Νέα «κρούσματα» στοχοποίησης εμπορικών πλοίων στον Περσικό

Σε μια από τις πιο επικίνδυνες φάσεις το τελευταίο διάστημα εισέρχεται η ναυτιλιακή ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης απειλεί τόσο τη ροή της ενέργειας όσο και την ασφάλεια των πλοίων.

Με επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας από μεγάλες δυνάμεις, η περιοχή του Ορμούζ εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα εύθραυστο γεωπολιτικό πεδίο, όπου κάθε νέα εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη διεθνή ναυτιλία.

Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας, αυτή τη στιγμή βρίσκονται 11 πλοία με ελληνική σημαία εντός των Στενών του
Ορμούζ, ένα πλοίο εκτός και συνολικά 37 στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού, σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και κινδύνων για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Μόνο το τελευταίο 24ωρο καταγράφηκαν δύο σοβαρά περιστατικά ναυτικής ασφάλειας.

Το πρώτο αφορά δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου υπό σημαία Μπαρμπάντος, το οποίο επλήγη από άγνωστο βλήμα περίπου 10 ναυτικά μίλια από το Khor Fakkan στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά που εξακολουθεί να καίει το πλοίο. Δεύτερο δεξαμενόπλοιο, υπό σημαία Νήσων Κουκ, προχώρησε στη διάσωση 15 μελών του πληρώματος.

Λίγες ώρες αργότερα, νέο περιστατικό καταγράφηκε 4 ναυτικά μίλια ανατολικά του Ras Laffan στο Κατάρ, όπου πλοίο, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο τύπος του, δέχθηκε επίσης πλήγμα από άγνωστο βλήμα, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί.

Πλήγματα σε υποδομές

Την ίδια στιγμή, η ένταση επεκτείνεται και στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.

Το Ιράν φέρεται να έπληξε δύο φορές μέσα σε 12 ώρες το διυλιστήριο Ras Laffan στο Κατάρ, προκαλώντας μεγάλες πυρκαγιές και οδηγώντας την QatarEnergy σε διακοπή παραγωγής LNG και συναφών προϊόντων.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν εκρήξεις σε εγκαταστάσεις πετρελαίου στη Φουτζέιρα, στο Τζέμπελ Άλι, στο Κουβέιτ, καθώς και στον κρίσιμο τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου στο Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος διακινεί περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η δραματική επιδείνωση της κατάστασης αποδίδεται στην κλιμάκωση των στρατιωτικών ενεργειών, με αφετηρία την επίθεση του Ισραήλ στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν στις 18 Μαρτίου, που πυροδότησε αλυσιδωτές ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλη την περιοχή του Κόλπου.

Η Ινδία στέλνει πολεμικά

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, εντείνονται και οι διεθνείς παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με πληροφορίες της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous και δημοσίευμα του Bloomberg, η Ινδία αποστέλλει περισσότερα από έξι πολεμικά πλοία στον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, με στόχο τη συνοδεία εμπορικών πλοίων προς ασφαλέστερα ύδατα.

Τα πλοία του Ινδικού Ναυτικού θα αναπτυχθούν ανατολικά των Στενών του Ορμούζ, χωρίς να εισέλθουν σε αυτά, παρέχοντας προστασία σε πλοία που κατευθύνονται προς τη βόρεια Αραβική Θάλασσα.

Η Ινδία επιδιώκει να διασφαλίσει την ενεργειακή της τροφοδοσία, καθώς εξαρτάται σε ποσοστό περίπου 90% από εισαγωγές LPG από τη Μέση Ανατολή.

Ήδη, δύο κρατικά δεξαμενόπλοια έχουν διέλθει με ασφάλεια, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για την αποδέσμευση και άλλων φορτίων.

Καλώδια διαδικτύου

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη καθώς ο πόλεμος στην περιοχή δεν απειλεί μόνο τις ενεργειακές ροές, αλλά και έναν λιγότερο ορατό, αλλά εξίσου κρίσιμο πυλώνα για την παγκόσμια οικονομία: τις υποθαλάσσιες ψηφιακές υποδομές.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα, ιρανικές αρχές φέρονται να απειλούν με διακοπή των υποθαλάσσιων καλωδίων διαδικτύου που συνδέουν τα κράτη του Περσικού Κόλπου, σε περίπτωση που συνεχιστεί η φιλοξενία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.

Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να έχει άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στις τηλεπικοινωνίες, τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.

Αν και συχνά αναφέρεται ότι τα καλώδια που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα μεταφέρουν περίπου το 17% της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Τα Στενά του Ορμούζ εξυπηρετούν κυρίως τις ανάγκες των χωρών του Κόλπου και της Ινδίας, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις συνδέσεις.

Ακόμη και η διακοπή ενός μόνο καλωδίου θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές δυσλειτουργίες και οικονομικές απώλειες δισεκατομμυρίων.

Ακόμη πιο κρίσιμη θεωρείται η περίπτωση της Ερυθράς Θάλασσας, η οποία αποτελεί βασικό κόμβο για τη διακίνηση δεδομένων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Εκτιμάται ότι περίπου το 80% της διαδικτυακής κίνησης μεταξύ των δύο ηπείρων διέρχεται από την περιοχή, γεγονός που την καθιστά στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο ψηφιακό οικοσύστημα.

Ναυτική παρουσία

Στο μεταξύ, σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκονται οι ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, εν μέσω της κλιμακούμενης έντασης.

Η Γαλλία διατηρεί ισχυρή ναυτική παρουσία, με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle, συνοδευόμενο από μια σειρά φρεγατών και αποβατικών πλοίων, ενισχύοντας τη δυνατότητα προβολής ισχύος στην περιοχή.

Από ελληνικής πλευράς, το Πολεμικό Ναυτικό συμμετέχει ενεργά με τις φρεγάτες HS Kimon, HS Hydra, HS Psara και HS Aigaion, επιβεβαιώνοντας τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στη διασφάλιση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ιταλία έχει αναπτύξει τις φρεγάτες ITS Federico Martinengo, ITS Rizzo και ITS Bianchi, ενώ η Ισπανία συμμετέχει με τα πλοία ESPS Cristοbal Colοn και ESPS Canarias.

Στην ευρωπαϊκή δύναμη συμβάλλουν επίσης η Ολλανδία με τη φρεγάτα HNLMS Evertsen και το Ηνωμένο Βασίλειο με το αντιτορπιλικό HMS Dragon.