«…ο τροχός κινείται από τους μικρούς ανθρώπους…»

Το νέο βιβλίο της βραβευμένης συγγραφέα Λείας Βιτάλη, «Η οργή των μικρών ανθρώπων», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Με αφορμή την ύπουλη δολοφονία του Πάνου Κολοκοτρώνη, γιου του Θοδωράκη Κολοκοτρώνη, η συγγραφέας  αφηγείται την ιστορία της ελληνικής επανάστασης από μία διαφορετική και εντελώς πρωτότυπη οπτική.

Ο ίδιος ο πατέρας Κολοκοτρώνης αναλαμβάνει να βρει τον δολοφόνο του Πάνου, μια δολοφονία που ακόμη και σήμερα έχει μείνει ανεξιχνίαστη. Ο Κολοκοτρώνης στην έρευνά του αυτή θα φέρει στο φως μυστικές συμφωνίες και δολοπλοκίες Ευρωπαίων αλλά και Ελλήνων που υπονόμευαν  ή ήθελαν να χειραγωγήσουν την επανάσταση προς όφελος τους. Αλλά η οργή των μικρών ανθρώπων μεταξύ των οποίων ήταν και ο Κολοκοτρώνης, πριν γίνει ήρωας, κατάφερε να φτάσει την επανάσταση μέχρι την ολοκλήρωσή της.

Γιατί η οργή, όπως λέει η ίδια η συγγραφέας, είναι μία μεγάλη κινητήρια δύναμη η οποία εάν βρεθεί σε χέρια ανθρώπου με όραμα μπορεί να μεγαλουργήσει προς όφελος της ανθρωπότητας.

Η Λεία Βιτάλη μίλησε μαζί μας.

Τι σας ώθησε να γράψετε για τη δολοφονία του Πάνου Κολοκοτρώνη;

«Η  δολοφονία του Πάνου Κολοκοτρώνη είναι ένα γεγονός με το οποίο δεν έχουν ασχοληθεί εκτεταμένα ούτε οι ιστορικοί  ούτε οι συγγραφείς που έχουν γράψει ιστορικά μυθιστορήματα. Αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να βρεθώ λίγο πιο κοντά στον ίδιο τον Κολοκοτρώνη καθώς ακουμπάει πολύ ιδιαίτερα προσωπικά του χαρακτηριστικά και τον συναισθηματικό του κόσμο ως πατέρα. Ο στόχος της δολοφονίας ήταν, βέβαια, να απομακρυνθεί από οποιοδήποτε πόστο εξουσίας ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης αλλά και ο γιος του να μην κατορθώσει να γίνει κυβερνήτης της χώρας, όπως τον προόριζε ο πατέρας του. Παίρνοντας  στα χέρια του την εξιχνίαση αυτής της ύπουλης δολοφονίας, ο Κολοκοτρώνης μάς δίνει μία διαφορετική οπτική της ιστορία της ελληνικής επανάστασης· και αυτό ήταν ζητούμενο από μένα, ώστε  να μην επαναλαμβάνω τις εκδοχές της επίσημης ιστορίας. Έτσι, το μυθιστόρημα αποκτά μία άλλη διάσταση και μια, αν θέλετε, αστυνομική δομή, που πιστεύω ότι κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο».

Η ιστορική ακρίβεια φαίνεται να είναι πολύ σημαντική για εσάς. Πόσο χρόνο αφιερώσατε στην έρευνα για τα γεγονότα και τα ιστορικά πρόσωπα που εμφανίζονται στο μυθιστόρημα;

«Η έρευνα μού πήρε αρκετό χρόνο· μπορώ να πω πάνω από  δύο χρόνια. Αφενός μεν παρακολούθησα  κάποια σημαντικά σεμινάρια  για την Ελληνική Επανάσταση και αφ’ ετέρου  έκανα και εγώ την έρευνά μου μέσα από συγγράμματα ιστορικά Ελλήνων και ξένων ιστορικών. Έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να μπορέσω  να συγκρίνω τα ιστορικά γεγονότα,  να κατορθώσω  να δω πίσω από τα γραφόμενα τι πραγματικά συνέβαινε και να αφουγκραστώ την ανθρώπινη παρουσία σε αυτά τα γεγονότα. Η ιστορία μεν γράφεται από τους δυνατούς και από αυτούς που κατέχουν την εξουσία, αλλά ο τροχός κινείται από τους μικρούς ανθρώπους και την οργή τους. Και αυτοί  ήταν που με ενδιέφεραν πιο πολύ, γιατί αυτοί είναι ξεχασμένοι από την επίσημη ιστορία.
Γενικότερα, όλη η έρευνα και η συγγραφή του βιβλίου μού πήρε πέντε χρόνια και οφείλω να ομολογήσω ότι αυτά τα πέντε χρόνια τα πέρασα πολύ δημιουργικά και ευχάριστα με τους ήρωές μου».

