Οι 30 προτάσεις της Διαρκούς Επιστημονικής Επιτροπής Φορέων της Αγοράς ενόψει της ΔΕΘ

Ο Γιώργος Δ. Χριστόπουλος είναι Φοροτεχνικός – Οικονομολόγος, Συγγραφέας Φορολογικών Βοηθημάτων, Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Αρωγής Φορολογικής Πολιτικής του Υπ. Οικονομικών, Επιστημονικός συνεργάτης του , τ. Καθηγητής ΤΕΙ

Η συζήτηση για τη φορολογική πολιτική ενόψει της ΔΕΘ δεν εξαντλείται στο ερώτημα πόσο θα μειωθεί ένας φορολογικός συντελεστής.

Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι βαθύτερο:

Ποιο φορολογικό περιβάλλον χρειάζεται η ελληνική οικονομία ώστε η συνέπεια, η παραγωγή, η επένδυση και η δημιουργία θέσεων εργασίας να ανταμείβονται και όχι απλώς να θεωρούνται αυτονόητες υποχρεώσεις;

Αυτό είναι το βασικό στίγμα του υπομνήματος με το ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων που κατέθεσε η «Διαρκής Επιστημονική Επιτροπή Φορέων της Αγοράς στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την Αρωγή της Φορολογικής Πολιτικής», ενόψει της ΔΕΘ 2026.

Το κείμενο δεν αποτελεί απλώς έναν κατάλογο φορολογικών αιτημάτων. Επιχειρεί να διαμορφώσει ένα συνεκτικό πλαίσιο δημόσιας πολιτικής, που συνδυάζει τη δημοσιονομική σταθερότητα με την ανάπτυξη, τη φορολογική δικαιοσύνη με την ανταγωνιστικότητα και την αποτελεσματική φορολογική διοίκηση με την εμπέδωση σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους, επιχειρήσεων και πολιτών.

Και αν υπάρχει ένας αποδέκτης στον οποίο οι προτάσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, αυτός είναι η μικρομεσαία επιχείρηση.

Η ελληνική οικονομία δεν αποτελείται κυρίως από μεγάλες επιχειρήσεις με οργανωμένα φορολογικά και οικονομικά τμήματα. Η καθημερινότητα της αγοράς είναι ο μικρός επιχειρηματίας, η οικογενειακή επιχείρηση, ο ελεύθερος επαγγελματίας, η μικρή παραγωγική μονάδα, η επιχείρηση που προσπαθεί να διατηρήσει το προσωπικό της, να πληρώσει τους προμηθευτές της, να εξασφαλίσει ρευστότητα και, εφόσον μπορεί, να επενδύσει.

Γι’ αυτό και η φορολογία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα συντελεστών. Συνδέεται άμεσα με τη ρευστότητα, τη γραφειοκρατία, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, την ψηφιακή μετάβαση, την απασχόληση και την επανεπένδυση των κερδών.

Από τις έκτακτες ρυθμίσεις στη μόνιμη επιβράβευση

Στον πυρήνα των προτάσεων βρίσκεται μία διαφορετική αντίληψη για τη σχέση κράτους και φορολογουμένου.

Η Επιτροπή προτείνει τη μετάβαση από την πολιτική των έκτακτων ρυθμίσεων στην πολιτική της μόνιμης επιβράβευσης της συνέπειας.

Η ιδέα είναι η δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος επιβράβευσης φορολογικής και ασφαλιστικής συνέπειας, με συγκεκριμένα οφέλη για όσους εκπληρώνουν διαχρονικά τις υποχρεώσεις τους.

Ο συνεπής επιχειρηματίας δεν θα πρέπει να βρίσκεται απλώς στην ίδια αφετηρία με όλους τους υπόλοιπους.

Η συνέπειά του πρέπει να καταγράφεται, να μετράται και να παράγει αποτέλεσμα.

