Ο Φινλανδός πρόεδρος δεν θέλει να μιλήσει για Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, δεν κρύβει την απαισιοδοξία του για το πού οδηγεί τον κόσμο η προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, με τον οποίο κάποτε έπαιζε γκολφ.

Ο πόλεμος στο Ιράν, είπε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Politico, κινδυνεύει να προκαλέσει «αυτο-προκαλούμενη παγκόσμια ύφεση» με οικονομικές συνέπειες πιθανώς πιο σοβαρές από την πανδημία της COVID-19. Και με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία να φαίνεται ότι έχουν σταματήσει επ’ αόριστον, οι συγκρούσεις μαίνονται πλέον στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή.

Ο Στουμπ απλώς δεν θέλει να το χαρακτηρίσει Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο – «ακόμα».

Ως ηγέτης της ΕΕ με ίσως την καλύτερη προσωπική σχέση με τον Τραμπ και ως ειδήμων σε διεθνή θέματα, ο Φινλανδός πρόεδρος αποτελεί σημαντική φωνή σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων.

Μιλώντας στο POLITICO, ο Στουμπ ανέφερε ότι ένας εμπειρογνώμονας που εμπιστεύεται τον προειδοποίησε πως οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν «μπορεί να είναι χειρότερες από τον Covid». Ο κόσμος, υποστήριξε, θα πρέπει να ακούσει.

«Πιστεύω ότι βρισκόμαστε τώρα σε μια κατάσταση όπου αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια αυτο-προκαλούμενη παγκόσμια ύφεση», είπε ο Στουμπ. «Δείχνει τι συμβαίνει όταν ενεργείς εκτός του πλαισίου των διεθνών κανόνων και θεσμών».

«Όλα συνδέονται με όλα»

Ένα από τα πράγματα που έχει ήδη δείξει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι πόσο διασυνδεδεμένες είναι οι χώρες και οι αλυσίδες εφοδιασμού με τις αγορές ενέργειας και την γεωπολιτική. «Όλα συνδέονται με όλα: η τιμή του πετρελαίου με την τιμή του φυσικού αερίου, με την τιμή του φαγητού, με την τιμή των λιπασμάτων, με την τιμή των φαρμάκων, η λίστα συνεχίζεται».

Γι’ αυτό, κατά τον Στουμπ, η «συναλλακτική» εξωτερική πολιτική της Αμερικής με το δόγμα «America First» δεν θα δουλέψει.

«Η διπλωματία σπάνια είναι συναλλακτική», είπε. «Ναι, το συμφέρον μπορεί να είναι συναλλακτικό, αλλά ακόμη και τότε πρέπει να βρεις αμοιβαίο συμφέρον. Και αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η παρακμή των διεθνών θεσμών και κανόνων ακριβώς σε μια περίοδο που τους χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ — είτε πρόκειται για επίλυση συγκρούσεων, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, για ηθικά ζητήματα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη ή τη βιοτεχνολογία, είτε για θέματα ανάπτυξης».

Και πρόσθεσε: «Κάποιοι δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι μπορείς να ζήσεις σε έναν κόσμο με εθνικά σύνορα και χωρίς αλληλεξάρτηση, και νομίζω ότι τίποτα δεν απέχει περισσότερο από την αλήθεια, όπως βλέπουμε τώρα στο Στενό του Ορμούζ . Είμαστε όλοι επηρεασμένοι, τουλάχιστον στο πρατήριο καυσίμων».

«Το Ιράν δεν είναι ο δικός μας πόλεμος»

Ο Στουμπ έχει μεγαλύτερη πιθανότητα από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες να ξέρει τι μπορεί να κάνει ο Τραμπ στη συνέχεια. Προέβλεψε σωστά τον περασμένο φθινόπωρο ότι ο Τραμπ θα χτυπήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν με «ένα μεγάλο ρόπαλο», ενώ πολλοί ήταν σκεπτικοί. Ακολούθησαν αυστηρές κυρώσεις των ΗΠΑ στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου λίγες εβδομάδες αργότερα.

LIVE – ΗΠΑ και Ιράν σε τεντωμένο σχοινί: Στοχεύουν σε συμφωνία, αλλά ετοιμάζονται για χερσαία επέμβαση και «ιστορική κόλαση» #ΗΠΑ #Ιραν #πολεμος https://t.co/hBS3dutyVX

— naftemporiki.gr (@naftemporikigr) March 27, 2026

Αλλά τώρα ο Τραμπ έχει χαλαρώσει αυτές τις κυρώσεις για να μειώσει τον αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν στις τιμές καυσίμων — προσφέροντας μια «σωσίβια λέμβο» στην πίεση της ρωσικής οικονομίας κατά την εισβολή της χώρας στην Ουκρανία.

