Ο Τραμπ θέλει να κόψουν το «βρώμικο» χρήμα του Ιράν – Θα ενδώσουν;
Όταν η εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών κατέρρευσε τον περασμένο μήνα, η Τεχεράνη και οι ένοπλες ομάδες που δρουν για λογαριασμό της εξαπέλυσαν εκ νέου επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου. Με μία εξαίρεση.
Αν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που κατά τον πρώτο γύρο της σύγκρουσης είχαν δεχθεί τις περισσότερες επιθέσεις από οποιοδήποτε άλλο κράτος του Κόλπου- με σχεδόν 3.000 πυραύλους να εκτοξεύονται εναντίον της χώρας, προκαλώντας κάμψη στον τουρισμό και ζημιές σε κρίσιμες υποδομές-, έμειναν κατά κύριο λόγο στο απυρόβλητο.
Ως αποτέλεσμα τα ΗΑΕ υιοθέτησαν σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη, εξαπολύοντας κρυφά αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν κατά τις πρώτες μέρες του πολέμου. Παράλληλα, προχώρησαν στο κλείσιμο ανταλλακτηρίων συναλλάγματος —τα οποία διεκπεραίωναν μεγάλες συναλλαγές και θεωρούνταν ότι συνδέονταν με το ιρανικό καθεστώς— καθώς και ενός νοσοκομείου στο Ντουμπάι που χρηματοδοτούνταν από το Ιράν.
Ορισμένες εμπορικές δραστηριότητες επανήλθαν μετά την εκεχειρία, που όταν κατέρρευσε άφησε πιο προστατευμένα τα ΗΑΕ.
Αυτή η ανάπαυλα στις επιθέσεις ενδέχεται να οφείλεται στον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ, αδελφό του προέδρου των ΗΑΕ και αρμόδιο για θέματα ασφάλειας και επίλυσης κρίσεων της χώρας. Ο Ταχνούν, ο οποίος διαχειρίζεται κεφάλαια κρατικού επενδυτικού ταμείου ύψους ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων και διευθύνει μια επιχειρηματική αυτοκρατορία, αποτελεί τον βασικό δίαυλο επικοινωνίας της χώρας του με το Ιράν.
Υπήρξαν πάντως δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία αποδέσμευσαν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία προκειμένου να προστατευθούν από το δεύτερο κύμα ιρανικών επιθέσεων. Τα ΗΑΕ διέψευσαν ωστόσο αυτές τις αναφορές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι επί δεκαετίες, τα ΗΑΕ λειτουργούν ως οικονομική «ανάσα» για το Ιράν, επιτρέποντάς του να επιβιώνει παρά τις ασφυκτικές δυτικές κυρώσεις. Και αυτό γίνεται μέσω του Ντουμπάι, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πύλες του Ιράν προς το διεθνές εμπόριο και τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Πάντως δεν αμφισβητείται ότι οι συναλλαγές τους με την Τεχεράνη συνεχίζονταν μέχρι την περασμένη εβδομάδα, οπότε τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι αναστέλλουν μέχρι νεοτέρας όλες τις «εμπορικές ανταλλαγές» και τις «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» τους με το Ιράν.
Η ανακοίνωση ήρθε μετά από φερόμενη εκτόξευση από το Ιράν δύο βαλλιστικών πυραύλων εναντίον των ΗΑΕ. Το timing ωστόσο είναι αξιοσημείωτο καθώς λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε με τον ομόλογό του, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ.
Και η επικοινωνία ήρθε ενώ οι ΗΠΑ είχαν ξεκαθαρίσει ότι πλέον ο πόλεμός του με το Ιράν περνάει στην σφαίρα της οικονομίας, με τον ρόλο των ΗΑΕ να θεωρείται απόλυτα κομβικός για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Και είναι κομβικός καθώς εδώ και δεκαετίες, το Ντουμπάι λειτουργεί ως το offshore εμπορικό κέντρο του Ιράν, παρέχοντας τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, το εμπόριο και την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές που είχε άμεση ανάγκη η οικονομία της Τεχεράνης, η οποία πλήττεται από τις κυρώσεις.
Μάλιστα οι εμπορικές σχέσεις του Ιράν με το Ντουμπάι είναι τόσο βαθιές, ώστε πολλοί πιστεύουν ότι είναι αδύνατο να διακοπούν πλήρως. «Οι Ιρανοί έμποροι αποτελούσαν θεμελιώδες στοιχείο της οικονομίας του Ντουμπάι πολύ πριν από την εποχή του πετρελαίου», όπως το έθεσε ο Justin Alexander, της Khalij Economics.