Από αυτή τη λογική προκύπτει και η πρόταση για έναν Εθνικό Δείκτη Επιχειρηματικής Συνέπειας, ο οποίος θα μπορούσε να αξιολογεί τη συνολική συμπεριφορά μιας επιχείρησης και να δημιουργεί αντικειμενικότερη βάση για την επιβράβευσή της.

Η έννοια της συνέπειας δεν περιορίζεται στην εμπρόθεσμη πληρωμή ενός φόρου. Συνδέεται με την ασφαλιστική συνέπεια, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την αύξηση μισθών και ανθρώπινου δυναμικού, την επανεπένδυση κερδών και την απουσία φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων.

Η Πρόταση 5: Καθεστώς Συνεπούς Φορολογουμένου

Η Πρόταση 5 αποτελεί ίσως μία από τις σημαντικότερες θεσμικές προτάσεις του υπομνήματος.

Το ισχύον σύστημα δεν επιβραβεύει επαρκώς τη συνέπεια. Συνεπείς φορολογούμενοι αντιμετωπίζονται συχνά με τις ίδιες διαδικασίες, καθυστερήσεις και επιβαρύνσεις όπως φορολογούμενοι υψηλότερου κινδύνου.

Η πρόταση είναι η καθιέρωση ενός θεσμοθετημένου «Καθεστώτος Συνεπούς Φορολογουμένου», με αντικειμενικά, διαφανή και ελέγξιμα κριτήρια.

Η αξιολόγηση μπορεί να γίνεται σε κυλιόμενη βάση τριετίας, ώστε να μην επιβραβεύεται μια πρόσκαιρη συμπεριφορά αλλά η διαρκής φορολογική συνέπεια.

Ενδεικτικά, θα μπορούσαν να αξιολογούνται:
• η εμπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων,
• η εμπρόθεσμη καταβολή φορολογικών υποχρεώσεων ή η συνεπής τήρηση ρυθμίσεων,
• η απουσία σοβαρών φορολογικών παραβάσεων,
• η συνέπεια στις υποχρεώσεις myDATA και στις λοιπές ψηφιακές διαδικασίες,
• η συνέπεια στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις,
• το ιστορικό συναλλαγών,
• η απουσία ενδείξεων συστηματικής παραβατικότητας.

Η λογική είναι να δημιουργηθεί ένα σταθερό και αντικειμενικό ιστορικό συμμόρφωσης και όχι ένας περιστασιακός χαρακτηρισμός.

Το καθεστώς θα μπορούσε να παρέχει, ανάλογα με τον βαθμό και τη διάρκεια της συνέπειας:
• ταχύτερες επιστροφές φόρου,
• προτεραιότητα στη φορολογική ενημερότητα,
• μειωμένη ένταση προληπτικών ελέγχων,
• μειωμένη προκαταβολή φόρου,
• ευνοϊκότερη αντιμετώπιση σε ρυθμίσεις οφειλών,
• δυνατότητα αυτοδιόρθωσης χωρίς πρόστιμο σε τυπικές και χαμηλής απαξίας παραβάσεις,
• άλλες διοικητικές διευκολύνσεις.

Με άλλα λόγια, η φορολογική συνέπεια δεν θα αποτελεί απλώς υποχρέωση.

Θα μπορεί να αποτελεί μετρήσιμο φορολογικό κεφάλαιο.

Αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο της Πρότασης 5: να περάσουμε από τη λογική «πληρώνεις επειδή υποχρεούσαι» στη λογική «είσαι συνεπής και το κράτος το αναγνωρίζει».

Πιο κάτω παραθέσαμε στο υπόμνημα ενδεικτικά παραδείγματα για το πως μία επιχείρηση με μετρήσιμη φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια αλλά και εξυπηρέτηση ρυθμίσεων, μπορεί να δει ωφέλειες της λογικής «είσαι συνεπής και το κράτος το αναγνωρίζει».

