Ο Ουκρανικός «ατσάλινος σκατζόχοιρος» και ο βάλτος του πολέμου
Η Ρωσία επιτέθηκε ξανά στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας, Κίεβο, με βαλλιστικούς πυραύλους. Ο δήμαρχος Βιτάλι Κλίτσκο προέτρεψε τους κατοίκους του Κιέβουνα παραμείνουν στα καταφύγιά τους.
Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις δεν διαθέτουν σοβαρή αντιπυραυλική άμυνα μετά από τεσσεράμισι χρόνια πολέμου, με αποτέλεσμα η Ρωσία να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις.
Ταυτόχρονα βέβαια, η Ουκρανία επιτέθηκε επίσης στην περιοχή της Μόσχας κατά τη διάρκεια της περασμένης νύχτας με περίπου 600 drones, σύμφωνα με τον δήμαρχο της ρωσικής πρωτεύουσας Σεργκέι Σομπιάνιν. Από αυτά, 201 drones καταστράφηκαν από την αεράμυναστην περιοχή της Μόσχας, έγραψε ο Σομπιάνιν στο Telegram. Τα περισσότερα drones αναχαιτίστηκαν ενώ πλησίαζαν την περιοχή, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS,
Η χθεσινοβραδινή ουκρανική επίθεση στη Μόσχα ήταν από τις σφοδρότερες,μέχρι σήμερα. Στα τέλη Ιουλίου, οι ρωσικές αρχές ανέφεραν 390 drones σε μία μόνο νύχτα. Στις αρχές Ιουλίου, ο αριθμός ήταν 452 drones.
Η Ρώσο-ουκρανική σύρραξη φαίνεται να κλιμακώνεται. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο πόλεμος θα συνεχιστεί, αλλά μάλλον ποια λειτουργία εξυπηρετούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σήμερα. Επιδιώκουν πραγματικά οι ουκρανικές δυνάμεις να σπάσουν το αδιέξοδο μέσω μιας σειράς επιτυχημένων επιχειρήσεων, ικανών να αλλάξουν ριζικά τη στρατηγική ισορροπία; Ή μήπως οι επιθέσεις και τα χτυπήματα , βαθιά στο ρωσικό έδαφος,είναι πρωτίστως εργαλεία για να βελτιώσουν οι Ουκρανοί τη θέση τους σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις;
Μάχη και διαπραγμάτευση
Οι δύο υποθέσεις δεν αλληλοαποκλείονται. Στην ιστορία του σύγχρονου πολέμου, η μάχη και οι διαπραγματεύσεις δεν είναι εναλλακτικές αλλά συμπληρωματικές.
Ο Κλαούζεβιτς έλεγε ότι ο πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα. Είναι εξίσου αλήθεια ότι η πολιτική συνεχίζεται κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τα διπλωματικά κανάλια σπάνια σταματούν εντελώς, ακόμη και στις πιο πικρές συγκρούσεις. Αλλάζουν σε ένταση, συνομιλητές και στόχους, αλλά συνεχίζουν να υπάρχουν.
Παραδόξως, όσο πιο κοντά πλησιάζει η προοπτική των διαπραγματεύσεων, τόσο περισσότερο κλιμακώνεται ο πόλεμος. Τα εμπλεκόμενα μέρη επιδιώκουν να αποσπάσουν στρατιωτικά πλεονεκτήματα της τελευταίας στιγμής για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση, γνωρίζοντας ότι η ισορροπία δυνάμεων επί του εδάφους αναπόφευκτα θα επηρεάσει τον όποιο διπλωματικό συμβιβασμό.
Το «πνεύμα του Άνκορατζ»
Η κλιμάκωση στο μέτωπο πάντως είναι προς το παρόν εμφανής, ένα χρόνο μετά τη σύνοδο κορυφής μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα, στις 15 Αυγούστου 2025. Το «πνεύμα του Άνκορατζ», που πήρε το όνομά του από τη στρατιωτική βάση που φιλοξένησε τη σύνοδο κορυφής μεταξύ των δύο προέδρων, εξαφανίστηκε γρήγορα.
Η έλλειψη αμοιβαίας εμπιστοσύνης επικρατεί πλέον στην Ουάσινγκτον και τη Μόσχα σε όλα τα μέτωπα, από την Ουκρανία μέχρι το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής. Ακόμη και η διμερής πυρηνική συμφωνία New START έληξε τον περασμένο Φεβρουσ, χωρίς να ανανεωθεί.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ μάλιστα εικάζει ότι ο Τραμπ χρησιμοποίησε τη συνάντηση στην Αλάσκα για να κερδίσει χρόνο και να ενισχύσει στρατιωτικά το Κίεβο .
Δεν είναι τυχαίο ότι η συνάντηση μεταξύ Λαβρόφ και Ρούμπιο στη Μανίλα τον Ιούλιο – η πρώτη από τον Σεπτέμβριο του 2025 – έληξε μετά από μόλις μισή ώρα χωρίς καμία πρόοδο. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι θα χρειαστούν «νέες ιδέες και πολλή δουλειά» για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο αποκλεισμός της Οδησσού
Η αλήθεια, πέρα από κάθε ρητορική, είναι ότι Ουκρανία και Ρωσία είναι βαλτωμένες σε αυτόν τον παράλογο πόλεμο.
Από τις 22 Ιουλίου, το ρωσικό πολεμικό ναυτικό έχει ουσιαστικά αποκλείσει την Οδησσό και τα γύρω λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη καταστροφικές επιπτώσεις στις ουκρανικές γεωργικές εξαγωγές, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας.
Εκπρόσωποι της Ουκρανίας προειδοποιούν ότι αυτό θα μπορούσε να επιδεινώσει κατακόρυφα κατά 50% τους επόμενους μήνες την οικονομία , καθώς οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς μέσω δρόμων, σιδηροδρόμων και ποταμών έχουν σημαντικά χαμηλότερη χωρητικότητα και είναι σημαντικά πιο ακριβές.
Η ζημιά στην ουκρανική οικονομία είναι πιθανό να παραμείνει διαχειρίσιμη βραχυπρόθεσμα, εφόσον η Ευρώπη αυξήσει τη βοήθειά της. Ωστόσο, ο αντίκτυπος του κλεισίματος της Οδησσού στις μεταπολεμικές προοπτικές της Ουκρανίας θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ πιο βαθύς.
«Ο αποκλεισμός της Οδησσού» -λένε στη Ναυτεμπορική βετεράνοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι-θα πρέπει να φέρει στην προσοχή των Δυτικών ηγετών δύο βασικά σημεία:
Πρώτον, ούτε η Ουκρανία ούτε η Δύση μπορούν να εξαλείψουν την απειλή των ρωσικών αεροπορικών και πυραυλικών επιθέσεων μόνο με στρατιωτικά μέσα.
Δεύτερον, η Ρωσία θα έχει ισχυρούς λόγους να συνεχίσει αυτές τις επιθέσεις -ακόμα και αφού τελικά σταματήσει τις μεγάλης κλίμακας χερσαίες επιχειρήσεις- εάν το Κρεμλίνο φοβάται ότι η Δύση μπορεί να μετατρέψει την Ουκρανία σε καταφύγιο για δραστηριότητες που θα απειλούν την ασφάλεια της Ρωσίας»
Ο εγκλωβισμός της Ευρώπης
«Η Ουκρανία, καθηλωμένη από τη ρωσική προέλαση, είναι αναγκασμένη να επιβιώνει μόνο χάρη στην ευρωπαϊκή οικονομική υποστήριξη, όσο και αν τώρα βασίζεται στη βιομηχανία όπλων της, η οποία είναι επίσης στενά συνδεδεμένη με τις ανάγκες επανεξοπλισμού της Ευρώπης.
«Η Ευρώπη έχει μέχρι στιγμής δώσει στην Ουκρανία περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτική, ανθρωπιστική και οικονομική βοήθεια», λένε βετεράνοι διπλωμάτες και προσθέτουν πικρόχολα: «αν είχαμε επενδύσει το μισό αυτού του ποσού σε ειρηνευτικές προσπάθειες το 2022, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, ο πόλεμος μπορεί να είχε τελειώσει προ πολλού».
Το ΝΑΤΟ είναι επίσης βαλτωμένο, καταρρίπτει drones εδώ κι εκεί, παρέχει πληροφορίες και υποστήριξη στην Ουκρανία. Και, φυσικά, η ίδια η Ευρώπη, η οποία έχει εγκαταλείψει το επί δεκαετίες, μοντέλο ανάπτυξης – φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία και εξαγωγές στην Κίνα – τώρα δεν είναι σε θέση να αναπτύξει ένα νέο μοντέλο.
Στην Ευρώπη, η επικρατούσα άποψη ως η εναλλακτική διέξοδος σε μια συμβιβαστική λύση στον ρωσοουκρανικό πόλεμο, είναι η μετατροπή της Ουκρανίας σε «ατσάλινο σκατζόχοιρο», μέσω της αύξησης της στρατιωτικής βοήθειας.
Ευρύτερο το μέτωπο
Στην πραγματικότητα, το ουκρανικό θέατρο είναι μέρος ενός πολύ ευρύτερου μετώπου, στο οποίο κάθε παίκτης μάχεται για στόχους διαφορετικούς από τους άμεσα στρατιωτικούς. Τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον, των μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, της Τουρκίας, της Κίνας, του Ιράν και των μοναρχιών του Κόλπου συμβάλλουν στον καθορισμό του στρατηγικού πλαισίου, τουλάχιστον όσο και οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο Κρεμλίνο ή το Κίεβο .
Από αυτή την οπτική γωνία, ο πόλεμος αποτέλεσε ένα χρήσιμο εργαλείο για τις Ηνωμένες Πολιτείες για να επιβεβαιώσουν τον κεντρικό ρόλο του ΝΑΤΟ και να εδραιώσουν την ηγεσία τους έναντι των Ευρωπαίων συμμάχων τους μετά από χρόνια αυξανόμενης απόκλιση.
Μόνο ο Τραμπ έχει ξεφύγει από το Ουκρανικό
Ο μόνος άλλωστε που έχει ξεφύγει από τα προβλήματα στην Ουκρανία , με τον δικό του τρόπο, είναι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε μπλοκάρει την βοήθεια προς το Κίεβο , αναγκάζοντας μάλιστα την Ευρώπη να αγοράζει αμερικανικά όπλα και να τα στέλνει στο Κίεβο. Αλλά και ο Τραμπ στη συνέχεια βρήκε έναν τρόπο να βαλτώσει στο Ιράν.
Η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία θα εξαρτηθεί πάντως και από το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναπροσδιορίζουν τον στρατηγικό τους υπολογισμό. «Εάν η σύγκρουση συνεχίσει να παράγει γεωπολιτικά οφέλη που υπερτερούν του κόστους, η Ουάσιγκτον πιθανότατα θα διατηρήσει την υποστήριξή της προς το Κίεβο», λένε Ευρωπαίοι αξιωματούχοι Ωστόσο, εάν αυτό το κόστος αυξηθεί ή η εστίαση της Αμερικής μετατοπιστεί στον Ινδο-Ειρηνικό, η πίεση για μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να ενταθεί.
Μια τέτοια λύση, ωστόσο, δεν θα εξαρτιόταν αποκλειστικά από την αμερικανική βούληση. Θα απαιτούσε τη δημιουργία μιας αρκετά ευρείας διεθνούς ισορροπίας ώστε να πειστεί τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο να αποδεχτούν έναν συμβιβασμό.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