Ακολούθως, μία μέρα μετά ο Ντόναλντ Τραμπ κήρυξε οικονομικό πόλεμο κατά του Ιράν και η Ουάσιγκτον ξεκίνησε την επιχείρηση Οικονομικός Παρίας, ανακοινώνοντας ότι θα εξετάσει την επιβολή δευτερογενών κυρώσεων εναντίον όσων συναλλάσσονται με τη χώρα.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει εκ νέου ανησυχία στην ιρανική επιχειρηματική κοινότητα του Ντουμπάι σχετικά με το μέλλον της.
Παρόλο που η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν, «το είδος του εμπορίου που διέρχεται μέσω των ΗΑΕ έχει ουσιαστική σημασία», δήλωσε στους Financial Times ο Esfandyar Batmanghelidj του Bourse & Bazaar Foundation.
«Τα ΗΑΕ αποτελούν τη μοναδική δίοδο για τις ιρανικές εισαγωγές, καθώς το Ιράν δεν έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο μεγάλο λιμάνι διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων πέρα από το Τζεμπέλ Άλι στο Ντουμπάι. Αν προσπαθείς να διατηρήσεις την ανάπτυξη μιας οικονομίας 90 εκατομμυρίων κατοίκων, χρειάζεσαι οπωσδήποτε αυτές τις υποδομές», συνέχισε, τονίζοντας ότι τα ΗΑΕ «διαθέτουν μια εκπληκτική ικανότητα να προωθούν τα συμφέροντά τους μέσω της οικονομικής διπλωματίας».
Πώς είναι σήμερα το εμπόριο του Ιράν με το Ντουμπάι
Κατά τους FT, το εμπόριο του Ιράν με το Ντουμπάι παρουσιάζει αυξανόμενα σημάδια πίεσης, ωστόσο οι ιρανικές τράπεζες που τελούν υπό κυρώσεις, οι πτήσεις και ορισμένες εμπορικές διαδρομές συνεχίζουν να λειτουργούν παρά τις εκκλήσεις για πλήρη διακοπή των συναλλαγών.
Η ναυτιλιακή κίνηση μεταξύ του Dubai Creek και των ιρανικών λιμανιών έχει μειωθεί δραστικά. Σε έναν τερματικό σταθμό που παραδοσιακά εξυπηρετούσε τα ξύλινα σκάφη τύπου «dhow» που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο με το Ιράν, ένας φύλακας δήλωσε στους FT ότι τα πλοία κατευθύνονται πλέον προς το Ομάν και την Ινδία. «Τέλος το Ιράν από την περασμένη εβδομάδα», είπε χαρακτηριστικά.
Οι επιπτώσεις είναι όλο και πιο ορατές στις παραδοσιακές εμπορικές συνοικίες του Ντουμπάι. Ωστόσο, η οικονομική ρήξη απέχει πολύ από το να έχει ευρύτερη διάσταση.
Οι τράπεζες Bank Melli και Bank Saderat, οι οποίες τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις, συνεχίζουν να εξυπηρετούν πελάτες μέσω συνολικά περισσότερων από δώδεκα υποκαταστημάτων στα ΗΑΕ, παρά το αίτημα του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπένσετ, για το κλείσιμο όλων των υποκαταστημάτων της Bank Melli παγκοσμίως.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των FT, οι δύο ιρανικές τράπεζες διαθέτουν συνολικά περισσότερα από 12 υποκαταστήματα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ένας υπάλληλος της Bank Melli δήλωσε ότι οι καθημερινές συναλλαγές, οι χορηγήσεις δανείων και οι ενέγγυες πιστώσεις δεν παρουσίασαν σημαντική διαταραχή και η τράπεζα ανανέωσε πρόσφατα την άδειά της από την κεντρική τράπεζα των ΗΑΕ. «Είμαστε συνηθισμένοι», όπως είπε, αναφερόμενος σε προηγούμενες κυρώσεις.
Οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν επίσης να πραγματοποιούν πτήσεις προς το Ντουμπάι, το Ιρανικό Επιχειρηματικό Συμβούλιο παραμένει σε λειτουργία και τα ιρανικά προϊόντα συνεχίζουν να φτάνουν στις αγορές της πόλης.