Η Πρόταση 5 συνδέεται έτσι με τη γενικότερη φιλοσοφία του υπομνήματος για ένα μόνιμο σύστημα επιβράβευσης φορολογικής και ασφαλιστικής συνέπειας.

Η Πρόταση 7: Το τεκμαρτό εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών

Η Πρόταση 7 αφορά την κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων.

Η βασική θέση της Επιτροπής είναι σαφής:

Το σύστημα πρέπει να επανεξεταστεί.

Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής αποτελεί απολύτως θεμιτό σκοπό. Ωστόσο, η οριζόντια τεκμαρτή φορολόγηση μπορεί να οδηγήσει σε επιβάρυνση φορολογουμένων με πραγματικά χαμηλό εισόδημα, επαγγελματιών σε φάση εκκίνησης ή κάμψης, δραστηριοτήτων σε μικρές τοπικές αγορές και επαγγελμάτων με υψηλό λειτουργικό κόστος.

Η τεκμαρτή μέθοδος πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και κυρίως ως εργαλείο ελεγκτικής στόχευσης, όχι ως ανελαστικός μηχανισμός αυτόματης φορολόγησης.

Γι’ αυτό προτείνεται είτε:
α) η κατάργηση των άρθρων 28Α έως 28Ε του ν. 4172/2013,
είτε:
β) η ουσιαστική μετατροπή του συστήματος σε μαχητό εργαλείο κινδύνου, το οποίο θα ενεργοποιεί έλεγχο και πρόσκληση τεκμηρίωσης, χωρίς αυτόματη φορολογική επιβάρυνση, με παράλληλη:
• ενίσχυση των εξαιρέσεων για νέους επαγγελματίες,
• ειδική μέριμνα για μικρές τοπικές αγορές,
• συνεκτίμηση αποδεδειγμένης χαμηλής δραστηριότητας,
• προστασία ειδικών κοινωνικών περιπτώσεων,
• πλήρη και απλή ηλεκτρονική δυνατότητα ανταπόδειξης.

Η ουσία είναι ότι η φορολογία πρέπει να συνδέεται όσο το δυνατόν περισσότερο με την πραγματική φοροδοτική ικανότητα.

Ο «σπόρος»: συνέπεια → μέτρηση → αναγνώριση → ελάφρυνση

Εδώ ακριβώς συναντώνται οι Προτάσεις 5 και 7.

Δεν πρόκειται να αλλάξει η βασική θέση της Επιτροπής υπέρ της κατάργησης ή ουσιαστικής αναμόρφωσης του σημερινού τεκμαρτού συστήματος.

Υπάρχει όμως ένας «σπόρος» που προκύπτει από την κεντρική πρόταση για τη φορολογική συνέπεια.

Εάν η συνέπεια μπορεί να καταγράφεται και να μετράται σε βάθος χρόνου —ενδεικτικά σε έναν ορίζοντα τριών έως πέντε ετών— τότε μπορεί να γεννηθεί ένα νέο μοντέλο:
η αποδεδειγμένη συνέπεια να αποκτά σταδιακά και φορολογικό αντίκρισμα.

Δηλαδή, εφόσον η πολιτεία αποφασίσει να διατηρήσει έναν μηχανισμό τεκμαρτού προσδιορισμού, η φορολογική συνέπεια θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα αντικειμενικά κριτήρια για την αναμόρφωσή του.

Η βασική φιλοσοφία είναι απλή:
Συνέπεια → Μέτρηση → Αναγνώριση → Ελάφρυνση.

Όσοι εμφανίζουν σταθερά υψηλή συμμόρφωση θα μπορούσαν να βλέπουν το τεκμαρτό εισόδημά τους να μειώνεται σταδιακά, ενώ σε περιπτώσεις που πιστοποιείται ιδιαίτερα υψηλός βαθμός συνέπειας δεν θα πρέπει να αποκλείεται ακόμη και η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου υπολογισμού για τον συγκεκριμένο φορολογούμενο.

Αυτός είναι ο «σπόρος» ενός διαφορετικού μοντέλου.

