Μεταξύ σφύρας και άκμονος οι τιμές ρεύματος στην Ευρώπη

«Ηλεκτροσόκ» προκαλεί στην Ευρώπη το νέο ράλι των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά, καθώς ένα εκρηκτικό μείγμα καύσωνα, λειψυδρίας, χαμηλής αιολικής παραγωγής και ακριβού φυσικού αερίου ωθεί ταυτόχρονα τις τιμές σε πολλές από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν για περισσότερο από έναν χρόνο.

Για σήμερα Παρασκευή η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας διαμορφώθηκε στα 152,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα στη Γαλλία, στα 169,56 ευρώ στη ζώνη Γερμανίας-Λουξεμβούργου, στα 113,98 ευρώ στην Ισπανία, στα 167,71 ευρώ στην Ολλανδία και στα 165,48 ευρώ στο Βέλγιο.

Στην Ελλάδα η τιμή στην αγορά χονδρικής «κλείδωσε» στα 162,73 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε ένα εντυπωσιακό άλμα 67,8% από τα 96,98 ευρώ μία εβδομάδα πριν. Συνολικά τις τελευταίες ημέρες η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά έχει τραβήξει την ανιούσα, περνώντας από τα 93,90 ευρώ ανά μεγαβατώρα του Δεκαπενταύγουστου, όταν τα μελτέμια ευνοούσαν την αιολική παραγωγή, στα 105,01 ευρώ την Κυριακή, σε περίπου 153 ευρώ τη Δευτέρα και την Τρίτη, στα 159,88 ευρώ την Τετάρτη και, με μια μικρή υποχώρηση, στα 146,57 ευρώ την Πέμπτη, για να ακολουθήσει η σημερινή εκτόξευση.

Πτώση στάθμης

Το ράλι των τιμών στην αγορά χονδρικής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη μειωμένη παραγωγή των πυρηνικών σταθμών, κυρίως στη Γαλλία όσον αφορά τη Δυτική Ευρώπη, αλλά και στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία όσον αφορά την ευρύτερη περιοχή μας. Στη Γαλλία, ο καύσωνας έχει προκαλέσει περιορισμούς στην παραγωγή σειράς αντιδραστήρων λόγω των υψηλών θερμοκρασιών των ποταμών που χρησιμοποιούνται για την ψύξη τους, με τις περικοπές ισχύος να έχουν φθάσει τις προηγούμενες ημέρες έως και πάνω από τα 9,4 GW. Στην Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός του Πακς είχε περιοριστεί μόλις στο 25% της δυναμικότητάς του εξαιτίας της ιστορικά χαμηλής στάθμης του Δούναβη.

Οι πιέσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες στη Ρουμανία, όπου η πτώση της στάθμης του Δούναβη έχει οδηγήσει εκτός λειτουργίας και τις δύο μονάδες του πυρηνικού σταθμού Τσερναβόντα ο οποίος υπό κανονικές συνθήκες καλύπτει περίπου το 20% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Η εξέλιξη μάλιστα έχει αρχίσει να επηρεάζει, όπως επισημαίνουν στη «Ν» έμπειροι αναλυτές της αγοράς, και την ελληνική αγορά, καθώς η απώλεια κρίσιμης ισχύος αυξάνει τις ανάγκες εισαγωγών της Ρουμανίας, απορροφώντας διαθέσιμες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και τραβώντας προς τα πάνω την περιφερειακή διασυνδεδεμένη αγορά. Η κατάσταση μάλιστα θα μπορούσε να επιδεινωθεί τις επόμενες ημέρες εφόσον η δυσκολία ψύξης των πυρηνικών αντιδραστήρων στην ευρύτερη περιοχή επηρεάσει και τον σταθμό του Κοζλοντούι στη γειτονική Βουλγαρία, που καλύπτει πάνω από το ένα τρίτο της ετήσιας ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.

Υποχώρηση

Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με τη σχετική υποχώρηση της παραγωγής των ΑΠΕ, που τις ημέρες γύρω από τον Δεκαπενταύγουστο, με τη βοήθεια των ισχυρών μελτεμιών, είχε φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται εκ νέου ο ρόλος του φυσικού αερίου – του οποίου οι παρατεταμένα υψηλές τιμές κατά τους τελευταίους μήνες έχουν πλέον περάσει στην ηλεκτροπαραγωγή.

