ΟΕΕ 5ο ΠΤ Δυτ. Μακεδονίας: Πολυδιάσπαση ψηφιακών μητρώων και διοικητική επιβάρυνση επιχειρήσεων και λογιστών

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
5ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Κωστή Παλαμά 6 – 50132 Κοζάνη
Τηλ: 24610-27783 e-mail: [email protected]

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Θέμα: Πολυδιάσπαση ψηφιακών μητρώων και διοικητική επιβάρυνση επιχειρήσεων και λογιστών – Ανάγκη θεσμικής παρέμβασης

Αξιότιμοι κύριοι,

Με το παρόν υπόμνημα τίθεται υπόψη σας ένα ζήτημα που αφορά άμεσα τον κλάδο των λογιστών – φοροτεχνικών και, ευρύτερα, τη λειτουργία της επιχειρηματικότητας στη χώρα: η διαρκώς αυξανόμενη πολυδιάσπαση των ψηφιακών μητρώων και η συνακόλουθη επιβάρυνση από επαναλαμβανόμενες υποχρεώσεις καταχώρησης δεδομένων.

Η ψηφιακή διακυβέρνηση, τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο, διέπεται από σαφείς αρχές απλούστευσης και διαλειτουργικότητας:

• Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1724 (SingleDigitalGateway): Καθιερώνει την αρχή «μόνον άπαξ» (once-onlyprinciple), σύμφωνα με την οποία οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν υποχρεούνται να υποβάλλουν τα ίδια δεδομένα επανειλημμένα.
• Ν. 4727/2020: Προβλέπει τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου και την υποχρέωση ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ φορέων.
• Ν. 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος): Καθιερώνει την αρχή της καλής νομοθέτησης και της αναλογικότητας διοικητικών βαρών.
• Ν. 4919/2022 (Γ.Ε.ΜΗ.): Ορίζει το Γ.Ε.ΜΗ. ως βασικό μητρώο δημοσιότητας εταιρικών δεδομένων.
• Ν. 4174/2013 (ΚΦΔ) και αποφάσεις ΑΑΔΕ (ενδεικτικά Α.1138/2020, Α.1090/2022): Καθιερώνουν την ψηφιακή διαβίβαση οικονομικών δεδομένων (myDATA).
• Ν. 4557/2018: Θεσπίζει το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
• Ν. 4808/2021: Εισάγει την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και τα συστήματα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Παρά το ανωτέρω συνεκτικό πλαίσιο, η εφαρμογή του στην πράξη εμφανίζει σημαντικές αποκλίσεις.

Στην καθημερινή πρακτική, οι λογιστές καλούνται να διαχειριστούν και να τροφοδοτήσουν πληθώρα διακριτών μητρώων και πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία λειτουργούν χωρίς ουσιαστική ενοποίηση.

Ενδεικτικά:

• Γ.Ε.ΜΗ. (εταιρικά στοιχεία και οικονομικές καταστάσεις)
• Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων
• myDATA (ηλεκτρονικά βιβλία)
• ΕΡΓΑΝΗ Ι και ΙΙ (εργασιακά δεδομένα)
• ΚΗΜΔΗΣ (δημόσιες συμβάσεις)
• Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης
• Μητρώο POS και επαγγελματικών λογαριασμών
• Μητρώο Επικοινωνίας Πολιτών
• Μητρώο Ωφελούμενων Κρατικών Ενισχύσεων
• Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων
• Μητρώο Επιχειρήσεων Τροφίμων (ΕΦΕΤ)
• Μητρώο Γάλακτος και Γαλακτοκομικών Προϊόντων
• Μητρώο Καπνικών Προϊόντων
• Μητρώο Αλκοολούχων Ποτών
• Μητρώο Ανακύκλωσης (Ν. 4819/2021)
• Μητρώο Αυτόματων Πωλητών
• Μητρώα μεταφορών και επαγγελματικών οχημάτων
• Μητρώα ενεργειακών υποχρεώσεων και επιθεωρήσεων
και επιπλέον:
• Το υπό διαμόρφωση «Δελτίο Επιχειρηματικής Δραστηριότητας», το οποίο αναμένεται να εισάγει νέο κύκλο υποχρεώσεων καταγραφής και επικαιροποίησης στοιχείων καθώς και το πολυδιαφημιζόμενο Μ.ΙΔ.Α. .