Δεν λέει ότι η συνέπεια υποκαθιστά τον έλεγχο.

Λέει ότι, σε ένα φορολογικό σύστημα που διαθέτει πλέον πολύ περισσότερα ψηφιακά δεδομένα, η αποδεδειγμένη συνέπεια μπορεί να γίνει μετρήσιμο μέγεθος και να αποκτήσει φορολογικό αποτέλεσμα.

Η εξέλιξη των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερες διασταυρώσεις και περισσότερο στοχευμένους ελέγχους.

Και τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο γιατί το ζήτημα παραμένει στο επίκεντρο: το μέσο δηλωθέν εισόδημα των επαγγελματιών ανήλθε στα 3.665 ευρώ, ενώ το τεκμαρτό σύστημα ενεργοποιήθηκε για 387.532 φορολογουμένους σε σύνολο 714.465, με μέσο τεκμαρτό εισόδημα 13.107 ευρώ και μέσο φόρο 1.815 ευρώ.

Επομένως, η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στο δίλημμα «τεκμήρια ή κατάργηση τεκμηρίων».

Μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο ερώτημα:

Μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα φορολογικό σύστημα στο οποίο ο φορολογούμενος που αποδεικνύει επί χρόνια τη συνέπειά του να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από εκείνον που παρουσιάζει συστηματική παραβατικότητα;

Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της σύνδεσης των Προτάσεων 5 και 7.

Η συζήτηση στο Υπουργείο

Το υπόμνημα δεν έμεινε σε θεωρητικό επίπεδο σε ένα γραφείο ή σε μια τυπική κατάθεση εγγράφου καθώς υπάρχει ένα στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία για την πορεία αυτής της πρωτοβουλίας: Συζητήθηκε σε συνεδριάσεις της Επιτροπής στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με την παρουσία και το ενδιαφέρον του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλου.

Η παρουσία αυτή έχει τη δική της σημασία, καθώς ο υφυπουργός είναι αρμόδιος για τη φορολογική πολιτική και, συνεπώς, βρίσκεται στο σημείο όπου οι προτάσεις της αγοράς μπορούν να μετατραπούν από μια ενδιαφέρουσα θεσμική επεξεργασία σε αντικείμενο συγκεκριμένης πολιτικής αξιολόγησης.

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην πολιτική ηγεσία. Το περιεχόμενο και οι βασικές προτάσεις του υπομνήματος συζητήθηκαν από τον κ. Μαρκόπουλο και με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά και τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή.

Η εξέλιξη αυτή δεν προδικάζει κυβερνητικές αποφάσεις. Δείχνει όμως ότι οι προτάσεις της αγοράς έχουν περάσει από το στάδιο της καταγραφής στο στάδιο της θεσμικής αξιολόγησης.

Ζητούμενο για την Επιτροπή και ασφαλώς για την αγορά είναι οι παρεμβάσεις να έχουν μόνιμο χαρακτήρα, να είναι απλές στην εφαρμογή και να ενισχύσουν πραγματικά την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Παραδείγματα επιχειρήσεων που θα ωφεληθούν:

Ενδεικτικά παραδείγματα που παραθέσαμε στο υπόμνημα για το πως μία επιχείρηση με μετρήσιμη φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια αλλά και εξυπηρέτηση ρυθμίσεων, μπορεί να δει ωφέλειες της λογικής «είσαι συνεπής και το κράτος το αναγνωρίζει».

Χωρίς να κατονομάζονται συγκεκριμένες εταιρείες, από τα κριτήρια που τίθενται μπορούν να εξαχθούν ενδεικτικά παραδείγματα εφαρμογής. Έτσι με βάση τη φιλοσοφία του προτεινόμενου Συστήματος Επιβράβευσης Υγιούς Επιχειρηματικότητας, οι μεγαλύτεροι ωφελούμενοι θα είναι επιχειρήσεις που συνδυάζουν φορολογική συνέπεια, επενδύσεις και δημιουργία απασχόλησης. 

