Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι απειλούν την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών της Ευρωζώνης
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι μπορούν να πλήξουν σημαντικά την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών της Ευρωζώνης, με βασικούς διαύλους μετάδοσης τις ζημιές από δάνεια, την υποχώρηση της κερδοφορίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις κυβερνοεπιθέσεις και τις διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της θεματικής άσκησης reverse stress test που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε 110 σημαντικές τράπεζες που εποπτεύει άμεσα.
Η άσκηση εντάσσεται στις εποπτικές προτεραιότητες της ΕΚΤ για την περίοδο 2026-2028 και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των τραπεζών να εντοπίζουν και να διαχειρίζονται έγκαιρα τους κινδύνους που απορρέουν από τη γεωπολιτική αστάθεια.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά stress tests, όπου όλες οι τράπεζες υποβάλλονται στο ίδιο δυσμενές μακροοικονομικό σενάριο, η συγκεκριμένη άσκηση ζήτησε από κάθε τράπεζα να κατασκευάσει το δικό της εύλογο αλλά ιδιαίτερα δυσμενές γεωπολιτικό σενάριο, το οποίο θα οδηγούσε σε μείωση του δείκτη κεφαλαίων κοινών μετοχών (CET1) κατά 300 μονάδες βάσης. Στόχος δεν ήταν να υπολογιστεί μόνο η κεφαλαιακή επίπτωση, αλλά να αξιολογηθεί κατά πόσο οι τράπεζες μπορούν να αναγνωρίσουν τις ιδιαίτερες ευπάθειες του επιχειρηματικού τους μοντέλου.
Οι τράπεζες παρουσίασαν ένα ευρύ φάσμα σεναρίων, που περιλάμβαναν στρατιωτικές συγκρούσεις, εμπορικούς πολέμους, ενεργειακές κρίσεις, διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, οικονομικές κυρώσεις, μακροοικονομικά σοκ και κυβερνοεπιθέσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι επιπτώσεις μεταδίδονταν κυρίως μέσω της πραγματικής οικονομίας, ενώ στα σενάρια πολεμικών συγκρούσεων και κυβερνοεπιθέσεων ιδιαίτερη σημασία απέκτησε και ο δίαυλος ασφάλειας, που περιλαμβάνει τόσο φυσικούς όσο και υβριδικούς και κυβερνοκινδύνους.
Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι βασικοί μηχανισμοί μέσω των οποίων οι γεωπολιτικές κρίσεις επηρεάζουν τα κεφάλαια των τραπεζών είναι η αύξηση του πιστωτικού κινδύνου και η υποχώρηση της κερδοφορίας. Οι μεγαλύτερες ζημιές αναμένονται από την επιδείνωση της ποιότητας των δανείων, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η μεταποίηση, η ενέργεια και οι μεταφορές, ενώ για τις τράπεζες με σημαντική επενδυτική δραστηριότητα σημαντικό πλήγμα μπορεί να αποτελέσει και η μείωση των εσόδων από συναλλαγές και προμήθειες.
Αδυναμίες
Παρότι οι περισσότερες τράπεζες διατήρησαν επαρκή επίπεδα ρευστότητας ακόμη και υπό ακραία σενάρια, η ΕΚΤ εντόπισε αδυναμίες στη σύνδεση μεταξύ κεφαλαιακών και ταμειακών πιέσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιπτώσεις στη ρευστότητα εμφανίζονταν δυσανάλογα περιορισμένες σε σχέση με τη σημαντική μείωση των κεφαλαίων, γεγονός που, σύμφωνα με την ΕΚΤ, απαιτεί βελτίωση των πλαισίων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων.
Η άσκηση ανέδειξε επίσης την ανάγκη ενσωμάτωσης μη χρηματοοικονομικών κινδύνων στα stress tests. Οι κυβερνοεπιθέσεις και η διακοπή υπηρεσιών από τρίτους παρόχους αναδείχθηκαν ως οι σημαντικότερες απειλές, με την ΕΚΤ να καλεί τις τράπεζες να ενισχύσουν τις δοκιμές επιχειρησιακής ανθεκτικότητας και κυβερνοασφάλειας.
Όσον αφορά τα σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων, οι περισσότερες τράπεζες πρότειναν μέτρα όπως αυξήσεις κεφαλαίου, πωλήσεις δραστηριοτήτων, περιορισμό του κόστους και αναθεώρηση της πολιτικής διανομής κερδών. Ωστόσο, η ΕΚΤ διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραδοχές ήταν υπερβολικά αισιόδοξες, όπως η δυνατότητα άντλησης νέων κεφαλαίων ή πώλησης χαρτοφυλακίων δανείων σε ευνοϊκές τιμές κατά τη διάρκεια μιας συστημικής κρίσης.
Τα αποτελέσματα της άσκησης θα αξιοποιηθούν στον συνεχιζόμενο εποπτικό διάλογο με τις τράπεζες και θα ληφθούν υπόψη στις ποιοτικές αξιολογήσεις του Εποπτικού Ελέγχου και Αξιολόγησης (SREP). Η ΕΚΤ διευκρινίζει, πάντως, ότι η άσκηση δεν θα οδηγήσει σε αλλαγές στις απαιτήσεις καθοδήγησης του Πυλώνα 2 (Pillar 2 Guidance) ούτε στις αντίστοιχες απαιτήσεις για τον δείκτη μόχλευσης.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
