Ο αναθεωρητισμός και η αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι καθημερινή πραγματικότητα

Ημερομηνία: 19-05-2026



Σαφές μήνυμα, για ακόμα μία φορά, σε χρόνο που η Άγκυρα εντείνει τον αναθεωρητισμό της έστειλε από την Αυστρία ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.

Οι πάγιες θέσεις της Ελλάδας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, εξέπεμψαν σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα δια στόματος ΥΕΘΑ.

Μιλώντας στο Europa-Forum Wachau ’26, με θέμα «European Security Architecture: From the End of Order to Joint Initiative», που πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστημιακό Campus της αυστριακής πόλης Κρεμς, ο Νίκος Δένδιας επανέλαβε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, «στο σημείο συνάντησης της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και των Βαλκανίων», λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής, με την έννοια ότι «δραστηριοποιούμαστε σε ένα περιβάλλον ασφάλειας που, από κάθε άποψη, συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο απαιτητικών στον κόσμο. Και, δυστυχώς, δεν έχουμε την πολυτέλεια της στρατηγικής αμφισημίας».

«Ο αναθεωρητισμός και η αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι καθημερινή πραγματικότητα»

Σε αυτό το πλαίσιο, έστειλε ένα σαφές μήνυμα και στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να την κατονομάσει, ότι «οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι συνεχείς και εξελισσόμενες. Ο αναθεωρητισμός, η εκμετάλλευση της μετανάστευσης και η διαρκής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελούν για εμάς θεωρητικά ζητήματα που συζητούνται σε φόρουμ. Είναι καθημερινές πραγματικότητες».

«Στην Ελλάδα έχουμε εξαγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα, για το πεδίο μάχης του 21ου αιώνα»

Εν συνεχεία, τόνισε ότι «αυτή ακριβώς η εμπειρία είναι που ώθησε την Ελλάδα να επενδύει σταθερά στον τομέα της άμυνας. Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της για την εθνική άμυνα, το υψηλότερο ποσοστό, μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ένα από τα υψηλότερα στο ΝΑΤΟ. Και αυτή δεν είναι μια πολιτική επιλογής. Είναι αποτέλεσμα αναγκαιότητας», Το πεδίο μάχης του 21ου αιώνα δεν καθορίζεται από τη μάζα. Καθορίζεται από την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, τον αριθμό των αισθητήρων, την ανθεκτικότητα των δικτύων και την ικανότητα ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη διοίκηση και τον έλεγχο (command and control), καθώς και στην εκτέλεση. Και εμείς, η Ελλάδα, έχουμε εξαγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα».

«Αναδιαμορφώνουμε ολιστικά τα θεμέλια της αμυντικής μας αρχιτεκτονικής»

Πρόσθεσε, δε, ότι «μέσω της μεταρρύθμισης της εθνικής μας άμυνας, της «Ατζέντας 2030», δεν προχωράμε απλώς στην απόκτηση νέων πλατφορμών. Αναδιαμορφώνουμε ολιστικά τα θεμέλια της αμυντικής μας αρχιτεκτονικής. Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) συνενώνει τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη βιομηχανία και τα ερευνητικά μας ιδρύματα σε ένα πλαίσιο που έχει σχεδιαστεί για να επιταχύνει την προσαρμογή και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Περνάμε από την εξάρτηση στη συμμετοχή, από τις προμήθειες στην παραγωγή. Ας δώσω ένα παράδειγμα: το νέο μας αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε στην Ελλάδα πριν αναπτυχθεί σε επιχειρησιακά απαιτητικά περιβάλλοντα στην Ερυθρά Θάλασσα, αποτελεί ένα παράδειγμα αυτής της μετάβασης, και δεν είναι το μοναδικό».

Για την ευρωπαϊκή διάσταση

Αναφερθείς στην ευρωπαϊκή διάσταση, σημείωσε ότι «κανένα ευρωπαϊκό κράτος, όσο αφοσιωμένο κι αν είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πλήρες φάσμα των σύγχρονων απειλών μόνο με εθνικές δράσεις. Και αυτό με φέρνει στην ευρωπαϊκή διάσταση, η οποία σε αυτό το Φόρουμ είναι η πιο σημαντική. Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια αποφασιστική στιγμή όσον αφορά τη σχέση της με την ίδια της την ασφάλεια. Μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική απαιτεί ταυτόχρονα τέσσερα στοιχεία: πολιτική βούληση, βιομηχανική ικανότητα, καινοτομία και τεχνολογική κυριαρχία. Το καθένα ενισχύει και συμπληρώνει το άλλο. Τίποτα από αυτά δεν αρκεί από μόνο του».