Την Πέμπτη οι τιμές των συμβολαίων φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο αναφοράς TTF ξεπέρασαν τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τις εκτιμήσεις να είναι άκρως δυσοίωνες για τους αμέσως επόμενους μήνες λόγω της στενότητας στη διεθνή αγορά που προκαλεί η παρατεταμένη κρίση στο Ορμούζ, από όπου διακινείται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Είναι ενδεικτικό ότι η Goldman Sachs έχει προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής των ροών LNG μέσω του Ορμούζ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν μεσοπρόθεσμα να ξεπεράσουν ακόμη και τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ακόμα πάντως και αν δεν επιβεβαιωθούν άκρως ανησυχητικά αυτά σενάρια, οι τιμές του αερίου αναμένεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς, όπως επεσήμανε σε πρόσφατη ανάλυσή της η Eurobank, η αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη, με τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων, τον διεθνή ανταγωνισμό για φορτία LNG και την προγραμματισμένη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου να συντηρούν τις πιέσεις στις τιμές του TTF.

Ήδη τα χρόνια που ακολούθησαν την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και τη μεγάλη ενεργειακή κρίση του 2022, τον Αύγουστο του οποίου η τιμή του αερίου ξεπέρασε ακόμα και τα 340 ευρώ ανά μεγαβατώρα, οι τιμές στο TTF αποκλιμακώθηκαν μεν σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά του δύσκολου εκείνου καλοκαιριού, αλλά ουδέποτε επανήλθαν κοντά στα επίπεδα που καταγράφονταν πριν τη μεγάλη ενεργειακή κρίση.

Είναι ενδεικτικό ότι πριν από περίπου δέκα χρόνια, τον Αύγουστο του 2016 η μέση τιμή στο TTF ήταν μόλις περίπου 12 ευρώ ανά μεγαβατώρα ενώ τον Μάιο του 2020, υπό την επίδραση που άσκησε το «πάγωμα» της παγκόσμιας οικονομίας λόγω της καραντίνας για τον κορωνοϊό, το TTF υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό περίπου 3,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Το ανοδικό σπιράλ ξεκίνησε μέσα στο 2021, όταν η σταδιακή αναθέρμανση της διεθνούς οικονομίας βρήκε την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού με LNG, όπως και των υπόλοιπων ενεργειακών και άλλων προϊόντων, υπό πλήρη αποδιάρθρωση. Έτσι τον Οκτώβριο του 2021, αρκετά πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι τιμές είχαν ξεπεράσει τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ακολούθησε μια παρατεταμένη περίοδος αστάθειας με συνεχείς αυξομειώσεις της τιμής και ιστορικό άλμα στις αρχές Μαρτίου του 2022, λίγο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, πάνω από τα 192 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ωστόσο, η συνέχιση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη κατά τους επόμενους μήνες οδήγησε σε μερική αποκλιμάκωση, χωρίς βέβαια οι τιμές να επιστρέψουν στα προ κρίσης επίπεδα. Από τις αρχές του καλοκαιριού του 2022 όμως ξεκίνησε ένα νέο ανοδικό σπιράλ που οδήγησε στα ιστορικά υψηλά του Αυγούστου, όταν το TTF ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 340 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 26 Αυγούστου.

Αναλυτές της ενεργειακής αγοράς τονίζουν ότι η εικόνα στην Ευρώπη δεν είναι ίδια με εκείνη που επικρατούσε το 2022, καθώς η Γηραιά Ήπειρος διαθέτει πλέον σημαντικά μεγαλύτερη δυναμικότητα εισαγωγής και επαναεριοποίησης LNG. Παράλληλα, η διεθνής αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου είναι πλέον βαθύτερη και η παγκόσμια προσφορά μεγαλύτερη από ό,τι τέσσερα χρόνια πριν.

Ωστόσο, η στροφή από τη σταθερή ροή μέσω αγωγών στο LNG έχει αυξήσει σημαντικά την έκθεση της Ευρώπης στη διεθνή αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου και στις διακυμάνσεις των spot τιμών, οι οποίες επηρεάζονται από πλήθος παραγόντων – από μείζονες γεωπολιτικές εντάσεις όπως στον Κόλπο του Περσικού μέχρι τυφώνες, ατυχήματα ή παρατεταμένες συντηρήσεις.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.