Ο Ερντογάν, ο Σάντσεθ και το TCG Anadolu

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είναι στα.. καλύτερά τους και αυτό αποτυπώνεται στην αμυντική βιομηχανία των δύο χωρών.

Σίγουρα, για τις στενές σχέσεις «βοήθησε» και η στάση που κράτησε ο Σάντσεθ απέναντι στη Γάζα και το Ισραήλ.

Σύμφωνα με το Infodefensa, η ισπανική Navantia, υπέγραψε συμφωνία με τη Γενική Διεύθυνση Τουρκικών Ναυπηγείων (TGM) για τη συντήρηση του μεγαλύτερου πολεμικού πλοίου του τουρκικού στόλου «TCG Anadolu», το οποίο σχεδιάστηκε με ισπανική τεχνογνωσία και βρίσκεται σε υπηρεσία στο Τουρκικό Ναυτικό από το 2023.

Πρόκειται για μία συμφωνία που (και αυτή όπως και άλλες) ενισχύει τη μακροχρόνια συνεργασία των δύο πλευρών.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Navantia θα παρέχει τεχνική υποστήριξη, εργασίες συντήρησης και επισκευών, εκπαίδευση και επικαιροποίηση τεχνικής τεκμηρίωσης, με συμβόλαιο διάρκειας τριών ετών και δυνατότητα επέκτασης για άλλα τρία.

Επιπλέον, η συνεργασία προβλέπει ευέλικτο πλαίσιο υπηρεσιών ανάλογα με της ανάγκες του τουρκικού ναυτικού.

Πόσο κοντά φέρνει ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ, Σάντσεθ με Ερντογάν

Τις τελευταίες εβδομάδες, εν μέσω των εξελίξεων από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, οι σχέσεις Τουρκίας–Ισπανίας έχουν αποκτήσει ασυνήθιστη προβολή.

Λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τόσο της Τουρκίας όσο και της Ισπανίας κάνουν λόγο για «αδελφότητα» των δύο χωρών, Τούρκοι δημοσιογράφοι ευχαριστούν την ισπανική κυβέρνηση, ενώ η κρατική τηλεόραση μετέδωσε βίντεο που πρόβαλαν τις διμερείς σχέσεις.

Ωστόσο, πίσω από τα «καλώς κείμενα» βρίσκεται μια διαφορετική εξέλιξη.

Τουρκία και Ισπανία εδραιώνουν μια πραγματιστική μορφή πολιτικής σύγκλισης, η οποία στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.

Η σχέση αυτή διαμορφώνεται λιγότερο από ιδεολογικά στοιχεία και περισσότερο από την κοινή αντίληψη ότι τα στρατηγικά και τα περιβάλλοντα ασφάλειάς τους γίνονται ολοένα και πιο κατακερματισμένα.

REUTERS/Violeta Santos Moura

Αυτή η λογική έγινε ιδιαίτερα εμφανής όταν δύο βαλλιστικοί πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν εισήλθαν στον τουρκικό εναέριο χώρο και αναχαιτίστηκαν από συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο.

Στην Άγκυρα, το περιστατικό ενίσχυσε την αντίληψη ότι οι εγγυήσεις των συμμάχων παραμένουν απτές σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία των δεσμεύσεων ασφάλειας δοκιμάζεται.

Πάντως, η στάση της Ισπανίας και λιγότερο της Τουρκίας στον πόλεμο ΗΠΑ, Ισραήλ κατά του Ιράν, επηρεάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε σημαντικό βαθμό.

Ισπανικοί Patriot στην Τουρκία

Για την Ισπανία, της οποίας οι δυνάμεις συμβάλλουν στην αεράμυνα και την αντιπυραυλική άμυνα του ΝΑΤΟ στην Τουρκία εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία—και της οποίας το σύστημα Patriot εντόπισε τον ιρανικό πύραυλο που καταρρίφθηκε στις 9 Μαρτίου—το περιστατικό ανέδειξε πώς η διαρκής επιχειρησιακή συνεργασία μπορεί να μεταφραστεί σε πολιτικό κεφάλαιο και στρατηγική εμπιστοσύνη.

