Ο χρόνος μετράει αντίστροφα και για τον Τραμπ – Το «τελεσίγραφο» για το Ιράν που λήγει την Πρωτομαγιά και η «ενέδρα» των Φρουρών της Επανάστασης

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκινούσαν μαζί με το Ισραήλ τις επιθέσεις τους κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για μια επιχείρηση μερικών εβδομάδων.

Σήμερα, ωστόσο, σχεδόν δύο μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, έχουμε εισέλθει σε μια νέα φάση της σύγκρουσης, κατά την οποία αν και έχει τεθεί σε ισχύ μια εύθραυστη εκεχειρία, δεν μπορούμε να μιλάμε για ειρήνη.

Αυτό που έχουμε είναι μια έκρυθμη κατάσταση, με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, τις δύο πλευρές να μάχονται για τον έλεγχό τους και την προοπτική κλιμάκωσης σταθερά στο προσκήνιο.

Την ίδια ώρα ο Τραμπ δηλώνει πως έχει άνεση χρόνου και «δεν υπάρχει χρονική πίεση» για να τερματίσει την πόλεμο. «Έχω όλο τον χρόνο στον κόσμο, αλλά το Ιράν δεν έχει — Ο χρόνος μετράει!», ανέφερε χαρακτηριστικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στην τελευταία σχετική του τοποθέτηση για το θέμα.

Στην πραγματικότητα όμως γνωρίζουμε ότι ο πόλεμος και η κατάσταση που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ, αφήνουν το αποτύπωμά του στην παγκόσμια οικονομία και στην τσέπη των Αμερικανών πολιτών, λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων. Και αυτό θα αρχίσει να «καίει» το επιτελείο του Αμερικανού προέδρου καθ’ οδόν για τις ενδιάμεσες κάλπες του Νοεμβρίου.

Πολύ νωρίτερα όμως, και συγκεκριμένα σε λίγες ημέρες, ο Τραμπ θα κληθεί να πάρει μια απόφαση σχετικά με το Ιράν και το «φύλλο πορείας» των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Αυτό προκύπτει από το ψήφισμα περί Πολεμικών Εξουσιών του 1973 (War Powers Resolution), το οποίο ναι μεν επιτρέπει στον Αμερικανό πρόεδρο να χρησιμοποιεί στρατιωτική δύναμη, απαιτεί δε, να σταματήσει εντός 60 ημερών, εκτός εάν το Κογκρέσο δώσει την έγκρισή του.

Αν και ο πόλεμος ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, ο  Τραμπ ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο για την επιχείρηση στις 2 Μαρτίου, επομένως το διάστημα των 60 ημερών συμπληρώνεται την 1η Μαΐου.

Σύμφωνα με το νόμο, μόλις παρέλθει η αρχική προθεσμία των 60 ημερών, οι επιλογές του Αμερικανού προέδρου για τη συνέχιση της όποιας στρατιωτικής εκστρατείας χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου περιορίζονται.

Σε αυτό το σημείο, ο Τραμπ θα έχει ουσιαστικά τέσσερις επιλογές: να ζητήσει την άδεια του Κογκρέσου για να συνεχίσει τον πόλεμο, να αρχίσει να περιορίζει την εμπλοκή των ΗΠΑ, να εξασφαλίσει λίγο ακόμα χρόνο ή να δώσει στον εαυτό του παράταση αγνοώντας την αμερικανική νομοθεσία.

Το «παράθυρο» των 30 ημερών

Ο αμερικανικός νόμος επιτρέπει μια εφάπαξ παράταση κατά 30 ημέρες, εάν ο Αμερικανός πρόεδρος πιστοποιήσει γραπτώς ότι απαιτείται επιπλέον χρόνος για να διευκολυνθεί η ασφαλής αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, αλλά δεν παρέχει εξουσιοδότηση για συνέχιση της στρατιωτικής επιχείρησης.

Έγκριση από το Κογκρέσο

Το Κογκρέσο έχει επίσης την επιλογή ανά πάσα στιγμή να χορηγήσει άδεια στον Τραμπ να συνεχίσει την αμερικανική επιχείρηση, εξουσιοδοτώντας τη χρήση στρατιωτικής βίας. Με αυτό τον τρόπο το Κογκρέσο εγκρίνει στρατιωτικές εκστρατείες χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου, κάτι που έχει να γίνει από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Αμερικανοί ψήφισαν τελευταία φορά υπέρ της χρήσης στρατιωτικής βίας το 2002, εναντίον του Ιράκ.

Αυτή η επιλογή έρχεται πάντως πιθανώς θα προέβλεπε και δεσμεύσεις, σχετικά με τους στόχους, το κόστος και τα χρονοδιάγραμμα του πολέμου.

Επίσης, δεν ξέρουμε ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής, δεδομένου ότι οι Δημοκρατικοί έχουν επικρίνει τον πόλεμο. Ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν σε μεγάλο βαθμό συσπειρωθεί σε ενιαίο μέτωπο μπλοκάρωντας τις προσπάθειες των Δημοκρατικών να σταματήσουν τον πόλεμο, πλέον εμφανίζονται αρκετά διχασμένοι και δεν είναι σαφές εάν θα δούμε την ίδια ενότητα όσον αφορά την έγκριση της σύγκρουσης.