Πώς επιλέξατε να το παρουσιάσετε μέσα από το βλέμμα του πατέρα του;        
«Έχει πολύ ενδιαφέρον να δει κανένας με ποιο τρόπο ένας γονιός ασχολείται με τη δολοφονία του γιού του·  ιδιαίτερα σε μία κρίσιμη περίοδο της επανάστασης, όπου είχε προκύψει ένας εμφύλιος.
Αυτό μου έδωσε τη δυνατότητα αφενός μεν να ξεσκεπάσω τη βαθύτερη προσωπικότητα του πατέρα Κολοκοτρώνη, όπως είπα και παραπάνω, αλλά συγχρόνως μέσω  της επιμονής του, επειδή ακριβώς είχε προσωπικό ενδιαφέρον να βρεθεί ο δολοφόνος του γιου του, μου δόθηκε η δυνατότητα να ανακαλύψω πολλές κρυμμένες αλήθειες της ιστορίας και να  αναδείξω τον ρόλο που έπαιξαν οι Ευρωπαίοι αλλά και κάποιοι Έλληνες στην προσπάθειά τους να υπονομεύσουν την ελληνική επανάσταση ή να χειραγωγήσουν το κράτος το οποίο θα προέκυπτε  μετά την απελευθέρωση».

Ποια στοιχεία της ελληνικής επανάστασης θεωρήσατε πιο κρίσιμα για να τα αναδείξετε με έναν διαφορετικό και «ανθρώπινο» τρόπο;     
«Μία επανάσταση -καθώς είναι ένα πολύπλοκο θα έλεγα πλέγμα γεγονότων αποφάσεων, δράσεων και λοιπά-, έχει πάρα πολλά στοιχεία που μπορεί να ενδιαφέρουν έναν συγγραφέα, όπως είναι ο ανθρώπινος παράγων, όπως είναι η  διεθνής διπλωματία, όπως είναι οι ύπουλες και κρυφές διαπραγματεύσεις και άλλα πολλά που συμβαίνουν σε κάποιες τέτοιες κρίσιμες περιόδους της ιστορίας.
Κάποια από αυτά τα θεώρησα πολύ σημαντικά, όπως ήταν η οργή των μικρών ανθρώπων. Αυτή η οργή, επειδή  βρέθηκε σε χέρια ενός ανθρώπου με όραμα, μπόρεσε να μεγαλουργήσει, δηλαδή να ολοκληρώσει μία επανάσταση. Ένα άλλο, επίσης σημαντικό, στοιχείο,  ήταν η ανάμειξη των ξένων δυνάμεων, ιδιαίτερα των Ευρωπαίων στην πορεία της επανάστασης, πράγμα το οποίο είναι από τα ελάχιστα προβεβλημένα στοιχεία ή θα έλεγα ακόμη και  διαστρεβλωμένα στην ιστορία μας. Αυτό, φυσικά, χρειάζεται τόλμη εκ μέρους του συγγραφέα, αλλά επειδή θεωρώ ότι ένας συγγραφέας οφείλει να είναι τολμηρός και να μη χαϊδεύει αυτιά, τόλμησα να τα γράψω. Και όπως πίστευε ο Τζώρτζ Όργουελ  αλλά και ο  Μπέρτολντ Μπρεχτ, ο Όσκαρ Ουάιλντ και πολλοί άλλοι, η τέχνη οφείλει να ενοχλεί την εξουσία και να ταράζει το κατεστημένο».

Ποιο ήταν το πιο απαιτητικό ή πιο συγκινητικό κομμάτι στη συγγραφή αυτής της ιστορικής ιστορίας;     
«Το πιο απαιτητικό οπωσδήποτε ήτανε η έρευνα αλλά και η απόδοση με ακρίβεια των ιστορικών γεγονότων, ώστε να μην υπάρξουν παρανοήσεις και λάθη, παρόλο που το μυθιστόρημα αφήνεται στη συγγραφική φαντασία και στη δημιουργία των χαρακτήρων των προσώπων.
Το πιο συγκινητικό για μένα θα έλεγα  ήταν η ανακάλυψη του ήρωα  Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη. Ο οποίος πέρα από ήρωας, που κατέληξε να είναι βεβαίως στο τέλος, υπήρξε ένας άνθρωπος και μάλιστα ένας “μικρός”, απλός άνθρωπος που κατόρθωσε να γίνει ο ηγέτης της επανάστασης και να την φέρει εις πέρας, να γίνει ο θεός των “μικρών” ανθρώπων, να τους οδηγεί και να τους εμπνέει. Επιπλέον, με ενδιέφερε και η ψυχογραφία του, καθώς ως άνθρωπος είχε το δικό του όραμα, τις δικές του αμφιβολίες, αμφισβητήσεις ή τη διαμάχη του ακόμη και με τον ίδιο τον Θεό, αλλά και τους έρωτές του -οι οποίοι είναι άγνωστοι ακόμη στο ευρύ κοινό».

Ποιο ήταν το πιο αναπάντεχο στοιχείο της προσωπικότητας του Κολοκοτρώνη που ανακαλύψατε μέσα από τη συγγραφή;    
«Η τρυφερότητά του, η ευγένειά του, ο σεβασμός του προς το γυναικείο φύλο, η αγριότητά του αλλά, συγχρόνως, και η καλοσύνη του. Φυσικά, όλα αυτά συνθέτουν έναν αληθινό άνθρωπο ή αν θέλετε μέσα στο δικό μου μυαλό πήρε αυτές τις διαστάσεις. Καθώς μελετούσα τη δράση του και τις αποφάσεις του θεωρώ ότι πραγματικά ο Θεοδωράκης Κολοκοτρώνης ήταν ένας αληθινός, βαθύτατα σκεπτόμενος, οραματιστής και ερωτικός άνθρωπος με εν συναίσθηση».