Παράδειγμα 1: Μεταποιητική ΜΜΕ που επεκτείνεται

Μια βιοτεχνία τροφίμων με 40 εργαζόμενους:
• αυξάνει το προσωπικό σε 46 άτομα,
• επενδύει σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό,
• υποβάλλει όλες τις δηλώσεις εμπρόθεσμα,
• δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σοβαρές παραβάσεις.

Θα μπορούσε να επωφεληθεί από:
• μειωμένη προκαταβολή φόρου,
• χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή λόγω αύξησης απασχόλησης,
• πρόσθετα κίνητρα λόγω επανεπένδυσης κερδών.

Παράδειγμα 2: Εταιρεία τεχνολογίας που προσλαμβάνει εξειδικευμένο προσωπικό

Μια εταιρεία λογισμικού:
• αυξάνει τις θέσεις εργασίας κατά 10%,
• επενδύει σε ψηφιακό εξοπλισμό και έρευνα,
• διατηρεί τις θέσεις για περισσότερους από 24 μήνες.
Προβλέπεται συνεπώς ότι η αύξηση απασχόλησης συνδέεται με φορολογικό όφελος, ενώ η επανεπένδυση σε τεχνολογικό εκσυγχρονισμό αποτελεί επίσης επιλέξιμο κριτήριο επιβράβευσης.

Παράδειγμα 3: Συνεπής εμπορική επιχείρηση

Μια επιχείρηση χονδρικού εμπορίου που:
• δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές,
• υποβάλλει όλες τις δηλώσεις έγκαιρα,
• δεν εμφανίζει σοβαρές φορολογικές παραβάσεις τα τελευταία τρία χρόνια.
Ακόμη και χωρίς μεγάλες επενδύσεις, θα μπορούσε να λάβει ευνοϊκότερη μεταχείριση ως προς την προκαταβολή φόρου, καθώς το κείμενο προτείνει ειδικό κίνητρο για τις συνεπείς επιχειρήσεις.

Παράδειγμα 4: Επιχείρηση έντασης εργασίας

Μια ξενοδοχειακή ή τουριστική επιχείρηση που:

• αυξάνει τις θέσεις πλήρους απασχόλησης,
• αυξάνει τους μισθούς,
• καταβάλλει έγκαιρα μισθούς και εισφορές,
• δεν παραβιάζει την εργατική νομοθεσία.

Θα μπορούσε να επωφεληθεί από:
• επιστροφή μέρους ασφαλιστικών εισφορών,
• bonus μηδενικών παραβάσεων,
• μειώσεις εισφορών ή άλλες επιβραβεύσεις που συνδέονται με τη συμμόρφωση.

Παράδειγμα 5: Νεοφυής επιχείρηση (startup)

Μια νεοσύστατη εξαγωγική επιχείρηση που:
• επανεπενδύει πάνω από το 50% των κερδών της,
• προσλαμβάνει νέο προσωπικό,
• αναπτύσσει εξαγωγική δραστηριότητα.
Το κείμενο προβλέπει ειδική μεταχείριση για νεοσύστατες επιχειρήσεις, χαμηλότερη προκαταβολή φόρου και πρόσθετα κίνητρα επανεπένδυσης κερδών.

Ποιοι θα είναι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι;

Από τη συνολική λογική του υπομνήματος προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις που θα ωφεληθούν περισσότερο είναι εκείνες που συνδυάζουν ταυτόχρονα:

1. Φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια.
2. Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
3. Αύξηση μισθών και ανθρώπινου δυναμικού.
4. Επανεπένδυση κερδών σε παραγωγικές επενδύσεις.
5. Απουσία φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων.

Με άλλα λόγια, το προτεινόμενο μοντέλο ευνοεί κυρίως τις παραγωγικές, αναπτυσσόμενες και συνεπείς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες χρησιμοποιούν τα κέρδη τους για ανάπτυξη και όχι αποκλειστικά για διανομή.

