Όχι στο κλείσιμο του Οδοντωτού Διακοπτού-Καλαβρύτων
Στον σιδηροδρομικό σταθμό Διακοπτού χθες το βράδυ συζητήσαμε για ακόμη μια φορά το φλέγον θέμα της σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτού-Καλαβρύτων γνωστού και ως Οδοντωτού, στην συνάντηση που έγινε με πρωτοβουλία του Συλλόγου Φίλων Οδοντωτού.
Η διασφάλιση της λειτουργίας του ιστορικού τρένου είναι για όλους μας αυτονόητη προϋπόθεση ανάπτυξης της περιοχής και διατήρησης της ομαλής επιβατικής και τουριστικής κίνησης ενός ιστορικού τραίνου αδιάλειπτης λειτουργίας για 130 χρόνια και αυτό τονίστηκε από όλους τους παρευρισκόμενους.
Ήμουν παρών εκπροσωπώντας την Περιφερειακή Αρχή και ξεκαθάρισα κάποια πράγματα για να μην γίνονται παρανοήσεις:
Κατ αρχάς σε κάθε βλάβη του οδοντωτού τόσο η πολιτική προστασία της ΠΕ Αχαΐας, των Δήμων Αιγιαλείας και Καλαβρύτων, η πυροσβεστική υπηρεσία και ενίοτε και η ΕΜΑΚ και το ΕΚΑΒ συνδράμουν για τον απεγκλωβισμό των επιβατών και την ασφαλή αποχώρησή τους από το σημείο σε συνεργασία με την εταιρεία διαχείρισης Hellenic Train και τον ΟΣΕ. Οι βλάβες στατιστικά μέχρι στιγμής μοιράζονται πρώτιστα σε μηχανολογικές και λοιπές βλάβες υποδομής στα τρένα και τις γραμμές και δευτερευόντως σε διακοπές λειτουργίας από τυχόν καταπτώσεις λίθων ή βράχων από τον υπερκείμενο ορεινό όγκο. Διευκρινίζουμε για πολλοστή φορά ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και οι τοπικοί Δήμοι δεν έχουν αρμοδιότητα στον ορεινό και δασικό όγκο και προφανώς και για τα προβλήματα που προκύπτουν στον ορεινό όγκο κατά την διαδρομή του Οδοντωτού καθώς εκεί μιλάμε για δασικό ιστό και για αποκλειστική ευθύνη του αρμόδιου Δασαρχείου.
Επίσης σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι το πρόβλημα διαχείρισης και ασφαλούς λειτουργίας υφίσταται για αρκετά χρόνια, ιδιαίτερα μετά την απαράδεκτη και ακατανόητη ιδιωτικοποίηση των τραίνων έναντι του ευτελούς τιμήματος 45 εκ ευρώ το 2017. Για τον λόγο αυτό ως ΠΔΕ πήραμε πολλές πρωτοβουλίες τόσο ο ίδιος ο περιφερειάρχης μας όσο κι εγώ αλλά και άλλοι συνάδελφοί μου στο Περιφερειακό Συμβούλιο (ΠΣ), ο συμπαραστάτης του πολίτη και της επιχείρησης αλλά υπήρξε και συχνή αλληλογραφία με τις υπηρεσίες μας. Συγκεκριμένα θα ξεχωρίσω επισκέψεις που πραγματοποίησα μαζί με τον δήμαρχο Καλαβρύτων στην διοίκηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ παλιότερα (Hellenic train) στις οποίες τείναμε χείρα συνεργασίας και με ταυτόχρονη οικονομική συνδρομή αλλά ουδέποτε πήραμε την παραμικρή θετική απάντηση. Αυτό αποκρυσταλλώθηκε στην επιστολή μου της 29/9/2023. Τελικά στην συνεδρίαση του ΠΣ της 24/11/2025 έφερα ψήφισμα για το θέμα αυτό 10 σημείων το οποίο με ελάχιστες τροποποιήσεις υπερψηφίσθηκε από την μεγάλη πλειοψηφία του ΠΣ.
Θεωρώ ότι το ψήφισμα αυτό καλύπτει όλες τις παραμέτρους, έχοντας ενσωματώσει τα αντίστοιχα των Δήμων Καλαβρύτων και Αιγιαλείας. Σε αυτά τα ψηφίσματα εμείς προσθέσαμε και εδώ επιμένουμε, πως πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και η εταιρεία που διαχειρίζεται τη γραμμή (Hellenic Train). Αυτά για την ιστορία. Τι γίνεται όμως σήμερα. Η προσωπική μου άποψη είναι ότι η συγκεκριμένη ιδιωτική εταιρεία ιταλικών συμφερόντων πρέπει να δεσμευθεί με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή στην πλήρη κανονικότητα της γραμμής με το όποιο κόστος αυτό σημαίνει και βεβαίως σε συνεργασία με τον ΟΣΕ ο οποίος θα πρέπει να συνεχίσει να φροντίζει από πλευράς του την αρτιότητα των υποδομών και την συντήρησή τους. Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει έχοντας ως δικαιολογία τα τυχόν κατολισθητικά φαινόμενα το κλείσιμο της γραμμής. Κατολισθητικά φαινόμενα υπήρχαν και θα υπάρχουν όπως σε κάθε δρόμο στην χώρα. Το ζητούμενο είναι αυτά να παρακολουθούνται σε 24ωρη βάση με ένα σύγχρονο σύστημα και να απομακρύνονται άμεσα και πριν περάσει η εκάστοτε αμαξοστοιχία. Υπάρχει άφθονος χρόνος να γίνεται αυτό χωρίς καθυστερήσεις στα δρομολόγια.
