Ο Παναμάς ακυρώνει την παραχώρηση δύο λιμανιών της Διώρυγας σε εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ – Αντιδράσεις από την Κίνα

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε τις συμβάσεις που επέτρεπαν σε εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ να εκμεταλλεύεται δύο λιμάνια της Διώρυγας, την κύρια ναυτιλιακή σύνδεση μεταξύ του Ατλαντικού και του Ειρηνικού Ωκεανού, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Πεκίνου.

Η απόφαση αφορά την CK Hutchison του Χονγκ Κόνγκ, η οποία, μέσω της θυγατρικής της Panama Ports Company (PPC), λειτουργεί δύο από τα πέντε λιμάνια της Διώρυγας από τη δεκαετία του 1990: το λιμάνι του Κριστόμπαλ, στην πλευρά του Ατλαντικού, και της Μπαλμπόα, στην πλευρά του Ειρηνικού,

Η απόφαση έρχεται ένα χρόνο αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Διώρυγα του Παναμά είναι υπό την επιρροή της Κίνας (δηλώνοντας: «Η Κίνα λειτουργεί τη Διώρυγα του Παναμά και δεν την δώσαμε εμείς στην Κίνα. Την δώσαμε στον Παναμά και την παίρνουμε πίσω») και σε μια φάση που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να μειώσουν την κινεζική παρουσία σ’ αυτή τη στρατηγικής σημασίας οδό, ενισχύοντας τις εντάσεις γύρω από τη Διώρυγα.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι η Κίνα ασκεί έλεγχο στη διώρυγα, αν και κινεζικές εταιρείες έχουν σημαντική παρουσία εκεί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα είναι σήμερα οι δύο κύριοι χρήστες αυτής της οδού των 80 χιλιομέτρων μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.

Επίσης, η CK Hutchison, η οποία ιδρύθηκε από τον δισεκατομμυριούχο Λι Κα-σινγκ από το Χονγκ Κονγκ, δεν ανήκει στην κινεζική κυβέρνηση. Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, ο αυστηρότερος έλεγχος που ασκεί το Πεκίνο στο Χονγκ Κονγκ τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η εταιρεία διεθνώς. Τα περιουσιακά της στοιχεία στο εξωτερικό-τα οποία περιλαμβάνουν λιμάνια και κόμβους logistics- πλέον συχνά αντιμετωπίζονται υπό το πρίσμα ευρύτερων ανησυχιών σχετικά με την επιρροή της Κίνας.

Με φόντο την αντιπαλότητα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για τις παγκόσμιες εμπορικές οδούς, καθώς και την εστίαση της κυβέρνησης Τραμπ στην κυριαρχία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο, η απόφαση της Πέμπτης είναι πιθανό να θεωρηθεί ως νίκη για την Ουάσιγκτον.

Η απόφαση

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε την παραχώρηση στην CK Hutchison του Χονγκ Κόνγκ της εκμετάλλευσης δύο λιμανιών της Διώρυγας, αφού έκρινε «αντισυνταγματικούς» τους νόμους, βάσει των οποίων η εταιρεία εκμεταλλεύεται τα λιμάνια που βρίσκονται στις δύο εισόδους της Διώρυγας, σύμφωνα με ανακοίνωση του δικαστηρίου την οποία επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο.

Η ακύρωση των συμβολαίων αναφορικά με τα λιμάνια είχε ζητηθεί από το παναμαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Αυτό το τελευταίο είχε καταθέσει πέρυσι δύο προσφυγές, εκτιμώντας ότι τα συμβόλαια αυτά είχαν παρατυπίες.

Οι προσφυγές αυτές είχαν υποβληθεί με φόντο ισχυρές πιέσεις εκ μέρους του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε απειλήσει πέρυσι να καταλάβει τη Διώρυγα, ισχυριζόμενος ότι βρίσκεται υπό την επιρροή του Πεκίνου.

Η θυγατρική της CK Hutchison, η Panama Ports Company (PPC), αμφισβήτησε τη νομική βάση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου. «Η νέα απόφαση (…) στερείται νομικής βάσης και θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την PPC και το συμβόλαιό της, αλλά επίσης την ευημερία και τη σταθερότητα χιλιάδων οικογενειών στον Παναμά που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τη λιμενική δραστηριότητα», δηλώνει σε ανακοίνωσή της η Panama Ports Company.

Ο πρόεδρος του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα «λεόντεια» αυτά τα συμβόλαια, καθώς και «αντίθετα στα εθνικά συμφέροντα».

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί πλέον από τον Παναμά προνομιακούς όρους για τη χρήση της Διώρυγας από τα αμερικανικά πλοία.

Αντιδράσεις από το Πεκίνο

Η απόφαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο υποσχέθηκε σήμερα να «προστατεύσει τα θεμιτά δικαιώματα και συμφέροντα των επιχειρήσεών του», ενώ η απόφαση του δικαστηρίου «απορρίφθηκε κατηγορηματικά» και από την κυβέρνηση της αυτόνομης κινεζικής περιφέρειας του Χονγκ Κονγκ.

«Η κινεζική πλευρά θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να προστατεύσει αποφασιστικά τα θεμιτά δικαιώματα και συμφέροντα των κινεζικών επιχειρήσεων», δήλωσε στη διάρκεια τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων ο Γκούο Ζιακούν, εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.

Επίσης η κυβέρνηση της αυτόνομης κινεζικής περιφέρειας του Χονγκ Κονγκ υπογράμμισε σε ανακοίνωσή της πως «αποδοκιμάζει έντονα και απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την απόφαση», διευκρινίζοντας ότι «αντιτίθεται κατηγορηματικά στο να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε ξένη κυβέρνηση μέσα καταναγκασμού, καταπιεστικά ή άλλες παράλογες μεθόδους στις διεθνείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις για να βλάψει σοβαρά τα θεμιτά εμπορικά συμφέροντα των επιχειρήσεων του Χονγκ Κονγκ».