Οι 30 προτάσεις της Επιτροπής – σε μια ματιά

Α. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ
1. Μείωση φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων
Σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της επανεπένδυσης κερδών.
2. Στοχευμένη μείωση της προκαταβολής φόρου με αναπτυξιακά κριτήρια
Σύνδεση της προκαταβολής με επενδύσεις, απασχόληση και τεκμηριωμένη αναπτυξιακή δραστηριότητα.
3. Πλήρης ή σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με προτεραιότητα στα υποκαταστήματα.
4. Μείωση μη μισθολογικού κόστους
Με έμφαση στις νέες προσλήψεις και στις επιχειρήσεις έντασης εργασίας.
5. Καθεστώς Συνεπούς Φορολογουμένου
Μόνιμο, αντικειμενικό και μετρήσιμο σύστημα επιβράβευσης της διαχρονικής φορολογικής συνέπειας.
6. Αύξηση του ορίου του άρθρου 29 παρ. 2 ΚΦΕ από 10.000 σε 20.000 ευρώ για νέους επαγγελματίες.
7. Κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος ελευθέρων επαγγελματιών.
8. Αναμόρφωση πάγιας ρύθμισης οφειλών.
9. Ταχύτερες επιστροφές φόρων και αυτοδίκαιη τοκοφορία.
10. Αναλογικότερο σύστημα προστίμων και θεσμός αυτοδιόρθωσης.

Β. ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ – ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
11. Αναμόρφωση φόρου πολυτελούς διαβίωσης.
12. Ψηφιακή απλούστευση και ενιαίος φορολογικός λογαριασμός.
13. Σταθερό φορολογικό περιβάλλον.
14. Ενίσχυση των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων.
15. Επέκταση ψηφιακών διασταυρώσεων και αυτοματισμών με εγγυήσεις.
16. Ειδικά κίνητρα νεοφυών επιχειρήσεων.
17. Απλοποίηση επιστροφών ΦΠΑ εξαγωγικών επιχειρήσεων.
18. Θεσμοθέτηση συνεργατικής συμμόρφωσης (cooperative compliance) για μεγάλες επιχειρήσεις.
19. Μείωση τυπικών προστίμων και γραφειοκρατίας.
20. Ετήσια αξιολόγηση του φορολογικού πλαισίου με δημόσια διαβούλευση.

Γ. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ – ΑΝΑΠΤΥΞΗ – ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ
21. Κίνητρα πράσινων και ψηφιακών επενδύσεων.
22. Σταδιακή κατάργηση αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης.
23. Επέκταση του χρόνου συμψηφισμού φορολογικών ζημιών με μελλοντικά κέρδη.
24. Αύξηση της έκπτωσης φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για έγκαιρη υποβολή δήλωσης και εξόφληση έως 31 Ιουλίου.
25. Βελτιώσεις στο άρθρο 5Γ του ΚΦΕ για τον επαναπατρισμό και την προσέλκυση φορολογουμένων, με αντιμετώπιση απορρίψεων που οφείλονται αποκλειστικά σε τυπικές ή διαδικαστικές παραλείψεις.

Δ. ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ – ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
26. Συμπληρωματικές θεσμικές και αναπτυξιακές παρεμβάσεις για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με:
1. SME Test για κάθε σημαντική νέα ρύθμιση,
2. ενίσχυση της επιχειρηματικής ρευστότητας,
3. Ειδικό Ακατάσχετο Επιχειρηματικό Λογαριασμό,
4. βελτίωση του πλαισίου ρύθμισης οφειλών,
5. αναλογικότητα στις έμμεσες τεχνικές ελέγχου,
6. κίνητρα για επανεπένδυση επιχειρηματικών κερδών.

