Οι 5 πιο δύσκολες δουλειές στις Βρυξέλλες

Σε μία στιγμή που μοιάζει πιο κρίσιμη από κάθε άλλη για την ενότητα και την επιβίωση της Ευρώπης, γραφειοκράτες με ελάχιστη ή καθόλου εμπειρία στα μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται μπροστά στις κάμερες κάθε εργάσιμη ημέρα ως εκπρόσωποι της Κομισιόν, ενώ διπλωμάτες καριέρας καλούνται να διαχειριστούν φακέλους με σοβαρές συνέπειες για την εσωτερική πολιτική των χωρών τους.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι ενώνονται, σε κάποιο βαθμό, από την πίστη στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Όμως η εργασία στις Βρυξέλλες παρά τη δημοσιότητα, τον υψηλό μισθό και τα υπόλοιπα προνόμια, μπορεί να είναι πραγματικός πονοκέφαλος για ορισμένους.

Το Politico επέλεξε τους πέντε αξιωματούχους με τις δυσκολότερες «δουλειές» στην Ευρώπη και εξηγεί γιατί η εξουσία που έχουν έχει μετατραπεί σε… εφιάλτη.

Ο Γενικός… «Γητευτής» του ΝΑΤΟ

Lehtikuva/Antti Aimo-Koivisto via REUTERS

Μπορεί να έχει χαρακτηριστεί «αλεξίσφερος» από αξιωματούχους της Ολλανδίας — επειδή κανένα σκάνδαλο και κανένα λάθος δεν «κολλάει» πάνω του — αλλά με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η δουλειά του ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε είναι σίγουρα η πιο δύσκολη στις Βρυξέλλες.

Ο ρόλος του αυτή τη στιγμή μοιάζει λιγότερο με τη διοίκηση της στρατιωτικής συμμαχίας και περισσότερο με την προσπάθεια να αποτρέψει έναν άνθρωπο — τον Τραμπ — από το να τη διαλύσει. Και ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας φαίνεται να έχει κάποια επιτυχία στον ρόλο του ως «γητευτής» του Τραμπ.

Λίγο αφότου χρησιμοποίησε την ομιλία του στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα για να επιμείνει στην επιθυμία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος συναντήθηκε με τον Ρούτε και, προς έκπληξη πολλών, ανακοίνωσε ότι «διαμόρφωσαν το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας».

Ωστόσο, αυτό φέρνει τον Ρούτε σε δύσκολες και άβολες καταστάσεις. Τον περασμένο Μάρτιο, όταν συναντήθηκαν στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ δήλωσε ότι θέλει να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, με τον Ρούτε να απαντά μόνο ότι «δεν θέλω να σύρω το ΝΑΤΟ» σε αυτό — κάτι που εξόργισε τους Δανούς. Καμία διάταξη της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ του 1949 δεν προβλέπει επίθεση ενός συμμάχου εναντίον άλλου, και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν, μαζί με άλλους, προειδοποίησε ότι μια εισβολή θα σήμαινε το τέλος της Συμμαχίας. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ρούτε δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ «δεν βρίσκεται καθόλου» σε κρίση.

Ο Ρούτε προκάλεσε επίσης αντιδράσεις όταν αποκάλεσε τον Τραμπ «μπαμπάκα», σχόλιο από το οποίο προσπάθησε αργότερα να αποστασιοποιηθεί.

REUTERS/Toby Melville

«Καταλαβαίνω απόλυτα πόσο δύσκολη είναι η δουλειά του [να διατηρήσει την ενότητα του ΝΑΤΟ], αλλά είναι πραγματικά επώδυνο να τον παρακολουθείς», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ, ζητώντας ανωνυμία.

«Το να περπατάς σε τεντωμένο σχοινί με αντίθετο άνεμο είναι ευκολότερο από τη δουλειά του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε», δήλωσε ο Νικολάς Πασκουάλ δε λα Πάρτε, πρώην πρέσβης της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ και νυν μέλος της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. «Η διατήρηση της ενότητας της Ατλαντικής Συμμαχίας υπό τις παρούσες συνθήκες απαιτεί απαράμιλλη πολιτική δεξιοτεχνία για να συγκρατηθεί ο αμείλικτος τυχοδιωκτισμός του Τραμπ».

