Οι εξαγωγές σιτηρών στο στόχαστρο των Ρώσων και των Ουκρανών

Σε ένα από τα πλέον επικίνδυνα μέτωπα για την εμπορική ναυτιλία έχει μετατραπεί η Μαύρη Θάλασσα, με τα bulk carriers να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της κλιμάκωσης μεταξύ Ρωσίας – Ουκρανίας.

Μέσα σε διάστημα τριών ημερών, τουλάχιστον πέντε φορτηγά πλοία που συνδέονταν με τις ρωσικές εξαγωγές σιτηρών δέχθηκαν επιθέσεις από drones, στην περιοχή του Νοβοροσίσκ και του Τουάπσε.

Οι επιθέσεις, που σημειώνονται και σε λιμενικές εγκαταστάσεις, συμπίπτουν με τη συγκομιδή της νέας σοδειάς και την ανάγκη απελευθέρωσης αποθηκευτικών χώρων.

Σύμφωνα με την BIMCO, οι αποστολές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα υποχώρησαν κατά 26% σε ετήσια βάση, τις τελευταίες πέντε εβδομάδες, εξέλιξη που, όπως επισημαίνει ο διευθυντής ανάλυσης ναυτιλίας, Filipe Gouveia, περιορίζει τους παγκόσμιους όγκους και εντείνει τις ανησυχίες για την προσφορά και τις τιμές των τροφίμων.

Παρότι η Ουκρανία δεν έχει αναλάβει επισήμως την ευθύνη για τις συγκεκριμένες επιθέσεις, πηγές και αναλυτές του κλάδου της ναυτικής ασφάλειας εντάσσουν τα περιστατικά στο ευρύτερο πλαίσιο της ουκρανικής στρατηγικής για την άσκηση οικονομικής και επιχειρησιακής πίεσης στη Μόσχα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ορισμένα από τα πλοία είχαν ήδη φορτώσει ρωσικό σιτάρι, ενώ άλλα βρίσκονταν καθ’ οδόν ή ανέμεναν για φόρτωση.

Το υπό σημαία Μάλτας «Elina B» φέρεται να είχε φορτώσει περίπου 56.000 τόνους σιταριού στο Νοβοροσίσκ, πριν δεχθεί επίθεση στις 18 Αυγούστου, ενώ την ίδια ημέρα το υπό σημαία Νήσων Μάρσαλ «Fehu» είχε επίσης αποπλεύσει από το ίδιο λιμάνι με φορτίο σιταριού.

Στις 18 Αυγούστου δέχθηκε επίσης επίθεση το «Necibe», με σημαία Αγίου Μαρίνου, το οποίο επρόκειτο να φορτώσει περίπου 20.000 τόνους σιταριού στο Τουάπσε, καθώς και το ρωσικής σημαίας «Victoria V», που βρισκόταν στο Νοβοροσίσκ για φόρτωση σιταριού.

Στο επίκεντρο βρέθηκε και το ελληνικών συμφερόντων «Anna S», υπό σημαία Λιβερίας. Το bulk carrier χτυπήθηκε στις 17 Αυγούστου, περίπου 20 ναυτικά μίλια από το Νοβοροσίσκ, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί μεγάλη πυρκαγιά. Τα 21 μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν το πλοίο και διασώθηκαν χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το πλοίο κατευθυνόταν προς το Νοβοροσίσκ, προκειμένου να φορτώσει κριθάρι.

Η ακολουθία των επιθέσεων δείχνει ότι η σύγκρουση επεκτείνεται πλέον συνολικά στις εξαγωγικές υποδομές των δύο πλευρών.

Στις 12 Αυγούστου, ουκρανικό πλήγμα στο Νοβοροσίσκ ανάγκασε δύο μεγάλους ρωσικούς τερματικούς σταθμούς σιτηρών, συνολικής δυναμικότητας 15,6 εκατ. τόνων ετησίως, να αναστείλουν προσωρινά τη λειτουργία τους.

Μία ημέρα αργότερα, η Ρωσία έπληξε το Izmail, κρίσιμο κόμβο των ουκρανικών εξαγωγών στον Δούναβη. Η Ρωσία έχει επίσης πλήξει επανειλημμένα εμπορικά πλοία που εξυπηρετούσαν ουκρανικές εξαγωγές.

