Όχι, οι Γερμανοί δεν έγιναν ξαφνικά ακραίοι
Η εύκολη εξήγηση για την εκτόξευση του AfD είναι ότι η Γερμανία ξύπνησε ένα πρωί ακροδεξιά. Είναι και η πιο βολική: απαλλάσσει τα παραδοσιακά κόμματα από την υποχρέωση να αναρωτηθούν γιατί εκατομμύρια πολίτες δεν τα εμπιστεύονται πλέον.
Το AfD είναι αναμφίβολα ένα ακροδεξιό κόμμα. Τμήματά του έχουν χαρακτηριστεί εξτρεμιστικά από τις γερμανικές υπηρεσίες, ενώ το πρόγραμμά του περιλαμβάνει ακραίες θέσεις για τη μετανάστευση, τη γερμανική ταυτότητα και τη σχέση της χώρας με το ναζιστικό παρελθόν της. Αυτό, όμως, δεν αρκεί για να εξηγήσει το 43,8% στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Πίσω από αυτό το ποσοστό βρίσκονται τα λουκέτα στα εργοστάσια, οι βιομηχανικές θέσεις εργασίας που χάνονται και οι λογαριασμοί ενέργειας που καίνε. Βρίσκεται η αγωνία μιας κοινωνίας που βλέπει τη γερμανική οικονομική μηχανή να αγκομαχά και, ειδικά στην Ανατολή, αισθάνεται ότι παραμένει πολίτης δεύτερης κατηγορίας, τρεισήμισι δεκαετίες μετά την επανένωση.
Βρίσκονται επίσης ένα γενικευμένο αίσθημα ανασφάλειας – από τις γειτονιές έως την αγορά εργασίας – και η πεποίθηση ότι το Βερολίνο ενδιαφέρεται περισσότερο για την Ουκρανία, τις Βρυξέλλες και τις ιδεολογικές του μάχες παρά για τον πολίτη που φοβάται ότι δεν θα μπορέσει να πληρώσει τον επόμενο λογαριασμό ή να κρατήσει τη δουλειά του.
Υπάρχει, όμως, και κάτι που τα λεγόμενα «συστημικά κόμματα» εξακολουθούν να μην καταλαβαίνουν. Η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά έχει υποβληθεί εδώ και χρόνια σε εντατικό πολιτικό λίφτινγκ. Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα: άλλαξε όνομα, γλώσσα και πρόσωπα, απομάκρυνε τα πιο τοξικά σύμβολα και φόρεσε τον μανδύα της δύναμης που προστατεύει τα λαϊκά στρώματα από την παγκοσμιοποίηση, την ακρίβεια και τις ελίτ.
Η Άλις Βάιντελ συμπυκνώνει αυτή τη νέα πολυπλοκότητα. Είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλη, παντρεμένη με γυναίκα καταγωγής από τη Σρι Λάνκα και μαζί μεγαλώνουν δύο παιδιά. Την ίδια στιγμή, ηγείται ενός κόμματος που υπερασπίζεται την «παραδοσιακή οικογένεια» και απαιτεί εξαιρετικά αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.
Οι παλιές ταμπέλες –«ξενοφοβικός», «κατά της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας», «ακραίος»– δεν αρκούν πλέον για να περιγράψουν αυτές τις αντιφάσεις ούτε, πολύ περισσότερο, για να ανακόψουν την εκλογική τους δύναμη. Η προσωπική ταυτότητα ενός ηγέτη δεν ακυρώνει το περιεχόμενο του προγράμματός του. Μπορεί, όμως, να το κάνει λιγότερο απειλητικό στα μάτια ψηφοφόρων που παλαιότερα δεν θα το πλησίαζαν.
Οι Γερμανοί δεν έγιναν ξαφνικά ακραίοι. Έγιναν θυμωμένοι, φοβισμένοι και δύσπιστοι απέναντι σε ένα πολιτικό σύστημα που μοιάζει να μην τους ακούει. Βλέπουν κυβερνήσεις να τους εξηγούν γιατί οι αριθμοί βελτιώνονται, ενώ η δική τους καθημερινότητα στενεύει. Και όσο τα παραδοσιακά κόμματα απαντούν με χαρακτηρισμούς αντί με πολιτική, το AfD θα εμφανίζεται όχι ως το άκρο του συστήματος, αλλά ως η μοναδική εναλλακτική απέναντί του.
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι η Ακροδεξιά έμαθε να αλλάζει και να κερδίζει. Είναι ότι οι αντίπαλοί της εξακολουθούν να κοιμούνται ύπνο βαθύ.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
