Το σημερινό τεχνολογικό οικοσύστημα που δημιουργεί την ενιαία ψηφιακή πραγματικότητα που ονομάζεται Κυβερνοχώρος περιλαμβάνει τρείς σημαντικούς πυλώνες την τεχνολογική υποδομή, τις ακολουθούμενες διαδικασίες (θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο) και την ανθρώπινη παρουσία (με τη μορφή είτε της αρχιτεκτονικής και σχεδίασης των συστημάτων είτε και κυρίως με την μορφή της χρήσης κι ανάπτυξης των συστημάτων αυτών).
Το παραπάνω τρίπτυχο έχει τη σημασία του, όπως και το κάθε συστατικό του στοιχείο, αφού διαμορφώνεται σε μια πολύ έντονη και δυναμική πραγματικότητα, μέσα από τις αλυσιδωτές καινοτομίες, που δημιουργούν την εικόνα ενός Κυβερνοχώρου που διαρκώς αλλάζει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς.
Η λειτουργική διάσταση του Κυβερνοχώρου αναδιατάσσει την κοινωνική πραγματικότητα, επηρεάζει οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις, αλλάζει συσχετισμούς ισχύος σε όλα τα επίπεδα (ατομικό-εταιρικό-κρατικό).
Το πρώτο στοιχείο της τεχνολογικής υποδομής περιλαμβάνει την υπάρχουσα κατάσταση σε επίπεδο συνδεσιμότητας, υπολογιστικής ισχύος, ενεργειακής αυτονομίας (δίχως ενέργεια δεν μπορεί να υπάρχει συνδεσιμότητα) και επενδυτικών προτεραιοτήτων στους τομείς αυτούς αφού η χρηματοπιστωτική υποστήριξη του συνολικού εγχειρήματος προϋποθέτει διάθεση ικανού αριθμού πόρων.
Και στο σημερινό περιβάλλον βλέπουμε τους βασικούς πρωταγωνιστές (εταιρείες κολοσσοί- ερευνητικά κι επιστημονικά κέντρα και κρατικές οντότητες) που κινούνται κυρίως σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα και δευτερευόντως σε σημεία όπως η ΕΕ, κι άλλες αναδυόμενες χώρες της νέας οικονομίας και μεταπαγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας.
Αυτό το πλαίσιο αφορά και επηρεάζει και την χώρα μας, η οποία προσπαθεί να αξιοποιήσει δυνατότητες, διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία στο επίπεδο αύξησης της συνδεσιμότητας (δεδομένου του στοιχείου του γεωγραφικού κατακερματισμού λόγω της πολυνησίας), της αύξησης της ενεργειακής αυτονομίας (σε μια εποχή μετάβασης στην πράσινη και φιλική προς το περιβάλλον ανάπτυξης) αλλά και της αύξησης της υπολογιστικής ισχύος (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόσφατο υλοποιημένο εγχείρημα με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο»).
Σε μια εποχή ανάπτυξης όλων των τεχνολογιών αιχμής, μιας ανάπτυξης με δυσανάλογους ρυθμούς και ταχύτητες, όπου ενισχύονται οι κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες έχουμε ανάγκη από το δεύτερο συστατικό στοιχείο που λέγεται θεσμικό ή ρυθμιστικό πλαίσιο, δημιουργία κανόνων που να προβλέπουν τις επερχόμενες τεχνολογικές εξελίξεις και να διασφαλίζουν την ανθρώπινη, κοινωνική ευημερία.
Οι πολλαπλές προκλήσεις και οι νέες απειλές στον Κυβερνοχώρο (και ιδιαίτερα την εποχή κορύφωσης των τεχνολογιών της τεχνητής Νοημοσύνης) αναδεικνύουν από την μία τον πολυδαίδαλο και πολύπλοκο χαρακτήρα του Κυβερνοχώρου και από την άλλη την ανάγκη να δοθεί έμφαση στο ανθρώπινο στοιχείο της τεχνολογίας.
Πως μπορούν οι κοινωνικές πλειοψηφίες να ωφεληθούν από την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών;
Το ερώτημα αυτό αγγίζει το τρίτο και πιο σημαντικό συστατικό στοιχείο της ανθρώπινης παρουσίας (ή απουσίας στην εποχή της ΤΝ) στις τεχνολογικές εξελίξεις με διπλή ιδιότητα είτε του δημιουργού-σχεδιαστή των νέων τεχνολογιών είτε αυτή του χρήστη-καταναλωτή των τεχνολογικών επιτευγμάτων. Η επένδυση στην υπολογιστική ισχύ δίχως επένδυση στους αποδέκτες της ισχύος αυτής μπορεί να καταστεί γράμμα κενό περιεχομένου, αφού θα πρέπει να προτεραιοποιηθούν και οι αντίστοιχες ανάγκες για απαραίτητους εγγραμματισμούς, δεξιότητες και ικανότητες.
Ποιον υπηρετεί και ποιον θα υπηρετεί στο μέλλον η τεχνολογία αυτή;
Η υπερσυγκέντρωση αλόγιστης δύναμης σε ένα υπερκορεσμένο πληθυσμιακά πλανήτη (με το οξύμωρο σχήμα αναπτυγμένες τεχνολογικά χώρες να αντιμετωπίζουν δημογραφικό πρόβλημα) στα χέρια μιας συγκεκριμένης και απρόσωπης πολλές φορές ελίτ δεν βοηθά στην επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων και μοιραία καταλήγει σε συγκρούσεις, εντάσεις και εγκληματικότητα μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας.
Η αύξηση της παραβατικότητας και εγκληματικότητας στον Κυβερνοχώρο, οι εμφανιζόμενες «αποκλίσεις» της υπερεκθειασμένης τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν νέα δεδομένα προκλήσεων, και μετατρέπουν τον Κυβερνοχώρο σε έναν λαβύρινθο, ο οποίος ως έννοια σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ήταν δημιούργημα του Δαίδαλου, κι αυτό σήμερα το βιώνουμε και το αντιλαμβανόμαστε με τον πολυδαίδαλο χαρακτήρα του Κυβερνοχώρου.
Και η απάντηση στο σημερινό υπαρξιακό ερώτημα για έξοδο από τον λαβύρινθο του τεχνολογικού αδιεξόδου βρίσκεται στην ανάγκη εξεύρεσης ενός σύγχρονου μίτου, μέσα από τον κοινωνικό διάλογο, τον ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό της τεχνολογίας, την κριτική σκέψη και διάθεση για συνεργασία.
*Αντιστράτηγος ε.α. [ΕΛ.ΑΣ.]
Ειδικός σε θέματα Αντιμετώπισης Εγκλημάτων στον Κυβερνοχώρο
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.