Στο μεταξύ, οι Ιρανοί έμποροι προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα. Ένας επιχειρηματίας από την Τεχεράνη δήλωσε στους Financial Times ότι έχουν συσσωρευτεί αποθέματα εμπορευμάτων στην Τουρκία, ορισμένες αποστολές δρομολογούνται πλέον μέσω του Ομάν, ενώ εξακολουθεί να είναι δυνατή η αποστολή φορτίων από το Ντουμπάι προς το Μπαντάρ Αμπάς με τη χρήση ψευδών προορισμών στα έγγραφα μεταφοράς.
«Παρακάμπτουμε τον αποκλεισμό με τον ίδιο τρόπο που παρακάμπτουμε τις κυρώσεις», είπε. «Δεν έχουν αλλάξει πολλά».
Αμερικανικές κυρώσεις στη θυγατρική της αιγυπτιακής τράπεζας Misr στα ΗΑΕ
Στο μεταξύ, η Ουάσιγκτον αύξησε την πίεση προς τα ΗΑΕ την Παρασκευή.
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει στο υποκατάστημα της αιγυπτιακής κρατικής τράπεζας Misr- που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Αιγύπτου– στα ΗΑΕ την πρόσβαση στα αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, στο πλαίσιο των οικονομικών μέτρων κατά της Τεχεράνης.
Η εμιρατιανή θυγατρική της Misr κατηγορείται για συμμετοχή σε οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν.
Θα ενδώσουν τα ΗΑΕ;
Η εκστρατεία έρχεται μετά την ανακοίνωση των ΗΑΕ ότι αναστέλλουν τις εμπορικές και χρηματοοικονομικές συναλλαγές με το Ιράν. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι εμπορικοί δεσμοί και η εξάρτηση του Ντουμπάι από το εμπόριο καθιστούν δύσκολη την πλήρη διακοπή των σχέσεων.
Το εάν τα ΗΑΕ θα υλοποιήσουν την απειλή τους να διακόψουν τη «γραμμή ζωής» προς το Ιράν μένει να φανεί στην πράξη, καθώς η χώρα σταθμίζει τα συμφέροντά της έναντι των αμερικανικών απαιτήσεων.
Το Ντουμπάι πάντως μέχρι στιγμής βλέπουμε ότι έχει λάβει μέτρα για κάθε ενδεχόμενο, κρατώντας ανοιχτή την πόρτα της Τεχεράνης και αποφεύγοντας να αποκόψει πλήρως τα επιχειρηματικά της συμφέροντα στα ΗΑΕ.
Στο παρελθόν, τα ΗΑΕ άλλωστε είχαν αντισταθεί στις πιέσεις των ΗΠΑ να ασκήσουν αυστηρότερες πιέσεις στους εχθρούς της Ουάσιγκτον, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας.
«Πιστεύω ότι τα ΗΑΕ διατηρούν έναν πολύ υγιή διάλογο και με τις δύο πλευρές», δήλωσε στους Sunday Times ο Αμπντελχαλέκ Αμπντουλά, διακεκριμένος πολιτικός επιστήμονας από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Συνεργάζονται με την Ουάσιγκτον για όλα τα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης αμερικανικής κίνησης κατά του Ιράν», δήλωσε. «Και πιστεύω ότι ο πρόεδρος των ΗΑΕ και ο πρόεδρος Τραμπ συζήτησαν για το θέμα αυτό».
«Αν και τα ΗΑΕ είναι πολύ πιο επιφυλακτικά απέναντι στον γείτονά τους μετά τον πόλεμο, ο Αμπντουλάχ πρόσθεσε ότι «οι Ιρανοί γνωρίζουν πως… θα δίνουμε πάντα προτεραιότητα στην ανεξαρτησία μας στις σχέσεις μας μαζί τους», πρόσθεσε.
Και ο Batmanghelidj φαίνεται να συμφωνεί. «Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν μεταβάλει το επίπεδο της οικονομικής τους δραστηριότητας με το Ιράν ανάλογα με την περίοδο», ανέφερε. «Ωστόσο, δεν επέτρεψαν ποτέ ουσιαστικά στις αμερικανικές κυρώσεις να καθορίσουν πλήρως τον όγκο των εμπορικών τους συναλλαγών».
Διαβάστε ακόμα:
→ Πώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά στο Ιράν από τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.


