Οι «επικίνδυνες περιπέτειες» του Ερντογάν στη Συρία

Σε μια περίοδο που είναι ευδιάκριτη η διάσταση απόψεων μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο σκηνικό έντασης ήρθε να προστεθεί η επιδρομή στην αεροπορική βάση Αμπού Ντούχουρ της Συρίας.

Η αεροπορική βάση Αμπού Ντούχουρ στην επαρχία Ιντλίμπ, που βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα μακριά από τα συροτουρκικά σύνορα, είχε φιλοξενήσει νωρίτερα στρατιωτική αντιπροσωπεία από την Τουρκία, η οποία φέρεται να επιδίωκε την αποκατάσταση της βάσης, καθώς η Άγκυρα ενισχύει τους δεσμούς της με την συριακή κυβέρνηση.

Ως αποτέλεσμα, το Ισραήλ εξαπέλυσε την επίθεση έχοντας ως στόχο να αποτρέψει τη συγκέντρωση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στην αεροπορική βάση.

Ο Ερντογάν «σέρνει την Τουρκία σε επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία»

Σχολιάζοντας το περιστατικό, ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ Ισραελ Κατς προειδοποίησε σήμερα ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «σέρνει την Τουρκία σε επικίνδυνες περιπέτειες στην Συρία».

Σε ανάρτησή του στο Χ, ο Ισραηλινός υπουργός δήλωσε ότι η χώρα του «δεν θα επιτρέψει σε οποιαδήποτε οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά της».

«Είναι προτιμότερο για τον Ερντογάν να συνεχίσει να εκφωνεί κενές και παραληρηματικές ομιλίες κατά του Ισραήλ στο τουρκικό κοινοβούλιο, παρά να δοκιμάζει την αποφασιστικότητά του να υπερασπιστεί τον εαυτό του», πρόσθεσε.

Μήνυμα προς την Άγκυρα

Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει ότι κατέστη σαφές στην Τουρκία πως δεν μπορεί να έχει στρατιωτική βάση στη Συρία, αναγνωρίζοντας εμμέσως ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ήταν αυτές που βομβάρδισαν την Τρίτη την αεροπορική βάση Αμπού Ντουχούρ.

Το γραφείο του Νετανιάχου δικαιολόγησε το πλήγμα κατηγορώντας τη Συρία πως είχε λάβει κατ’ επανάληψη προειδοποιήσει ότι επιτρέποντας σε τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις να σταθμεύσουν στην βάση, βρίσκεται στα πρόθυρα της παραβίασης του «status quo που έχει συμφωνηθεί» ανάμεσα στο Ισραήλ και την Συρία για θέματα ασφαλείας, αλλά η Δαμασκός αγνόησε αυτές τις προειδοποιήσεις.

Το σχόλιο της Τουρκίας

Από την πλευρά της, η τουρκική κυβέρνηση έκανε λόγο για «αβάσιμους ισχυρισμούς» που αποσκοπούν στο «να νομιμοποιήσουν τις παράνομες αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ, οι οποίες πλήττουν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας».

Σε άλλη ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έκανε γνωστό ότι ούτε πριν ούτε κατά τη διάρκεια ισραηλινής επίθεσης δεν βρισκόταν στην εγκατάσταση τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία. Το τουρκικό υπουργείο χαρακτήρισε την ισραηλινή επίθεση στη συριακή βάση ως «ενέργεια που αποσκοπεί στο να πλήξει τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την ενότητα και την ακεραιότητα της Συρίας, καθώς και τις υποδομές της».

«Τονίζουμε με κάθε ευκαιρία ότι οι επιθέσεις που παραβιάζουν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας είναι απαράδεκτες», αναφέρεται επίσης στην ανακοίνωση. «Για την ειρήνη και τη σταθερότητα τόσο της Συρίας όσο και της περιοχής, είναι απαραίτητο το Ισραήλ να τερματίσει αυτές τις απερίσκεπτες επιθέσεις και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του βάσει του διεθνούς δικαίου», συνεχίζει η ανακοίνωση που καταλήγει με την διαβεβαίωση ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες της Συρίας για την οικοδόμηση των υποδομών και της στρατιωτικής της ισχύος.

Παραδέχεται την παρουσία Τούρκων η Δαμασκός

Πάντως ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σιμπάνι παραδέχθηκε ότι αξιωματικοί του τουρκικού στρατού είχαν επισκεφθεί τη βάση Αμπού Ντούχουρ λίγες ημέρες πριν από τα πλήγματα, στο πλαίσιο αυτού που ο ίδιος χαρακτήρισε ως «συνεχιζόμενη στρατιωτική συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας».

Την ίδια ώρα, μιλώντας στο Axios, διέψευσε ότι υπάρχουν σχέδια για ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στην αεροπορική βάση.  «Δεν υπάρχει πρόθεση εγκατάστασης τουρκικής βάσης εκεί, ούτε πρόθεση για την εγκατάσταση μόνιμης τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας ή ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων στην βάση», διαβεβαίωσε.

Στη μέση οι Ηνωμένες Πολιτείες

Το πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού Ντούχουρ έχει οξύνει τις εντάσεις μεταξύ τριών στενών εταίρων των ΗΠΑ στην περιοχή, τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση.