Η εκπρόσωπος που (δεν) δίνει απαντήσεις

EPA/OLIVIER MATTHYS

Στην εποχή φον ντερ Λάιεν, η θέση του επικεφαλής εκπροσώπου έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη. Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η πρόεδρος της Επιτροπής εργάζεται σε ένα «καταφύγιο», με μόνο τον επικεφαλής του γραφείου της, Μπιορν Ζάιμπερτ, να έχει πλήρη εικόνα, ενώ όλοι οι υπόλοιποι είτε μένουν στο σκοτάδι είτε ενημερώνονται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο — σε αντίθεση με το πιο συλλογικό στυλ του προκατόχου της, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

Αυτό καθιστά τη δουλειά της Πορτογαλίδας αξιωματούχου Πάουλα Πίνιο, που διορίστηκε τον Νοέμβριο του 2024 και είναι δικηγόρος στο επάγγελμα, μία από τις πιο δύσκολες στις Βρυξέλλες, καθώς πρέπει να αντιμετωπίζει ερωτήσεις δημοσιογράφων μπροστά στις κάμερες κάθε εργάσιμη ημέρα.

Συχνά, όμως, η Πίνιο — γερμανόφωνη και κοντά στον Μίχαελ Χάγκερ, που θεωρείται σύμμαχος του Ζάιμπερτ και είναι επικεφαλής του γραφείου του Βάλντις Ντομπρόβσκις — δεν μπορεί να απαντήσει είτε επειδή δεν της επιτρέπεται είτε επειδή απλώς δεν έχει λάβει ενημέρωση, σύμφωνα με αξιωματούχους και διπλωμάτες.

Αυτό έχει καταστήσει την Επιτροπή πιο κλειστή από ποτέ. Τον περασμένο Ιανουάριο, όταν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν νοσηλεύτηκε με πνευμονία, την είδηση αποκάλυψε το γερμανικό πρακτορείο DPA. Τον επόμενο μήνα, ακόμη και το διαβόητα αδιαφανές Βατικανό δεν απέκρυψε το γεγονός ότι ο Πάπας Φραγκίσκος εισήχθη στο νοσοκομείο.

Όταν ο προκάτοχος της Πίνιο, Έρικ Μάμερ, αποχώρησε, κυκλοφόρησαν αστεία μεταξύ των αξιωματούχων για το πόσα μπουκάλια σαμπάνιας άνοιξε για να γιορτάσει την ελευθερία του. Τουλάχιστον η «θυσία» του ανταμείφθηκε: όταν έφυγε, ανέλαβε τη θέση του γενικού διευθυντή στο τμήμα Περιβάλλοντος.

Η Πίνιο δήλωσε στο Politico: «Είναι τιμή μου να έχω μία από τις πιο μοναδικές δουλειές στις Βρυξέλλες. Σίγουρα δεν μετριέται σε άνεση ή ευκολία των καθηκόντων, αλλά σε ευθύνη και νηφαλιότητα». Όπως είπε, μέρος της δουλειάς είναι «να ξεχωρίζεις τι χρειάζεται να γνωρίζει το κοινό και τι απλώς θα ήθελαν πολύ να γνωρίζουν ορισμένα μέσα».

Η επίτροπος… «άνευ χαρτοφυλακίου» και ο «πόλεμος» με τη φον ντερ Λάιεν

REUTERS/Amel Emric

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, το διπλωματικό σώμα της Ένωσης, δημιουργήθηκε το 2010 και η θέση του επικεφαλής της ήταν πάντοτε δύσκολη, καθώς τα κράτη-μέλη — ιδιαίτερα τα μεγάλα — θέλουν να διατηρούν την εξωτερική πολιτική στα χέρια τους.

Οι σχέσεις μεταξύ της φον ντερ Λάιεν και του προηγούμενου κατόχου της θέσης, Ζοζέπ Μπορέλ, ήταν πολύ κακές, σύμφωνα με αξιωματούχους. Με την Εσθονή πρώην πρωθυπουργό Κάγια Κάλας είναι ακόμη χειρότερες.