Ανησυχεί ο Στουμπ ότι ο Τραμπ χάνει το ενδιαφέρον του και μπορεί να εγκαταλείψει την υπόσχεσή του να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία;

«Ελπίζω πως όχι. Είναι πολύ απασχολημένος με το Ιράν αυτή τη στιγμή», είπε ο Στουμπ. «Για κατανοητούς λόγους, ο πόλεμος στο Ιράν απορροφά πολύ οξυγόνο από ό,τι συμβαίνει στην Ουκρανία. Στο μυαλό μου, φαίνεται πως οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις είναι τώρα σε αναμονή». Μετά από τρεις γύρους διαπραγματεύσεων με αξιωματούχους από την Ουάσιγκτον, το Κίεβο και τη Μόσχα, δεν προβλέπονται νέοι γύροι στο άμεσο μέλλον. «Αυτό μπορεί να οφείλεται στο Ιράν ή στο γεγονός ότι έχουν φτάσει στο τέλος του δρόμου».

Θα πρέπει οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να συνδράμουν τον Τραμπ στον Κόλπο, όπως ζήτησε; Ο Στουμπ, με τρόπο που δεν φαίνεται τυχαίος, επαναλαμβάνει την απόλυτη εκτίμηση του Τραμπ για την Ουκρανία, ότι δεν είναι πρόβλημα της Αμερικής.

«Ίσως ακούγεται λίγο σκληρό, αλλά το Ιράν δεν είναι ο δικός μας πόλεμος», είπε. «Η Ουκρανία είναι ο δικός μας πόλεμος».

Ωστόσο, σε κάποιο επίπεδο, οι δύο συγκρούσεις συνδέονται ήδη — η Ρωσία φέρεται να βοηθά το Ιράν να εντοπίσει στόχους των ΗΠΑ, ενώ χρησιμοποιεί ιρανικά drones κατά της Ουκρανίας. Ο κίνδυνος μιας καταστροφικής κλιμάκωσης είναι ότι αυτές οι συγκρούσεις θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε τρίτο παγκόσμιο πόλεμο τους επόμενους μήνες ή χρόνια. Ο Στουμπ δεν αγαπά τον όρο, αλλά ούτε αρνείται τον κίνδυνο.

«Το να μιλάς για παγκόσμιο πόλεμο είναι μεγάλο, πιθανώς πολύ μεγάλο για να το κατανοήσει ο ανθρώπινος νους σε αυτό το στάδιο των διεθνών σχέσεων. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, πολλές συγκρούσεις ήταν τοπικές», είπε. «Τώρα βλέπουμε κλιμάκωση σε περιφερειακούς πολέμους. Πρέπει να δουλέψουμε 24/7 για να αποτραπεί περαιτέρω εξάπλωση των συγκρούσεων. Το πρόβλημα είναι ότι όταν δεν υπάρχουν διεθνείς κανόνες και νόρμες που να καθοδηγούν τη συμπεριφορά μας, η σύγκρουση παραμονεύει πάντα στη γωνία».

«Δεν θα ήθελα να μιλήσω για Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο — ακόμη».

Παρά τον πραγματικό κίνδυνο πολέμων σε δύο μέτωπα, ο Στουμπ βλέπει επίσης δυνατότητα η Ουκρανία να αποκτήσει νέους συμμάχους στον Κόλπο και ακόμη και στην Αμερική, προσφέροντας την κρίσιμη τεχνογνωσία της σε αεροπορικά drones σε χώρες που δέχονται επίθεση από το Ιράν. Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει χιλιάδες ιρανικά drones «Shahed» κατά της Ουκρανίας από το 2022, και ο ουκρανικός στρατός έχει απαντήσει με προηγμένη τεχνολογία και τεχνικές άμυνας.

«Ελπίζω οι Αμερικανοί να καταλάβουν ότι χρειάζονται τους Ουκρανούς — περισσότερο από ό,τι χρειάζονται τους Ρώσους. Και η Ρωσία είναι ο εχθρός για αυτούς. Με αυτή την έννοια, αυτό θα μπορούσε να γείρει την ισορροπία προς τη σωστή κατεύθυνση».

Ο Στουμπ δεν πιστεύει ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να εμπλακούν στον πόλεμο του Ιράν όσο διαρκεί η σύγκρουση. Αλλά αν ο Τραμπ θέλει βοήθεια για ειρηνευτική αποστολή στα Στενά, τόσο ζωτικής σημασίας για το εμπόριο πετρελαίου, ίσως να μπορούν να το συζητήσουν αργότερα.

Πηγή: Politico