Υπενθυμίζεται ότι από το 2015, η Ισπανία έχει αναλάβει σταθερό ρόλο στην αεράμυνα της Τουρκίας, αναπτύσσοντας συστήματα Patriot υπό διοίκηση του ΝΑΤΟ. Η παρουσία αυτή υπήρξε συνεχής, με εναλλαγές προσωπικού και χιλιάδες Ισπανούς στρατιωτικούς να υπηρετούν στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ.

Με τον χρόνο, αυτή η συνεργασία απέκτησε μεγαλύτερη σημασία από την άμεση επιχειρησιακή της λειτουργία: δημιούργησε ισχυρά δίκτυα μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων, ενίσχυσε τη διαλειτουργικότητα και αύξησε την πολιτική εμπιστοσύνη.

Η Τουρκία και η Ισπανία λειτουργούν με μια προσέγγιση δύο επιπέδων:

Από τη μία, η Μαδρίτη συνεχίζει να στηρίζει τα δημοκρατικά πρότυπα και το κράτος δικαίου ως βασικό πλαίσιο των σχέσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τους δεσμούς άμυνας και ασφάλειας με την Άγκυρα.

Σε αυτό το σημείο, έχει ιδιαίτερη σημασία η εικόνα.

Η ξεκάθαρη αντίθεση του Σάντσεθ στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, η οποία παρουσιάστηκε ευρέως στην Τουρκία ως «η σωστή πλευρά της ιστορίας», ενίσχυσε την εικόνα της Μαδρίτης.

ΑΠΕ ΜΠΕ/INTRACOM DEFENSE/STR Από τη στρατηγική στην υλική συνεργασία

Καθώς εδραιώθηκε η εμπιστοσύνη, οι σχέσεις πέρασαν από τον πολιτικό συντονισμό σε πιο χειροπιαστή συνεργασία, ιδιαίτερα στην αμυντική βιομηχανία.

Η Ισπανία επιδιώκει να εκσυγχρονίσει τη βάση άμυνάς της, αλλά οι δημοσιονομικοί περιορισμοί την ωθούν σε συνεργασίες.

Η άνοδος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας καλύπτει αυτή την ανάγκη. Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε παραγωγό σημαντικών αμυντικών συστημάτων του ΝΑΤΟ, με εξαγωγές που ξεπέρασαν τα 10 δισ. δολάρια το 2025. ,

Στο πλαίσιο αυτό, για την Ισπανία, η Τουρκία δεν είναι ανταγωνιστής αλλά συμπληρωματικός εταίρος.

Η συνεργασία περιλαμβάνει και συμπαραγωγές, όπως το πλοίο TCG Anadolu, ενώ επεκτείνεται και σε νέους τομείς, όπως η αεροπορία και τα χερσαία συστήματα.

Η γεωγραφική απόσταση και η «κοινή φωνή» στη Γάζα

Αναλυτές σημειώνουν ότι, και η γεωγραφική θέση έχει τη δική της «ερμηνεία» και δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο σύγκλισης.

Όπως σημειώνουν αναλυτές, (atlanticcouncil), σε αντίθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο, η Ισπανία δεν έχει εδαφικές διαφορές με την Τουρκία. Σε αντίθεση με τη Γαλλία, δεν λειτουργεί ως γεωπολιτικός ανταγωνιστής στην Ανατολική Μεσόγειο ή τη Μέση Ανατολή. Και σε αντίθεση με τη Γερμανία ή την Αυστρία, η εσωτερική της πολιτική δεν επηρεάζεται από μεγάλες τουρκικές διασπορές. Έτσι, η σχέση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αποπολιτικοποιημένη και λιγότερο εκτεθειμένη σε εσωτερικές πιέσεις.

Η απουσία εντάσεων έχει μεταφραστεί σε υψηλό επίπεδο θεσμικής εμπιστοσύνης. Από την οπτική της Άγκυρας, η Ισπανία δεν συνδέεται με προαποφασισμένα βέτο κατά της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά φόρα. Από την πλευρά της Μαδρίτης, η Τουρκία δεν θεωρείται αντίπαλος, αλλά ένας ικανός εταίρος με αυξανόμενη στρατηγική σημασία.