Η περιοχή της Μεσογείου αφαιρέθηκε από την Κάλας, καθώς η Επιτροπή δημιούργησε πέρυσι τη Γενική Διεύθυνση Μέσης Ανατολής, Βόρειας Αφρικής και Κόλπου (DG MENA). Παράλληλα, η Επιτροπή εργάζεται ενεργά πάνω σε σχέδια για τη συρρίκνωση της EEAS.

Σε μια προσπάθεια να αντεπιτεθεί, η Κάλας επιχείρησε να διορίσει έναν ισχυρό αναπληρωτή γενικό γραμματέα στο πρόσωπο του Μάρτιν Ζέλμαϊρ, του φοβούμενου πρώην επικεφαλής του γραφείου του Γιούνκερ, όμως η κίνηση μπλοκαρίστηκε από το γραφείο της φον ντερ Λάιεν.

REUTERS/Yves Herman

Η Κάλας «παραπονιέται ιδιωτικά ότι η φον ντερ Λάιεν είναι δικτάτορας, αλλά δεν μπορεί να κάνει πολλά ή τίποτα γι’ αυτό», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος. Προερχόμενη από τη μικρή Εσθονία και με ένα μικρό φιλελεύθερο κόμμα, η θέση της είναι ακόμη πιο αδύναμη από εκείνη του Μπορέλ.

Ο «ελέφαντας» στο δωμάτιο

EPA/NOEMI BRUZAK HUNGARY OUT

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν αρέσκεται να παίζει τον ρόλο του «κακού», με φιλορωσικές και φιλοτραμπικές θέσεις, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολο το έργο του πρέσβη της χώρας στην ΕΕ. Ο σημερινός πρέσβης, Μπάλιντ Όντορ, θεωρείται κοντά στο κόμμα Fidesz του Όρμπαν, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, Τίμπορ Στέλμπατσκι, ο οποίος εργάζεται πλέον στο διπλωματικό σώμα της ΕΕ.

Όταν οι Ούγγροι πρέσβεις προσπαθούν να μετριάσουν τις σκληρές γραμμές της κυβέρνησης, δημιουργούνται υποψίες στη Βουδαπέστη για την πίστη τους, όπως ανέφερε Ούγγρος διπλωμάτης. Ένας αξιωματούχος περιέγραψε τον Ούγγρο πρέσβη ως «τον ελέφαντα στο δωμάτιο», λόγω των στενών σχέσεων της χώρας με το Κρεμλίνο.

Sputnik/Valeriy Sharifulin/Pool via REUTERS

Κατά τη διάρκεια της ουγγρικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ πέρυσι, ορισμένοι διπλωμάτες εξέφρασαν ανησυχίες για το αν έπρεπε να μοιραστούν συγκεκριμένες πληροφορίες με τους Ούγγρους, λόγω της εγγύτητας του Όρμπαν με τη Ρωσία (ο Ούγγρος ΥΠΕΞ Πέτερ Σιγιάρτο έχει τακτικές συναντήσεις με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος τελεί υπό κυρώσεις της ΕΕ). Ο Όντορ δήλωσε στο POLITICO: «Είναι προνόμιο να υπηρετώ τη χώρα μου και να εκπροσωπώ τα ουγγρικά συμφέροντα».

Ο «Mr. Fix It» που κάνει για όλες τις δουλειές

EPA/VINCENZO LIVIERI

Όταν ένας φάκελος είναι ιδιαίτερα δύσκολος, τότε επιστρατεύεται ο Σλοβάκος επίτροπος, γνωστός ως «Mr. Fix It».

Το πρώην μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σλοβακίας είναι επίτροπος από τον Οκτώβριο του 2009, γεγονός που τον καθιστά τον μακροβιότερο εν ενεργεία επίτροπο, έχοντας υπηρετήσει υπό τον Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Έχει αναλάβει τον χειρισμό εξαιρετικά σύνθετων κρίσεων, όπως το Brexit και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, και πλέον, στην εποχή Τραμπ, είναι υπεύθυνος για το εμπόριο. Συχνά, μάλιστα, αναλαμβάνει και ρόλους πέρα από τα καθήκοντά του. Για παράδειγμα, όταν η φον ντερ Λάιεν δεν ήθελε να μεταβεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο για τη συζήτηση σχετικά με το ενδεχόμενο απομάκρυνσής της (και άρα και του ίδιου), έστειλε στη θέση της τον Σέφτσοβιτς.

Με πληροφορίες από Politico