Ε. ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ – ΣΤΕΓΑΣΗ
27. Φορολογία ακίνητης περιουσίας και πολιτική στέγασης, με:
• ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση,
• αναμόρφωση της φορολόγησης εισοδήματος από μισθώματα,
• πιστοποιητικό φερεγγυότητας υποψήφιων μισθωτών,
• εκσυγχρονισμό του ΕΝΦΙΑ,
• Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ),
• παρεμβάσεις στη φορολογία κεφαλαίου,
• αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό του κτιριακού αποθέματος.

ΣΤ. ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ – ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ
28. Εκσυγχρονισμός της παροχής σίτισης των εργαζομένων
Αναπροσαρμογή της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης από 6 σε 8 ευρώ και υποχρεωτική ψηφιοποίηση της παροχής.

Ζ. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ – ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΦΠΑ
29. Περαιτέρω παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις οικοδομές πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.
30. Περαιτέρω παράταση της αναστολής του φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.

Η ουσία των προτάσεων

Οι 30 προτάσεις δεν αποτελούν ένα άθροισμα επιμέρους φορολογικών αιτημάτων.

Συνθέτουν ένα διαφορετικό μοντέλο φορολογικής πολιτικής.

Ένα μοντέλο που επιχειρεί να συνδυάσει:
φορολογική δικαιοσύνη → σταθερότητα → απλότητα → ανάπτυξη → ψηφιακή διαφάνεια → επιβράβευση της συνέπειας.

Η βασική ιδέα είναι ότι το κράτος πρέπει να εξακολουθήσει να αντιμετωπίζει αποφασιστικά τη φοροδιαφυγή και την παραβατικότητα, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να είναι σε θέση να διακρίνει το συνεπή φορολογούμενο από τον συστηματικά παραβατικό.

Και αυτή η διάκριση δεν μπορεί να παραμένει μόνο διακηρυκτική.

Πρέπει να αποκτήσει αντικειμενικά κριτήρια, ψηφιακή αποτύπωση και πραγματικό φορολογικό και διοικητικό αποτέλεσμα.

Από την υποχρέωση στην ανταμοιβή

Ίσως τελικά αυτή να είναι η σημαντικότερη ιδέα που καταθέτει το υπόμνημα.

Η φορολογική συνέπεια δεν πρέπει να θεωρείται απλώς το ελάχιστο που απαιτείται από κάθε πολίτη και κάθε επιχείρηση.

Μπορεί να αποτελέσει στοιχείο εμπιστοσύνης μεταξύ Πολιτείας και φορολογουμένου.

Ο συνεπής φορολογούμενος πρέπει να γνωρίζει ότι η συνέπειά του 
→ καταγράφεται.
→ Ότι αξιολογείται.
→ Ότι αναγνωρίζεται.
→ Και, τελικά, ότι ανταμείβεται.

Αυτός είναι ο πυρήνας της Πρότασης 5.

Και αυτός είναι ο «σπόρος» που μπορεί να οδηγήσει, σε ένα δικαιότερο μοντέλο αντιμετώπισης και του τεκμαρτού εισοδήματος.
Συνέπεια → Μέτρηση → Αναγνώριση → Ελάφρυνση.

Με αυτή τη λογική μπορεί να διαμορφωθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Πολιτείας, φορολογικής διοίκησης, επιχειρήσεων και πολιτών.

Και ίσως αυτή να είναι τελικά η ουσιαστικότερη φορολογική μεταρρύθμιση της επόμενης ημέρας.

Συμπέρασμα:

Η παρούσα έκθεση των προτάσεων της Αγοράς δεν περιορίζεται σε επιμέρους φορολογικά αιτήματα. Παρουσιάζει ένα συνεκτικό όραμα φορολογικής μεταρρύθμισης, με κεντρικούς άξονες την εμπιστοσύνη, τη φορολογική δικαιοσύνη, την επιβράβευση της συνέπειας, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. 

Και αν υπάρχει ένας αποδέκτης στον οποίο οι προτάσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, αυτός είναι η μικρομεσαία επιχείρηση.