Οι ΗΠΑ κινδυνεύουν με μια «Στιγμή Σουέζ»

Το 1956, η Βρετανία μαζί με τη Γαλλία και το Ισραήλ εισέβαλαν στην Αίγυπτο επειδή ο τότε πρόεδρος Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ είχε κρατικοποιήσει την «Εταιρεία Διώρυγας του Σουέζ».

Η Εταιρεία ήταν μια κοινή βρετανο-γαλλική επιχείρηση, η οποία κατείχε και λειτουργούσε τη Διώρυγα του Σουέζ από την κατασκευή της το 1869.

Ακολούθησε λοιπόν η διαβόητη «Επιχείρηση Σωματοφύλακας» για την ανακατάληψη της Ζώνης της Διώρυγας.

Ωστόσο, σε όλο τον κόσμο, η βρετανο-γαλλο-ισραηλινή στρατιωτική απόβαση στην Αίγυπτο θεωρήθηκε ως πράξη επιθετικότητας από τις πρώην αποικιακές δυνάμεις.

Τα Ηνωμένα Έθνη, που τότε «λειτουργούσαν», απείλησαν τη Βρετανία με κυρώσεις σε περίπτωση που υπήρχαν θύματα μεταξύ των αμάχων από τους βρετανικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην Αίγυπτο.

Αυτό οδήγησε σε οικονομικό πανικό τον Νοέμβριο του 1956 και είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια δεκάδων δισεκατομμυρίων λιρών από τα αποθεματικά της χώρας. Η Βρετανία αναγκάστηκε να υποτιμήσει το νόμισμά της.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντουάιτ (Αϊκ ) Αϊζενχάουερ άσκησε πίεση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να αρνηθεί στη Βρετανία οποιαδήποτε οικονομική βοήθεια.

Ξεμένοντας από επιλογές, ο Βρετανός συντηρητικός πρωθυπουργός Άντονι Ήντεν αποδέχτηκε απρόθυμα την προτεινόμενη από τον ΟΗΕ κατάπαυση του πυρός και τα βρετανικά και γαλλικά στρατεύματα αποσύρθηκαν γρήγορα για να αντικατασταθούν από μια δύναμη των Ηνωμένων.

Νικησε ο Νάσερ, ταπεινώθηκε η Βρετανία

Ο Νάσερ είχε νικήσει, ενώ η Βρετανία, και ο Ήντεν προσωπικά, είχαν ταπεινωθεί.

Η ήττα των εισβολέων στην Αίγυπτο έμεινε στην ιστορία ως «Στιγμή Σουέζ». Το αποτέλεσμα της αποτυχημένης στρατιωτικής επιχείρησης ανέδειξε την παρακμάζουσα θέση της Βρετανίας και την επιβεβαίωσε ως δύναμη «δεύτερης κατηγορίας».

Η Αίγυπτος διατήρησε τον έλεγχο της διώρυγας με την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διώρυγα έκλεισε για την κυκλοφορία για πέντε μήνες  για να αποσυρθούν τα πλοία που είχαν βυθιστεί από τους Αιγύπτιους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.

Η πρόσβαση των Βρετανών σε καύσιμα και πετρέλαιο περιορίστηκε και η κυβέρνηση επέβαλε δελτίο στη βενζίνη τον Δεκέμβριο του 1956, η οποία διήρκεσε μέχρι τον Μάιο του 1957. Υπό τεράστια εσωτερική πίεση και λόγω κακής υγείας, ο Ήντεν παραιτήθηκε τον Ιανουάριο του 1957, λιγότερο από δύο χρόνια αφότου έγινε πρωθυπουργός.

Όπως φοβόταν ο Αϊζενχάουερ, η κρίση του Σουέζ αύξησε επίσης την σοβιετική επιρροή στην Αίγυπτο. Η παρέμβαση του Χρουστσόφ στο πλευρό της Αιγύπτου έθεσε τη Σοβιετική Ένωση ως τον φυσικό φίλο των αραβικών εθνών.