Παρά τις σημαντικές εσωτερικές διαφορές, οι δύο χώρες έχουν βρεθεί πολιτικά κοντά σε κρίσιμα ζητήματα, αποτελώντας από τις πιο έντονες φωνές κατά του πολέμου στη Γάζα και κατά του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Αυτό δεν σημαίνει ιδεολογική ταύτιση, αλλά υποδηλώνει κοινή αντίληψη για τις αλλαγές στη διεθνή τάξη.

REUTERS/Toby Melville/PoolΠώς επηρεάζονται οι σχέσεις Ελλάδας–Ισπανίας

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, αρμόδιες πηγές αναφέρουν στη «Ν» ότι, η προσέγγιση της Ισπανίας με την Τουρκία είναι ένα ζήτημα που συχνά δημιουργεί ερωτήματα, όχι μόνο από ελληνικής πλευράς αλλά και ευρωπαϊκής.

«Ωστόσο, θα πρέπει να τοποθετηθεί στο σωστό πλαίσιο. Η Ισπανία ακολουθεί μια πολυδιάστατη και κατεξοχήν πραγματιστική εξωτερική πολιτική. Η συνεργασία της με την Τουρκία, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, δεν συνεπάγεται απομάκρυνση από τις ευρωπαϊκές θέσεις, ούτε στρέφεται κατά της Ελλάδας. Οι σχέσεις Ελλάδας–Ισπανίας παραμένουν σταθερές», σημειώνουν χαρακτηριστικά.

«Εκείνο που διαφοροποιεί τη Μαδρίτη είναι ότι δεν βρίσκεται στην ίδια γεωπολιτική θέση με την Αθήνα ή τη Λευκωσία. Δεν αντιμετωπίζει άμεσες προκλήσεις από την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο και, ως εκ τούτου, έχει μεγαλύτερο περιθώριο να κινηθεί με όρους στρατηγικού ρεαλισμού», προσθέτουν οι ίδιες πηγές, τονίζοντας ότι «σε καμία περίπτωση όμως, η Ισπανία δεν αγνοεί ζητήματα αρχής. Στο Κυπριακό, για παράδειγμα, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αναγνωρίζει το ψευδοκράτος και υποστηρίζει λύση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι δεν αναδεικνύει το ζήτημα με την ίδια ένταση που το κάνουν χώρες που επηρεάζονται άμεσα».

Συνεπώς, η ισπανική στάση «δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως αντίθεση προς τα ελληνικά συμφέροντα, αλλά ως αντανάκλαση διαφορετικών γεωπολιτικών προτεραιοτήτων».

(ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)Το μεγαλύτερο τουρκικό πολεμικό πλοίο

Το TCG Anadolu, που η ισπανική Navantia θα αναλάβει τη συντήρηση, είναι το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο του τουρκικού στόλου, τύπου LHD, με δυνατότητες επιχειρήσεων αμφίβιας αποβίβασης, διοίκησης, μεταφοράς στρατευμάτων και αεροπορικών επιχειρήσεων με ελικόπτερα, drones και ελαφρά αεροσκάφη.

Αρχικά είχε σχεδιαστεί για χρήση μαχητικών F-35B, αλλά μετά τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα μετατράπηκε κυρίως σε πλατφόρμα drones.

Το πλοίο διαθέτει εκτεταμένες επιχειρησιακές δυνατότητες, μεταφέρει έως 1.200 άτομα και περίπου 100 οχήματα και μπορεί να φιλοξενήσει έως και 30 αεροσκάφη. Παράλληλα, φέρει σύγχρονα αμυντικά συστήματα αυτοπροστασίας, ενώ η Τουρκία σχεδιάζει στο μέλλον να εντάξει και νέες αεροπορικές πλατφόρμες, ενισχύοντας τον ρόλο του ως βασικού επιχειρησιακού πλοίου προβολής ισχύος.