Ο δισεκατομμυριούχος των private equity που επιχειρεί τη μεγαλύτερη «εξαγορά» της καριέρας του: το Πεντάγωνο

Από τις αίθουσες της Wall Street στα πιο «κλειστά» δωμάτια του Πενταγώνου, ο Στίβεν Φάινμπεργκ επιχειρεί το μεγαλύτερο «deal» της καριέρας του: να πείσει το Κογκρέσο να εγκρίνει έναν αμυντικό προϋπολογισμό-μαμούθ ύψους 1,5 τρισ. δολαρίων, την ώρα που ο πόλεμος με το Ιράν πιέζει τα αμερικανικά οπλοστάσια και αποκαλύπτει τα όρια της πολεμικής βιομηχανίας.

Όπως εξηγεί σε η Wall Street Journal σε άρθρο με τίτλο «A Private Equity Billionaire Mounts His Biggest Takeover Yet: the Pentagon», ο Στίβεν Φάινμπεργκ είχε χτίσει τη φήμη του στον κλάδο των private equity ως ένας από τους πιο σκληρούς και αποτελεσματικούς διαχειριστές κεφαλαίων, αναλαμβάνοντας προβληματικές εταιρείες και μετατρέποντάς τες σε κερδοφόρες επενδύσεις.

Σήμερα, ως Νο2 του Πενταγώνου και κορυφαίος «αγοραστής» οπλικών συστημάτων, επιχειρεί να εφαρμόσει την ίδια λογική σε έναν από τους πιο σύνθετους οργανισμούς στον κόσμο: τον αμερικανικό στρατό.

Το σχέδιό του είναι σαφές: περισσότερα χρήματα, αλλά με αυστηρότερους όρους. Όπως φέρεται να έχει προειδοποιήσει κορυφαίους προμηθευτές, από τη Lockheed Martin έως τη Northrop Grumman, όσοι προσαρμοστούν «θα αναπτυχθούν», ενώ όσοι αντισταθούν «θα εξαφανιστούν».

Προϋπολογισμός – ρεκόρ και στρατηγική 5% του ΑΕΠ

Ο Φάινμπεργκ βρίσκεται σύμφωνα με τη WSJ πίσω από την ώθηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 441 δισ. δολάρια σε σχέση με πέρυσι — μια εκτόξευση που, αν εγκριθεί, θα ανεβάσει τις στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ στο 5% του ΑΕΠ.

Η πρόταση ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πιέζει και τους Ευρωπαίους συμμάχους να κινηθούν στο ίδιο επίπεδο. Τα χρήματα αυτά δεν αφορούν μόνο παραδοσιακά εξοπλιστικά προγράμματα. Περιλαμβάνουν:

• δεκάδες δισ. για επενδύσεις μέσω του Defense Production Act
• χρηματοδοτήσεις για στρατηγικά projects
• μεγάλα projects όπως η αντιπυραυλική ασπίδα “Golden Dome” και ο νέος στόλος “Golden Fleet”

Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια πλήρη αναδιάταξη της αμερικανικής αμυντικής μηχανής.

«Deal Team 6»: Η εισβολή της private equity στο κράτος

Ο Φάινμπεργκ δεν κινείται μόνος. Έχει φέρει μαζί του έναν στενό κύκλο συνεργατών από τον κόσμο της private equity, κυρίως από τη Cerberus Capital Management, την εταιρεία που συνίδρυσε.

Η ομάδα αυτή — που στο Πεντάγωνο έχει αποκτήσει το παρατσούκλι «Deal Team 6» — λειτουργεί με όρους επενδυτικής τράπεζας: διαπραγματεύεται συμβόλαια, δομεί συμφωνίες και πιέζει για αποδόσεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι το Πεντάγωνο έχει ήδη προχωρήσει σε συμμετοχές σε ιδιωτικές εταιρείες, αποκτώντας μετοχικά ποσοστά, σε μια κίνηση που θυμίζει περισσότερο fund παρά κρατικό οργανισμό.