Διπλή απειλή

Σύμφωνα με στοιχεία υπηρεσιών ναυτικής ασφάλειας που έχει στη διάθεσή της η «Ν», η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη, καθώς στις αυξημένες πολεμικές επιχειρήσεις προστίθεται και ο διαρκής κίνδυνος από πλωτές και παρασυρόμενες ναυτικές νάρκες, οι οποίες μπορεί να μετακινηθούν σε μεγάλες αποστάσεις, εξαιτίας ισχυρών ρευμάτων και δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Η δυτική Μαύρη Θάλασσα εμφανίζει συγκριτικά χαμηλότερη έκθεση από τις θαλάσσιες ζώνες κοντά στην Ουκρανία, χωρίς ωστόσο ο κίνδυνος να θεωρείται αμελητέος, ιδιαίτερα κατά τις προσεγγίσεις σε λιμάνια, την αναμονή σε αγκυροβόλια και τις αποκλίσεις από καθιερωμένες
θαλάσσιες οδούς.

Την ίδια ώρα, η ένταση των ουκρανικών επιχειρήσεων έχει αυξηθεί αισθητά, καθώς ουκρανικές πηγές έχουν αναφέρει τουλάχιστον 200 επιθέσεις εναντίον πλοίων από την 1η έως τις 25 Ιουλίου στη Μαύρη Θάλασσα και τη Θάλασσα του Αζόφ.

Η ναυλαγορά

Οι επιπτώσεις έχουν ήδη περάσει στη ναυλαγορά. Η προθυμία των πλοιοκτητών να αποδεχθούν ταξίδια προς ουκρανικά και ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας υποχωρεί, ενώ το κόστος πολεμικής ασφάλισης αυξάνεται.

Ρωσικά ασφαλιστικά σχήματα έχουν περιορίσει ουσιαστικά την κάλυψη πολεμικών κινδύνων σε
τμήματα της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής, ενώ οι ξένοι ασφαλιστές έχουν αυξήσει σημαντικά τις απαιτήσεις τους.

Η εξέλιξη περιορίζει τη διαθέσιμη χωρητικότητα, ενώ έχει αυξήσει τις πρόσθετες επιβαρύνσεις πάνω στον κανονικό ναύλο (freight premiums) και δυσκολεύει τον προγραμματισμό νέων
φορτώσεων.

Οι αγορές τροφίμων

Σημαντική κάμψη καταγράφουν οι παγκόσμιες αποστολές σιτηρών, καθώς η κλιμάκωση των επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα περιορίζει τις εξαγωγικές ροές από Ρωσία και Ουκρανία.

Σύμφωνα με την BIMCO, τις τελευταίες πέντε εβδομάδες, από την 29η έως την 33η εβδομάδα, οι παγκόσμιες αποστολές μειώθηκαν κατά 8% σε ετήσια βάση, ενώ οι εξαγωγές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα υποχώρησαν κατά 26%.

Η περιοχή αντιπροσωπεύει περίπου το 14% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών σιτηρών,
γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για την προσφορά και τις τιμές τροφίμων.

Παράλληλα, Ρωσία και Ουκρανία αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές μέσω Βαλτικής, Κασπίας, Δούναβη και ρουμανικών λιμανιών, οι οποίες όμως αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς χωρητικότητας.

Ιδιαίτερα πιεστική είναι η κατάσταση στην Ουκρανία, όπου εκτιμάται ότι έως τον Νοέμβριο μπορεί να προκύψει έλλειμμα αποθηκευτικού χώρου 11 εκατ. τόνων, την ώρα που η συγκομιδή
συνεχίζεται και νέες καλλιέργειες εισέρχονται στην περίοδο συλλογής.

Ο Filipe Gouveia, διευθυντής ανάλυσης ναυτιλίας της BIMCO, προειδοποιεί ότι οι περιορισμοί
στις εξαγωγές αυξάνουν τον κίνδυνο αλλοίωσης προϊόντων, ενώ η συγκομιδή καλαμποκιού, ηλιόσπορου και σόγιας αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.