Παράλληλα θα πρέπει να δημιουργηθούν περισσότεροι έξοδοι διαφυγής επι της διαδρομής από την δυτική πλευρά της γραμμής ώστε σε εξαιρετική περίπτωση απομάκρυνσης των επιβατών να υπάρχει αυτή η δυνατότητα σχεδόν σε κάθε ‘’δύσκολο’’ χιλιόμετρο και να γίνεται γρήγορα και με ασφάλεια. Αυτό κατά την άποψη μου είναι ένα έργο που δεν προϋποθέτει ούτε ιδιαίτερες αδειοδοτικές διαδικασίες ούτε έχει μεγάλο κόστος σε αντίθεση μεγαλόπνοων έργων σκυροδέματος του ορεινού όγκου ή δημιουργίας τσιμεντένιων στοών και τοιχίων που και αδειοδοτικά, λόγω ότι η περιοχή είναι NATURA, αλλά και λόγω κόστους δύσκολα θα προχωρήσουν.
Προφανώς μικρότερα έργα προστασίας της γραμμής στο όριο απαλλοτρίωσης του ΟΣΕ ή και εντός του δασικού ορίου ασφαλώς θα πρέπει να γίνουν αλλά σε καμία περίπτωση αυτά δεν θα σταματήσουν οριστικά πιθανά κατολισθητικά φαινόμενα. Άλλωστε βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερα σεισμογενή περιοχή και μάλιστα με μεγάλες κλίσεις του ορεινού όγκου. Αυτά άλλωστε τα κατολισθητικά φαινόμενα, θα πρέπει να κατανοήσουμε όλοι, δεν θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια των επιβατών αλλά μόνον έμμεσα από την διαχείρισή τους αφού σταματήσει το βαγόνι και μετά. Αυτό διαφοροποιεί σημαντικά την γραμμή αυτή από άλλες σιδηροδρομικές γραμμές όπου η μέγιστη επικινδυνότητα είναι πράγματι η σύγκρουση δύο τραίνων (βλ Τέμπη κλπ.) ή η σύγκρουση του τραίνου σε ανισόπεδες διαβάσεις με ΙΧ κλπ. Αυτό θα πρέπει να κατανοήσει και η πολιτική ηγεσία ώστε να πάρει τελικά και τις σωστές αποφάσεις γρήγορα. Αν βεβαίως δεν αναζητούνται εύκολες δικαιολογίες για την αποποίηση ευθυνών, την μελλοντική απαξίωση και το κλείσιμο της γραμμής.
Η εταιρεία λειτουργίας θα πρέπει να συμμορφωθεί από τις αρμόδιες αρχές για την εύρυθμη λειτουργία και αν δεν συμμορφωθεί με το υφιστάμενο πλαίσιο, να προχωρήσει άμεσα η Πολιτεία στην συντεταγμένη δρομολόγηση διαδικασίας δημοσίου συμφέροντος για εύρεση άλλου παρόχου είτε ιδιώτη είτε την επιστροφή στο δημόσιο με καταβολή υψηλής αποζημίωσης από τον αποχωρών ιδιώτη. Δεν είναι δυνατόν το 2026 μια γραμμή 130 ετών λειτουργίας να απαξιώνεται και να οδηγείται στο κλείσιμο. Μάλιστα η βιωσιμότητα της γραμμής αποδεικνύεται από το γεγονός ότι όποτε υπάρχει δρομολόγιο τα εισιτήρια εξαντλούνται αμέσως. Η τοπική κοινωνία , η τοπική αυτοδιοίκηση και στους δύο βαθμούς (Δήμος και Περιφέρεια) αλλά και οι εννέα βουλευτές Αχαΐας θα πρέπει όλοι μαζί να επιδιώξουν το αυτονόητο χωρίς κομματικές αντιπαλότητες και χωρίς εγωισμούς. Προέχει το αποτέλεσμα γιατί ο Οδοντωτός είναι μέρος όχι απλά του μεταφορικού έργου μιας σιδηροδρομικής γραμμής αλλά αναπόσπαστο μέρος της ζώσας ιστορίας του τόπου.
*Ο Φωκίων Ζαΐμης είναι Αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας
