με ψευδή, ανακριβή ή νοθευμένα στοιχεία, άλλως με δεδομένα για τα οποία από το σύστημα προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα,
ββ) υπαίτια απόκρυψη στοιχείων ή δικαιολογητικών που επηρεάζουν ουσιωδώς τη χορήγηση, το ύψος ή τη διατήρηση της ενίσχυσης,
βγ) υπαίτια χρήση πλαστών ή νοθευμένων δικαιολογητικών,
βδ) υπαίτια παροχή αναληθών στοιχείων ή παραπλανητικών πληροφοριών προς την Α.Α.Δ.Ε.,
βε) μη τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης,
βστ) υποβολή αιτήσεων, τελώντας σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, επιβάλλονται πρόστιμο από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ και προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε.
Οι κυρώσεις των υποπερ. αα) και αγ) της περ. α) επιβάλλονται μόνον εφόσον από την παράβαση έχει προκληθεί ζημία σε βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του κρατικού προϋπολογισμού.
Τα πρόστιμα της περ. β) δεν επιβάλλονται, αν το ελεγχόμενο πρόσωπο αποδείξει ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.
Αν διαπιστώνεται παράβαση της περ. β), τα πρόσωπα της παρ. 1 ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον δικαιούχο της ενίσχυσης για την καταβολή στην Α.Α.Δ.Ε. του ανακτώμενου ποσού, εφόσον η παράβαση τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης άνω του ποσού των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ανά Ε.Α.Ε. Αν το ελεγχόμενο πρόσωπο είναι νομικό πρόσωπο, πέραν του νομικού προσώπου, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον και τα φυσικά πρόσωπα που ήταν διευθυντές, διαχειριστές ή διευθύνοντες σύμβουλοι και γενικώς εντεταλμένοι στη διοίκηση του ελεγχόμενου νομικού προσώπου κατά τον χρόνο που διαπράχθηκε η παράβαση. Σε περίπτωση υποτροπής εντός τριών (3) ετών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής κυρώσεων, διπλασιάζονται τα ως άνω προβλεπόμενα όρια προστίμου και ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε. ως προς την περ. α).».

3. Για το έτος υποβολής Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (Ε.Α.Ε.) 2026, τα κατώτατα και ανώτατα όρια των προστίμων της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 μειώνονται στο ένα πέμπτο (1/5).