Για το SAFE

Σε ό,τι αφορά το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE, ο ΥΕΘΑ υπογράμμισε ότι «η επείγουσα ανάγκη υπό την οποία σχεδιάστηκε το SAFE οδήγησε σε λάθη. Και θα ήθελα να σας μιλήσω με ειλικρίνεια. Αφήνει επίσης ανεπίλυτα διαρθρωτικά ζητήματα σχετικά με την Ευρώπη, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν τώρα. Οποιαδήποτε ερμηνεία του κανονισμού SAFE από ορισμένους εταίρους, η οποία συνεπάγεται την άνευ όρων χρηματοδότηση των αμυντικών βιομηχανιών εκείνων που μας απειλούν και προβάλλουν αξιώσεις εναντίον μας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάποια μορφή ουδετερότητας. Μια συνεκτική Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας προϋποθέτει μια κοινή αντίληψη των απειλών και τον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών. Και υπάρχει η αντίληψη ότι το SAFE αποτελείται από δωρεάν χρήματα, ότι κατά κάποιον τρόπο χάνουμε αν δεν τα ξοδέψουμε. Το SAFE, κυρίες και κύριοι, δεν είναι δωρεάν. Πρόκειται για δάνειο, δηλαδή για δανικά χρήματα. Και ενώ οι στόχοι του εργαλείου Safe εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανικής βάσης, προκύπτουν σοβαρές πρακτικές ανησυχίες όσον αφορά το πλαίσιο εφαρμογής του. Ειδικότερα, η ανάγκη για ταχεία επέκταση των εθνικών αμυντικών βιομηχανικών δυνατοτήτων εντός ενός εξαιρετικά περιορισμένου χρονικού πλαισίου εφαρμογής δημιουργεί σημαντικά προβλήματα για τα κράτη-μέλη».

Δίνοντας παραδείγματα, ανέφερε ότι «με το SAFE, όπως έχει σχεδιαστεί σήμερα, οι συμφωνίες πρέπει να επιτευχθούν εντός του τρέχοντος έτους. Μπορείτε να μου πείτε, παρακαλώ, πόσο πιθανό είναι να δημιουργηθούν νέες γραμμές παραγωγής και νέα εργοστάσια στην Ευρώπη εντός αυτού του χρονικού πλαισίου; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: όχι. Αν παραγγείλουμε ένα νέο υποβρύχιο αύριο, θα το παραλάβουμε σε 12 ή 15 χρόνια. Αλλά ακόμα και αν παραγγείλουμε ένα νέο άρμα μάχης, δεν θα το παραλάβουμε σε λιγότερο από 5 ή 6 χρόνια. Έτσι, αυτό που κάνουμε, με βάση τον τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς τον μηχανισμό SAFE, είναι να ξοδεύουμε χρήματα σε υπάρχοντα έργα, σε υπάρχουσες γραμμές παραγωγής και σε υπάρχουσες εταιρείες. Αυτό οδηγεί σε αύξηση της τιμής αυτού που παίρνουμε σε σχέση με αυτό που θέλαμε να κάνουμε. Για να το τοποθετήσουμε λοιπόν ξανά στο οικονομικό πλαίσιο, έχουμε ένα πρόβλημα στην πλευρά της προσφοράς, και αντί να διορθώσουμε το πρόβλημα αυτό, αυξάνουμε τη ζήτηση. Είναι εντελώς, εντελώς λάθος. Πρέπει λοιπόν να είμαστε πιο έξυπνοι. Πρέπει να είμαστε πιο έξυπνοι, πιο καινοτόμοι στον τρόπο που ξοδεύουμε τα χρήματά μας, στον τρόπο που προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε».

Αναφερθείς στο SAFE 2, υπογράμμισε ότι «πρέπει να εξελιχθεί, καθώς έχουμε ήδη αρχίσει να συζητάμε. Ο κ. Kubilius βρισκόταν στην Αθήνα μόλις πριν από 2 ή 3 ημέρες, και εγώ άνοιξα τη συζήτηση. Πρέπει να εξελιχθούμε σε ένα πειθαρχημένο εργαλείο ενίσχυσης της κυριαρχικής ανθεκτικότητας. Επίσης, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις δημοσιονομικές επιπτώσεις. Πρέπει να διορθωθούν οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που αποθαρρύνουν τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην άμυνα και την καθημερινή βιομηχανική απορρόφηση, καθώς και να αποφευχθούν οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις».

«Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα μία από τις μεγαλύτερες και πιο ικανές αεροπορικές δυνάμεις»

Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας, η οποία όπως είπε «δεν είναι απλώς μια γεωγραφική πραγματικότητα αλλά αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα».

«Ας δώσω ένα παράδειγμα: το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στη βορειοανατολική Ελλάδα, που σήμερα αναγνωρίζεται ως κρίσιμος κόμβος εφοδιαστικής του ΝΑΤΟ. Αν συζητούσαμε για την Αλεξανδρούπολη πριν από 10 χρόνια σε ένα φόρουμ του ΝΑΤΟ, κανείς δεν θα μπορούσε να την εντοπίσει στον χάρτη. Σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη θαλάσσια ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και πολύ σημαντικό ρόλο στη βοήθεια προς την Ουκρανία. Και πρέπει να πω ότι η Ελλάδα, χάρη στη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεών της, διαθέτει σήμερα μία από τις μεγαλύτερες και πιο ικανές αεροπορικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Διαθέτουμε περισσότερα από 200 μαχητικά αεροσκάφη, καθώς και περισσότερα άρματα μάχης από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο – θα μπορούσα να προσθέσω και την Ισπανία και την Πορτογαλία -, όλες μαζί. Και διαθέτουμε περισσότερες φρεγάτες από ό,τι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι γείτονές μας. Και αυτή τη στιγμή, ο στρατός μας μπορεί να παράγει χιλιάδες First-Person Drones κάθε χρόνο, και ελπίζω ότι σε δύο χρόνια θα μπορώ να σας απευθυνθώ και να σας πω ότι μπορούμε να παράγουμε εκατομμύρια κάθε χρόνο. Και αυτό εντάσσεται στο δημοσιονομικό μας πλαίσιο.

«Αντιλαμβανόμαστε τις ανάγκες μας ως προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, και όχι ως κατάλογο απαιτήσεων για αγορές»

«Επειδή αντιλαμβανόμαστε τις ανάγκες μας ως προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, και όχι απλώς ως κατάλογο απαιτήσεων για αγορές. Και αυτό το επιτυγχάνουμε μέσω αυτού που έχουμε δημιουργήσει, μιας κατεύθυνσης καινοτομίας, η οποία δεν ζητά από το στρατό να καταρτίσει κατάλογο απαιτήσεων, αλλά να καταρτίσει κατάλογο προβλημάτων που χρήζουν λύσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Για το άρθρο 42, παράγραφος 7

«Το άρθρο 42, παράγραφος 7 δεν μπορεί να παραμείνει αδρανές ή να ενεργοποιείται επιλεκτικά ανάλογα με τις περιστάσεις. Η αμφισημία μπορεί να εξυπηρετεί τη διπλωματία σε περιόδους ισορροπίας, αλλά σε στιγμές κρίσης, δυστυχώς, η αμφισημία γίνεται μερικές φορές παράλυση. Μια συμμαχία και μια ένωση που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τη συμβολή των εκτεθειμένων μελών τους είναι ισχυρότερες, πιο νόμιμες και, τελικά, πιο ανθεκτικές από εκείνες που επιφυλάσσουν την αλληλεγγύη μόνο σε στιγμές οξείας κρίσης. Και η ώρα για διαρθρωτική αλληλεγγύη είναι τώρα.

«Η εποχή μας και οι επόμενες δεκαετίες απαιτούν μια Ευρώπη κυρίαρχη»

Κλείνοντας, αναφερθείς στα επόμενα 30 χρόνια, που όπως είπε «δεν θα καθοριστούν από αυτό που επιθυμούμε, αλλά από αυτό που είμαστε έτοιμοι και προετοιμασμένοι να οικοδομήσουμε», τόνισε ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την αρχιτεκτονική της ασφάλειάς της απλώς ως μια αγορά. Η στρατηγική σκοπιμότητα και τα οικονομικά οφέλη δεν πρέπει να υπερισχύουν των αρχών μας. Όταν η άμυνα διαμορφώνεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κοινές δημοκρατικές αξίες και τα θεμέλιά μας, τα συστήματα που δημιουργούνται για να μας προστατεύουν μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να αρχίσουν να θέτουν υπό πίεση τις ίδιες τις αξίες που προορίζονταν να υπερασπιστούν. Η εποχή μας και οι επόμενες δεκαετίες απαιτούν μια Ευρώπη κυρίαρχη, ικανή, ενωμένη, αλλά πάνω απ’ όλα έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της, τις αξίες της και τους λαούς της».

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.

Κατασκευή ιστοσελίδων Πύργος