Τι θα έλεγε ο Αϊκ στον Τραμπ;

Η ιστορία επαναλαμβάνεται, «την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα», είχε πει ο Μαρξ.

Αυτή τη φορά είναι οι Αμερικανοί μαζί με το Ισραήλ -πάντα- που ξεκίνησαν την επίθεση στο Ιράν. Και η υπόλοιπη διεθνής κοινότητα αντιδρά, καθώς οι συνέπειες είναι ήδη τεράστιες στην παγκόσμια οικονομία. Οσο και αν σήμερα ο ΟΗΕ δεν υπάρχει ουσιαστικά, καθώς δεν έχει τη δύναμη να σταματήσει τον πόλεμο.

Αν ζούσε ο Αϊζενχάουερ τι θα έλεγε άραγε στον μακρινό διάδοχό του, Ντόναλντ Τραμπ για την περιπέτεια που έχει μπλέξει τον κόσμο και την Αμερική;

Σε έναν πόλεμο, όπου δεν διαφαίνεται εναλλακτική, καθώς ούτε το Ιράν, ούτε οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, μπορούν να κάνουν παραχωρήσεις. Απλά γιατί διακινδυνεύουν να πληρώσουν πολιτικά, πολύ ακριβά μια ειρηνευτική συμφωνία ή ακόμα και μια κατάπαυση του πυρός, ως ένδειξη αδυναμίας.

Ο παράγων Ισραήλ

Δυστυχώς, λοιπόν, το πιο πιθανό σενάριο είναι η κλιμάκωση, την οποία σαφώς επιδιώκει το Ισραήλ. Ο Νετανιάχου, συνεχίζει να στοχοποιεί τους ηγέτες του ιρανικού καθεστώτος για να εξαλείψει την πτέρυγα, που θα μπορούσε να κάνει διαπραγματεύσεις.

Ετσι όμως εδραιώνεται και ενισχύεται ακόμη περισσότερο η εξουσία των σκληροπυρηνικών Φρουρών της Επανάστασης. Και η σύγκρουση θα χειροτερεύει.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να επιθυμεί αλλαγή καθεστώτος ή τη διάλυση του Ιράν. Το πρόβλημα είναι όμως ότι έχει ουσιαστικά βοηθήσει να εδραιωθεί στην Τεχεράνη μια κυβέρνηση που είναι πολύ πιο σκληροπυρηνική και επιθετική απέναντί ​​του, από την προηγούμενη.

Μήπως διακινδυνεύσει και ο πρόεδρος Τραμπ μία «Στιγμή Σουέζ»;  Ή θα κάνει την ανάγκη, φιλοτιμία; Να βρει δηλαδή, μια αφορμή να ανακηρύξει μονομερώς τη «νίκη» του, να αναστείλει τις επιθέσεις κατά του Ιράν και να παρουσιάσει την καταστροφή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος στον κόσμο,  ως απόδειξη επιτυχίας.

«Ειρήνη στα χαρτιά»

Πολιτικά, αυτή θα ήταν μια αποτελεσματική χειρονομία, ειδικά για εσωτερικούς λόγους, ενόψει και των εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς οι αντιδράσεις αυξάνονται και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών.

Αλλά η ανακήρυξη νίκης, δεν θα σήμαινε το τέλος του πολέμου. Για να τερματιστεί πραγματικά η σύγκρουση, το Ισραήλ θα έπρεπε επίσης να αναστείλει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και το Ιράν να σταματήσει να επιτίθεται σε γειτονικές χώρες και να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Τίποτα από αυτά δεν είναι εγγυημένο.

Θα υπάρξει απλώς ένα ονομαστικό «τέλος του πολέμου», με τη βία να συνεχίζεται στην περιοχή, έστω και  χωρίς την άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ. Ένα είδος «ειρήνης στα χαρτιά» που θα αναβάλει απλώς σε εύθετο χρόνο, την επανάληψη του πολέμου.

Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.