Κάντο όπως ο… Ομπάμα

Ο Μπαράκ Ομπάμα συνέχισε την στρατιωτική εκστρατεία στη Λιβύη μετά το πέρας των 60 ημερών το 2011, ξεσηκώνοντας ωστόσο αρκετές αντιδράσεις. Το επιχείρημά του ήταν ότι ο νόμος δεν ίσχυε επειδή «οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ δεν περιλάμβαναν παρατεταμένες μάχες ή ενεργές ανταλλαγές πυρών με εχθρικές δυνάμεις, ούτε ενέπλεξαν αμερικανικά χερσαία στρατεύματα».

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να επικαλεστεί το ίδιο επιχείρημα για τον πόλεμο στο Ιράν.

Αγνοώντας όμως τη νομοθεσία και το deadline που ορίζει, ο Τραμπ θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, το οποίο μέχρι στιγμής έχει δώσει στην κυβέρνηση το περιθώριο να διεξάγει τον πόλεμο χωρίς την έγκριση και την εποπτεία του Κογκρέσου. Ορισμένοι γερουσιαστές το έχουν θέσει ως «κόκκινη γραμμή».

Η «ενέδρα» των Φρουρών της Επανάστασης

Σε κάθε περίπτωση ο τερματισμός του πολέμου είναι δύσκολος στην πράξη, ειδικά με τις διαπραγματεύσεις να είναι αμφίβολες. Η παράταση της εκεχειρίας δόθηκε καθώς ο Τραμπ αναζητά έναν τρόπο εξόδου από την δαπανηρή σύγκρουση.

Στο μεταξύ αρνείται να τερματίσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, με την Τεχεράνη να ζητάει την άρση του για να προσέλθει στο τραπέζι.  Ο ναυτικός αποκλεισμός στοιχίζει οικονομικά στο Ιράν και κατά την οπτική του Αμερικανικού προέδρου «ο χρόνος τρέχει» για την Τεχεράνη. Ο στρατός του Ιράν καταστράφηκε και «οι ηγέτες τους δεν είναι πλέον μαζί μας, ο αποκλεισμός είναι πλήρης και ισχυρός και, από εκεί και πέρα, τα πράγματα μόνο χειροτερεύουν», δήλωσε.

Η απόφαση του Τραμπ να παρατείνει την εκεχειρία πηγάζει από την πεποίθηση ότι οι εσωτερικές διαιρέσεις και οι πολιτικές «ρήξεις» στο Ιράν θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ενιαία πρόταση για επίτευξη ειρήνης.

Την ίδια ώρα όμως δίνοντας χρόνο για να έρθει με κάποιο τρόπο στις συνομιλίες η Τεχεράνη, ενδέχεται να πέφτει σε μια κλασική στρατηγική παγίδα.

Όπως εξηγούν οι Μπράντλεϊ Μάρτιν από το Near East Center for Strategic Studies και Λίραμ Κόμπλεντς-Στέντσλερ από το Antisemitism and Global Extremism Desk του International Institute for Counter-Terrorism (ICT), ο Τραμπ περιμένει από το Ιράν να ενεργήσει σαν μια ορθολογική χώρα αγνοώντας την πραγματικότητα: ότι η πραγματική κυρίαρχη δύναμη στο Ιράν είναι οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης.

Με αυτόν τον τρόπο, και παρακινημένος από την ελπίδα ότι στο Ιράν επικρατεί αστάθεια, υποστηρίζουν οι δύο αναλυτές, ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει στους Φρουρούς της Επανάστασης το στρατηγικό πλεονέκτημα που χρειάζονται περισσότερο: χρόνο.

Ενώ ο Λευκός Οίκος περιμένει μια «ενιαία πρόταση» από μια υποτιθέμενα «διασπασμένη» ηγεσία στην Τεχεράνη, η πραγματικότητα στο πεδίο λέει μια άλλη ιστορία, υποστηρίζουν αναφέροντας τις επιθέσεις και την κατάσχεση πλοίων στο Στενό του Ορμούζ.

«Αυτή δεν είναι η συμπεριφορά ενός καθεστώτος σε χάος. Πρόκειται για ένα καθεστώς που εκτελεί μια σκόπιμη, πολυεπίπεδη στρατηγική εξαπάτησης που έχει σχεδιαστεί για να παραλύσει τη λήψη αποφάσεων της Δύσης», σημειώνουν χαρακτηρίζοντας το «πολιτικό αδιέξοδο» της Τεχεράνης μια τακτική μάσκα, και όχι μια δομική αποτυχία.

Πάντως, κατά τους Μάρτιν και Κόμπλεντς-Στέντσλερ, ο Τραμπ σωστά διαπιστώνει ότι το Ιράν βρίσκεται υπό τεράστια πίεση. Αυτό που διακρίνουν ως λάθος χειρισμό ότι επιτρέπει στη διπλωματία να λειτουργήσει ως ένα είδος βαλβίδας απελευθέρωσης, κυνηγώντας την οφθαλμαπάτη μιας «μετριοπαθούς» Τεχεράνης.

Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.

Διαβάστε ακόμα:

Η διπλωματία στο… μηδέν – Τι θα συμβεί εάν καταρρεύσουν οι συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν