Ο πόλεμος στο Ιράν αυξάνει τους «μαύρους κύκνους» στον κόσμο
Ο πόλεμος στον Κόλπο δεν πυροδοτεί μόνο μια άνευ προηγουμένου ενεργειακή κρίση, αλλά προκαλεί την εμφάνιση πολλών «μαύρων κύκνων» στην παγκόσμια οικονομία.
Η Ιαπωνία, για παράδειγμα, βλέπει το δημόσιο χρέος της να αυξάνεται στα ιλιγγιώδη επίπεδα του 1997, καθώς η απόδοση του 10ετους ομολόγου είναι στο 2,45%, αφού έφτασε και το 2,49% -που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο εδώ και τρεις δεκαετίες.
Η Ιαπωνία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το πετρέλαιο του Κόλπου. Περίπου το 90% των εισαγωγών πετρελαίου της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου προέρχεται από τον Κόλπο, γεγονός που αυξάνει το κόστος των ιαπωνικών εισαγωγών και αποδυναμώνει το γιεν έναντι του δολαρίου.
«Το ιαπωνικό χρέος απειλεί να προκαλέσει ακόμη έναν πονοκέφαλο για τους επενδυτές, λόγω του πολέμου στον Κόλπο. Αυτή είναι μια ακόμη προειδοποίηση ότι μια τεράστια ρωγμή στην αγορά θα μπορούσε να εμφανιστεί μακριά από το Στενό του Ορμούζ», λένε παράγοντες της αγοράς.
«Το δολάριο διαπραγματεύεται και πάλι στα 160 γιεν και η αγορά βλέπει πλέον την Ιαπωνική Κεντρική Τράπεζα να προχωρά σε αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση του Απριλίου και μια ακόμη τον Σεπτέμβριο», λένε οι περισσότεροι αναλυτές.
Αποσταθεροποίηση άλλων αγορών
«Η αύξηση των επιτοκίων, λόγω του πληθωρισμού και της νομισματικής πολιτικής της Χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου, ωθεί τους εγχώριους επενδυτές προς τον εσωτερικό δανεισμό, με το τοπικ’ο χρέος να γίνεται όλο και πιο ελκυστικό σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες. Αυτό είναι σημαντικό επειδή οι Ιάπωνες πολίτες έχουν συνηθίσει να καταθέτουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό για να αποκομίσουν μεγαλύτερες αποδόσεις. Με άλλα λόγια, ο επαναπατρισμός κεφαλαίων θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει άλλες αγορές, όπως την ευρωπαϊκή αγορά ή ακόμα και τη Wall Street», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων
Η Ιαπωνική Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον Κόλπο. «Εάν οι αρχές δεν προβούν σε δηλώσεις αυτή την εβδομάδα για να καθοδηγήσουν την αγορά προς μια αύξηση των επιτοκίων, οι αποδόσεις των ομολόγων θα μπορούσαν να συνεχίσουν να αυξάνοντα», λέει ο Ρίντο Μαρουγιάμα, ειδικός στις συναλλαγματικές ισοτιμίες στην SMBC Nikko Securities.
Από την έναρξη του πολέμου στον Κόλπο, οι αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων έχουν δείξει την ίδια αποστροφή κινδύνου με τις ευρωπαϊκές και τις αμερικανικές αγορές. Η πίεση πώλησης για τα ιαπωνικά ομόλογα έχει αυξηθεί από την έναρξη της σύγκρουσης στον Κόλπο, ασκώντας ανοδική πίεση στις αποδόσεις στη δευτερογενή αγορά. Μέχρι στιγμής φέτος, η απόδοση του ιαπωνικού 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά 35 μονάδες βάσης. Για σύγκριση, το γερμανικό 10ετές ομόλογο έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 20 μονάδες βάσης και το αμερικανικό, κατά 10 μονάδες βάσης.
Ζημιές και στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το σοκ του πολέμου εκδηλώνεται πάντως στους λογαριασμούς και των ενεργειακών κολοσσών.
Η ExxonMobil ανακοίνωσε ότι θα καταγράψει σημαντικές ζημιές το πρώτο τρίμηνο του χρόνου. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της ζημίας προέρχεται από τα λεγόμενα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου, τα χρηματοοικονομικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την «ασφάλιση» έναντι των διακυμάνσεων των τιμών.