Από την ανωτέρω κατάσταση προκύπτουν κρίσιμα ζητήματα:

α. Πολλαπλή καταχώρηση ταυτόσημων δεδομένων
Στοιχεία όπως επωνυμία, ΚΑΔ, έδρα, νόμιμοι εκπρόσωποι και οικονομικές καταστάσεις καταχωρούνται επανειλημμένα σε διαφορετικά συστήματα.
β. Έλλειψη διαλειτουργικότητας
Παρά τη ρητή πρόβλεψη του Ν. 4727/2020, τα πληροφοριακά συστήματα λειτουργούν ως απομονωμένα «νησιά δεδομένων».
γ. Μετακύλιση διοικητικού βάρους
Η ευθύνη διασταύρωσης και συμφωνίας των στοιχείων μεταφέρεται ουσιαστικά στους λογιστές και τις επιχειρήσεις.
δ. Αυξημένος κίνδυνος κυρώσεων
Η ύπαρξη πολλαπλών σημείων υποβολής αυξάνει τον κίνδυνο ασυμφωνιών, λαθών και επιβολής προστίμων.
ε. Απόκλιση από την αρχή «μόνον άπαξ»

Η επαναλαμβανόμενη υποβολή δεδομένων συνιστά ευθεία απόκλιση από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1724.

Οι λογιστές – φοροτεχνικοί:
• λειτουργούν ως de facto διαχειριστές πολλαπλών μητρώων,
• επιβαρύνονται με δυσανάλογο διοικητικό φόρτο,
• καλούνται να παρακολουθούν συνεχώς μεταβαλλόμενες υποχρεώσεις,
• εκτίθενται σε αυξημένο επαγγελματικό κίνδυνο λόγω ασυμφωνιών δεδομένων.
Το αποτέλεσμα είναι η μετατροπή της ψηφιοποίησης από εργαλείο απλοποίησης σε μηχανισμό πολλαπλασιασμού υποχρεώσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, προτείνεται η ανάληψη θεσμικής πρωτοβουλίας από το Ο.Ε.Ε. για:

1. Θεσμική κατοχύρωση της αρχής «μόνον άπαξ» με υποχρεωτική εφαρμογή σε όλα τα πληροφοριακά συστήματα.
2. Διαλειτουργική διασύνδεση μητρώων, με αυτόματη άντληση δεδομένων από υφιστάμενες βάσεις (ιδίως Γ.Ε.ΜΗ. και ΑΑΔΕ).
3. Καθιέρωση «μοναδικής πηγής αλήθειας» (singlesource of truth) για βασικά εταιρικά και οικονομικά δεδομένα.
4. Κατάργηση ή συγχώνευση επικαλυπτόμενων μητρώων.
5. Υποχρεωτική εκτίμηση διοικητικού κόστους πριν τη δημιουργία νέου μητρώου (σύμφωνα με Ν. 4622/2019).
6. Θεσμική συμμετοχή του Ο.Ε.Ε. στον σχεδιασμό νέων ψηφιακών υποχρεώσεων.

Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί αναγκαία και θετική εξέλιξη. Ωστόσο, χωρίς ενοποίηση και διαλειτουργικότητα, κινδυνεύει να αναπαράγει – σε ψηφιακή πλέον μορφή – τις παθογένειες της παραδοσιακής γραφειοκρατίας.

Η επιτυχία της δεν θα κριθεί από τον αριθμό των μητρώων, αλλά από τη μείωση των υποχρεώσεων που αυτά επιβάλλουν.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος 
Ευάγγελος Δ. Λιάκος 

Η Γεν. Γραμματέας
Ελευθερία Α. Γκατσώνη