Ο Λούλα στρέφεται ξαφνικά για στήριξη…στον Τραμπ

Θα μπορούσε να μοιάζει με πολιτικό παράδοξο. Ο αριστερός πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, βρίσκεται σε ανοιχτή σύγκρουση με την Ουάσιγκτον και κατηγορεί κορυφαίους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης για παρέμβαση στις εκλογές της χώρας του. Κι όμως, ο άνθρωπος στον οποίο στρέφεται για βοήθεια είναι ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως αποκαλύπτουν σε εκτενές ρεπορτάζ τους οι Financial Times (FT), η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Λούλα και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει γίνει τόσο σφοδρή ώστε ο Βραζιλιάνος πρόεδρος επιχειρεί πλέον να χρησιμοποιήσει τον Τραμπ ως αντίβαρο στον ίδιο του τον υπουργό Εξωτερικών.

Και όλα αυτά συμβαίνουν μόλις λίγες εβδομάδες πριν από μια εξαιρετικά αμφίρροπη προεδρική αναμέτρηση στη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Αμερικής.

«Ο Ρούμπιο μισεί τη Βραζιλία»

Η σύγκρουση έχει πλέον ξεφύγει από τα συνηθισμένα όρια της διπλωματικής γλώσσας. Ο Ρούμπιο κατηγόρησε τον Λούλα ότι βάζει «το δικό του εγώ» πάνω από τα συμφέροντα των Βραζιλιάνων. Ο Λούλα απάντησε χαρακτηρίζοντας τον Αμερικανό ΥΠΕΞ «απογοητευμένο Λατινοαμερικανό», ο οποίος «μισεί τη Βραζιλία».

Αντί όμως να θεωρεί τον Τραμπ μέρος του προβλήματος, ο Βραζιλιάνος πρόεδρος προσπαθεί να τον μετατρέψει σε μέρος της λύσης.

«Ο Ρούμπιο κάνει πράγματα διαφορετικά από αυτά που είχαμε συζητήσει με τον Τραμπ», δήλωσε ο Λούλα, προαναγγέλλοντας μάλιστα ότι θα επικοινωνούσε με τον Αμερικανό πρόεδρο για να διαμαρτυρηθεί για παρεμβάσεις στην εκλογική διαδικασία.

Και η επικοινωνία έγινε.

REUTERS/Maxim Shemetov/PoolΗ τηλεφωνική συνομιλία που αλλάζει την εικόνα

Την Παρασκευή, Λούλα και Τραμπ μίλησαν για περισσότερο από μία ώρα. Η κυβέρνηση της Βραζιλίας χαρακτήρισε τη συνομιλία «φιλική και εγκάρδια», ενώ οι δύο ηγέτες συμφώνησαν στη σημασία της διατήρησης ισχυρών εμπορικών σχέσεων. Στην επίσημη ανακοίνωση, πάντως, δεν έγινε αναφορά στις εκλογές.

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του ρεπορτάζ των FT. Στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, ξένοι διπλωμάτες συχνά απευθύνονταν στο State Department για να συγκρατήσει ορισμένες από τις πιο ακραίες ιδέες του Αμερικανού προέδρου. Στη δεύτερη θητεία του συμβαίνει σχεδόν το αντίστροφο: η Μπραζίλια βλέπει τον ίδιο τον Τραμπ ως ενδεχόμενη μετριοπαθή δύναμη απέναντι σε ένα State Department που θεωρεί περισσότερο ιδεολογικοποιημένο.

Ο ίδιος ο Λούλα το έθεσε ακόμη πιο καθαρά: «Ο Τραμπ είναι ο καλύτερος απ’ όλους τους στην αμερικανική κυβέρνηση. Είναι αυτός που μιλάει πιο σοβαρά μαζί μου».

Από τους δασμούς των 50% στην προσωπική «χημεία»

Η σχέση αυτή είναι ακόμη πιο παράδοξη αν αναλογιστεί κανείς τι έχει προηγηθεί.

Η Ουάσιγκτον και η Μπραζίλια βρίσκονται σε αντιπαράθεση από πέρυσι, όταν ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 50% στις εισαγωγές βραζιλιάνικων προϊόντων, καθιστώντας τη χώρα μία από τις πλέον πληγείσες από την εμπορική πολιτική του Λευκού Οίκου.

Παρά την εμπορική σύγκρουση, όμως, ο Λούλα κατάφερε σταδιακά να δημιουργήσει προσωπικό δίαυλο επικοινωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Μετά από σύντομη συνάντησή τους στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Τραμπ είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Είχαμε εξαιρετική χημεία».

Σημαντικό παρασκηνιακό ρόλο, σύμφωνα με τους FT, έπαιξε και η βραζιλιάνικη επιχειρηματική κοινότητα. Μεταξύ άλλων ο Ζοέσλεϊ Μπατίστα, ένας από τους ιδιοκτήτες της JBS, του μεγαλύτερου παραγωγού κρέατος στον κόσμο, βοήθησε στις προσπάθειες προσέγγισης. Η αμερικανική Pilgrim’s Pride της JBS ήταν ο μεγαλύτερος εταιρικός δωρητής στην επιτροπή ορκωμοσίας της δεύτερης θητείας Τραμπ. Μετά τις πιέσεις βραζιλιάνικων και αμερικανικών επιχειρήσεων, αρκετοί από τους δασμούς περιορίστηκαν.

Φλάβιο Μπολσονάρου/ REUTERS/Adriano MachadoΣτο βάθος, ο Μπολσονάρου

Πίσω από τη σύγκρουση Λούλα – Ρούμπιο βρίσκεται, βεβαίως, η μεγάλη μάχη για την προεδρία της Βραζιλίας. Αντίπαλος του Λούλα στις εκλογές του Οκτωβρίου είναι ο Φλάβιο Μπολσονάρου, μεγαλύτερος γιος του ακροδεξιού πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Και εδώ οι δύο πλευρές παρουσιάζουν εντελώς διαφορετικές εκδοχές. Στην Ουάσιγκτον, ορισμένοι θεωρούν ότι ο Λούλα οξύνει εσκεμμένα τη σύγκρουση με τον Ρούμπιο, προσδοκώντας ότι ένα κύμα εθνικιστικής αντίδρασης απέναντι στις ΗΠΑ θα ενισχύσει την υποψηφιότητά του. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε στους FT ότι ο Βραζιλιάνος πρόεδρος «υποκινεί, προκαλεί και προσκαλεί» την αντιπαράθεση.

Η Μπραζίλια βλέπει κάτι πολύ διαφορετικό: θεωρεί ότι το State Department έχει αποκτήσει σαφέστερο ιδεολογικό προσανατολισμό στη δεύτερη θητεία Τραμπ και υποστηρίζει περισσότερο ανοιχτά δεξιές πολιτικές δυνάμεις στη Λατινική Αμερική.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι που δεν πέρασαν τα σύνορα

Η καχυποψία δεν περιορίζεται στις δηλώσεις. Τον Μάρτιο η Βραζιλία ανακάλεσε τη βίζα του Ντάρεν Μπίτι, ανώτερου στελέχους του State Department, όταν πληροφορήθηκε ότι σχεδίαζε να συναντήσει τον Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο οποίος βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό για συνωμοσία πραξικοπήματος μετά την ήττα του στις εκλογές του 2022.

Τον περασμένο μήνα, δύο ακόμη στελέχη του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δεν έλαβαν άδεια εισόδου στη χώρα. Η Βραζιλία υποστήριξε ότι σκόπευαν να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία του ηλεκτρονικού εκλογικού συστήματος, αναπαράγοντας αβάσιμους ισχυρισμούς της οικογένειας Μπολσονάρου.

Η αμερικανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες περί παρέμβασης. Αξιωματούχος δήλωσε στους FT ότι οι ΗΠΑ δεν επιχειρούν να επηρεάσουν τις βραζιλιάνικες εκλογές και χαρακτήρισε «παράξενη» την αντίδραση της Μπραζίλια.

Γιατί η Βραζιλία μπορεί πλέον να συγκρουστεί με τις ΗΠΑ

Υπάρχει και μία βαθύτερη αλλαγή πίσω από αυτή τη σύγκρουση: η Βραζιλία εξαρτάται πολύ λιγότερο από τις ΗΠΑ απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Περίπου το ένα τρίτο των βραζιλιάνικων εξαγωγών κατευθύνεται πλέον στην Κίνα, ενώ μόλις το 11% στις ΗΠΑ, επισημαίνει στους FT ο Ματίας Σπέκτορ, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Fundação Getulio Vargas του Σάο Πάολο.

Αυτό δίνει στην Μπραζίλια μεγαλύτερο περιθώριο να συγκρουστεί με την Ουάσιγκτον χωρίς να φοβάται τις οικονομικές συνέπειες που θα είχε μια ανάλογη ρήξη στο παρελθόν.

Και κάπως έτσι προκύπτει ένα από τα πιο παράδοξα πολιτικά σχήματα της δεύτερης προεδρίας Τραμπ: ο αριστερός Λούλα, αντί να αναζητά προστασία από τον Αμερικανό πρόεδρο, αναζητά προστασία… σε αυτόν.

Ο Τραμπ γίνεται για τον πρόεδρο της Βραζιλίας ο πιθανός δίαυλος για να συγκρατηθεί ο Ρούμπιο.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η ιδιότυπη σχέση θα αντέξει μέχρι τις εκλογές του Οκτωβρίου. Διότι, όπως προειδοποιεί ο Σπέκτορ στο ρεπορτάζ των Financial Times, μακροπρόθεσμα καμία πλευρά δεν έχει συμφέρον να θυσιάσει τη σχέση ΗΠΑ – Βραζιλίας. Μέχρι να ανοίξουν όμως οι κάλπες, η διαδρομή προμηνύεται εξαιρετικά ταραχώδης.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.