Στην πράξη, η εταιρεία είχε καθορίσει εκ των προτέρων την τιμή πώλησης μέρους του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της, και όταν οι τιμές της αγοράς αυξάνονταν ραγδαία, αυτά τα συμβόλαια προκάλεσαν λογιστικές ζημίες, οι οποίες συνήθως αντισταθμίζονται από υψηλότερα κέρδη από τη φυσική πώληση του προϊόντος. «Το πρόβλημα, αυτή τη φορά, είναι ότι οι οικονομικές επιπτώσεις έχουν επιδεινωθεί από τις πραγματικές διαταραχές της παραγωγής. Οι επιθέσεις στην περιοχή του Κόλπου έχουν μειώσει την παγκόσμια παραγωγή της ExxonMobil , περίπου κατά 6%, καθιστώντας αδύνατη την παράδοση όγκων που είχαν οικονομικά «αντισταθμιστεί». Το αποτέλεσμα ήταν ένα πολύ αρνητικό χρονικό φαινόμενο: οι ζημίες από παράγωγα υλοποιήθηκαν αμέσως, ενώ τα φυσικά κέρδη που θα έπρεπε να τα είχαν αντισταθμίσει θα φτάσουν μόνο αργότερα. Σε αυτό προστέθηκαν τα άμεσα κόστη που σχετίζονται με τον χρόνο διακοπής λειτουργίας των εγκαταστάσεων και τις ζημίες συναλλαγών, συνολικού ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η διοίκηση της ExxonMobil έστειλε πάντως ένα σχετικά καθησυχαστικό μήνυμα, εκτιμώντας ότι οι απώλειες θα είναι προσωρινές και αναστρέψιμες. Η εταιρεία ευελπιστεί άλλωστε ότι οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τα κέρδη του τμήματος εξερεύνησης και παραγωγής τα επόμενα τρίμηνα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες βέβαια, η πετρελαϊκή κρίση αντιμετωπίζεται βέβαια ως οικονομικός κίνδυνος που πρέπει να διαχειριστεί εντός του συστήματος της αγοράς, ακόμη και όταν προκαλεί σημαντικές απώλειες. Η εταιρεία παραμένει υπεύθυνη για τα αποτελέσματά της και η βιωσιμότητα του μοντέλου μετριέται με βάση την ικανότητά της να ανακτήσει την αξία της μεσοπρόθεσμα.
Η ιδιωτική πίστη
Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις μπορεί να αποτελούν τον μεγαλύτερο φόβο της αγοράς, αλλά υπάρχει άλλος ένας «μαύρος κύκνος» για τους επενδυτές. Τους τελευταίους μήνες, η ιδιωτική πίστη έχει αποκτήσει εξέχουσα θέση ως βασικός κίνδυνος για τις αγορές.
«Το ερώτημα είναι αν τα προβλήματα στην ιδιωτική πίστη μπορούν πραγματικά να έχουν συστημικό αντίκτυπο, όπως αυτόν που προκλήθηκε από την κατάρρευση της Lehman Brothers», τονίζουν οι αναλυτές.
Η Wells Fargo, μια από τις μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες κατέγραψαν σημαντική έκθεση στην αγορά ιδιωτικού χρέους, ενώ εντείνονται οι προβληματισμοί για κινδύνους, όπως η ποιότητα ενεργητικού και η σύνδεση με μη τραπεζικούς δανειολήπτες
Ο επικεφαλής της JP Morgan, Τζέιμι Ντάιμον σχολίασε ότι το μέγεθος και η κλίμακα του προβλήματος μπορεί να είναι μεγαλύτερα από ό,τι έχει αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής. Πολλοί αναλυτές φοβούνται το εσωτερικό κόστος: Η αύξηση των εγχώριων τιμών, οι εντάσεις στην κοινή γνώμη και η εξάντληση των στρατηγικών αποθεμάτων, μπορεί να έχουν πολιτικές επιπτώσεις ενόψει και των εκλογών του Νοεμβρίου για την ανανέωση του Κογκρέσου. .