Για ορισμένους αναλυτές, αυτό συνιστά μια ιστορική μετατόπιση. «Η private equity μόλις απέκτησε τον μεγαλύτερο οργανισμό της», σχολιάζουν σκωπτικά.

Πόλεμος, ελλείψεις και η ανάγκη για ταχύτητα

Ο πόλεμος με το Ιράν λειτουργεί ως καταλύτης. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη εξαντλήσει σημαντικά αποθέματα πυραύλων και εξοπλισμού, αποκαλύπτοντας τις αδυναμίες της παραγωγικής αλυσίδας.

Ο Φάινμπεργκ πιέζει για επιτάχυνση της παραγωγής — ακόμη και πριν υπογραφούν συμβόλαια. Σε αρκετές περιπτώσεις, ζητά από εταιρείες να επενδύσουν εκ των προτέρων, με την υπόσχεση μελλοντικών αναθέσεων.

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν: η εμμονή στα ακριβά και σύνθετα οπλικά συστήματα μπορεί να αποδειχθεί αδιέξοδη. Το σύγχρονο πεδίο μάχης απαιτεί και φθηνότερες, μαζικά παραγόμενες λύσεις — κάτι που η αμερικανική αμυντική βιομηχανία δυσκολεύεται να προσφέρει.

Ένα σκληρό management – και αμφιλεγόμενες πρακτικές

Στο εσωτερικό του Πενταγώνου, ο Φάινμπεργκ έχει αποκτήσει φήμη αμείλικτου διαχειριστή. Οι συσκέψεις του διαρκούν ώρες, με τους επικεφαλής εταιρειών να δέχονται συνεχείς ερωτήσεις για κόστη, καθυστερήσεις και αλυσίδες εφοδιασμού.

Σε μια χαρακτηριστική περίπτωση, στελέχη εταιρείας εξόρυξης σπάνιων γαιών κλήθηκαν να ακυρώσουν τα εισιτήρια επιστροφής τους και να παρουσιάσουν εντός 24 ωρών νέο επενδυτικό σχέδιο — το οποίο τελικά οδήγησε σε κρατική συμμετοχή εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, εγείρει ανησυχίες. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιτάχυνση διαδικασιών μπορεί να παρακάμψει κρίσιμους ελέγχους, όπως οι δοκιμές αξιοπιστίας — κάτι που σε στρατιωτικό επίπεδο μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο.

Από τη Wall Street στο κράτος – και οι σκιές

Ο Φάινμπεργκ έκανε περιουσία επενδύοντας σε προβληματικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και επιχειρήσεις που εξαρτώνταν από στρατιωτικές δαπάνες. Η Cerberus Capital Management διαχειρίζεται σήμερα περίπου 70 δισ. δολάρια.

Η μετάβασή του στο δημόσιο συνοδεύτηκε από δεσμεύσεις αποεπένδυσης, ώστε να αποφευχθούν συγκρούσεις συμφερόντων. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία πρώην συνεργατών του στο Πεντάγωνο διατηρεί τις συζητήσεις ζωντανές, σημειώνει η WSJ.

Ο ίδιος, πάντως, προβάλλει ένα πιο «τεχνοκρατικό» αφήγημα: ότι το Πεντάγωνο χρειάζεται την πειθαρχία και την αποτελεσματικότητα του ιδιωτικού τομέα για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της σύγχρονης γεωπολιτικής.

Το μεγάλο στοίχημα

Η επιτυχία ή αποτυχία του σχεδίου Φάινμπεργκ δεν θα κριθεί μόνο στο Κογκρέσο, αλλά και στο πεδίο: στην ικανότητα των ΗΠΑ να παράγουν γρήγορα, φθηνά και αξιόπιστα όπλα σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Αν πετύχει, θα έχει αναδιαμορφώσει όχι μόνο τον τρόπο που λειτουργεί το Πεντάγωνο, αλλά και τη σχέση κράτους και αγοράς στην άμυνα.

Αν αποτύχει, το κόστος — δημοσιονομικό και γεωπολιτικό — μπορεί να αποδειχθεί τεράστιο.