Μετά τις ισραηλινές επιδρομές η Ουάσιγκτον εργάζεται για την σύσταση μηχανισμού «αποσυμπίεσης» ανάμεσα στην Τουρκία, την Συρία και το Ισραήλ, όπως δήλωσε στο Reuters ο ειδικός προεδρικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για την Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπαράκ.

Νωρίτερα, μιλώντας στην εφημερίδα Jerusalem Post προειδοποίησε ότι η ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση της Συρίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση με πιθανή εμπλοκή της Τουρκίας.

Όπως είπε, τα ισραηλινά αεροσκάφη που βομβάρδισαν την βάση στη βόρεια Συρία θα μπορούσαν να είχαν βρεθεί αντιμέτωπα με την τουρκική πολεμική αεροπορία, επειδή το Τελ Αβίβ δεν είχε ενημερώσει την Άγκυρα για την επιχείρηση και τους στόχους της. Εξέφρασε επίσης βαθιά ανησυχία για την «περιττή κλιμάκωση».

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι είχε ενημερωθεί για το ισραηλινό πλήγμα, χωρίς ωστόσο να το επικρίνει. «Δεν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτό», είπε, αρνούμενος να διευκρινίσει αν είχε ενημερωθεί πριν ή μετά το πλήγμα.

Ασκήσεις ισορροπίας

Ο Τραμπ διατηρεί στενούς δεσμούς τόσο με τον Ερντογάν όσο και με τον Νετανιάχου.

Αναγνώρισε τον ρόλο που διαδραμάτισε ο Ερντογάν στην απομάκρυνση του Άσαντ και στη συνέχεια συντάχθηκε με τη στάση της Άγκυρας, η οποία αποδέχτηκε τη νέα κυβέρνηση της Δαμασκού υπό τον Αχμεντ αλ Σαράα. Ο Τραμπ συναντήθηκε δύο φορές με τον Σαράα πέρυσι, ήρε ορισμένες κυρώσεις κατά της Συρίας και δρομολόγησε τη δημιουργία νέας περιφερειακής εταιρικής σχέσης.

Και όλα αυτά παρά τις επανειλημμένες αντιρρήσεις του Νετανιάχου. Μάλιστα οι ΗΠΑ έχουν ταχθεί κατά των ισραηλινών πληγμάτων που παρείχαν υποστήριξη σε ομάδες των Δρούζων, οι οποίες συγκρούονταν με τις συριακές δυνάμεις ασφαλείας και φυλετικές πολιτοφυλακές, καλώντας το Ισραήλ να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες της νέας συριακής ηγεσίας να εδραιώσει την εξουσία της.

Μετά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Τραμπ αγνόησε για άλλη μια φορά τις ενστάσεις του Νετανιάχου, δηλώνοντας ότι θα επιδιώξει την άρση των περιορισμών για την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα. Οι κυρώσεις είχαν επιβληθεί λόγω της απόκτησης των ρωσικών πυραυλικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Από την άλλη, η σχέση του Τραμπ με τον Νετανιάχου έχει επιβιώσει από πολλές κρίσεις στο παρελθόν.

Παρόλο που ο Τραμπ ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο του 2025 ασκώντας κριτική στις πολεμικές επιχειρήσεις του Νετανιάχου στη Γάζα και ασκώντας πιέσεις για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός έως την ημέρα της ορκωμοσίας, η κυβέρνησή του έχει ευθυγραμμιστεί σε μεγάλο βαθμό με το Ισραήλ, κυρίως μέσω δύο άμεσων ενεργειών κατά του Ιράν: αρχικά κατά τη διάρκεια του «Πολέμου των 12 Ημερών» τον Ιούνιο του 2025 και, στη συνέχεια, στο πλαίσιο της συντονισμένης επίθεσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Βέβαια, οι στόχοι και τα συμφέροντα των δύο ηγετών φαίνεται να διαφέρουν σημαντικά, με τον πόλεμο που ξεκίνησαν να μην μπορεί να έχει ακόμα ξεκάθαρο και αποφασιστικό τέλος.  Παράλληλα, η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ του Ερντογάν και του Νετανιάχου έχει ενισχύσει την επιδίωξη του Τραμπ να αναλάβουν οι περιφερειακοί παίκτες την κατάσταση στα χέρια τους.

«Το γεγονός ότι ο πρόεδρος Τραμπ επαινεί ταυτόχρονα τον Πρόεδρο Ερντογάν και διατηρεί συμμαχία με το Ισραήλ —παρά τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ— υπογραμμίζει ότι η προσέγγισή του για τη Μέση Ανατολή δίνει προτεραιότητα στην αυτοδυναμία, την αυτοάμυνα και την ανθεκτική αυτονομία κάθε χώρας», σχολίασε μιλώντας στο Newsweek Μπράιαν Κατούλις

Του Middle East Institute και πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και το Πεντάγωνο.

«Το βασικό μήνυμα της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ είναι: Φροντίστε τις υποθέσεις σας, ώστε να μπορέσω να υλοποιήσω την ατζέντα μου “Πρώτα η Αμερική” για τη μείωση των βαρών ασφαλείας των ΗΠΑ».

«Αυτό δίνει κίνητρα στους παίκτες της περιοχής, όπως το Ισραήλ και η Τουρκία, να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο και να δοκιμάσουν τα όρια της ισχύος και της επιρροής τους», ανέφερε αλλά παράλληλα προειδοποίησε ότι έτσι «αυξάνονται επίσης οι πιθανότητες για συγκρούσεις που εξελίσσονται σε γενικευμένες αναφλέξεις».

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.