Οι Κούρδοι και οι ιστορίες προδοσίας από τις ΗΠΑ

«Η μυστική δράση δεν πρέπει να συγχέεται με το ιεραποστολικό έργο», δήλωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Χένρι Κίσινγκερ μετά την απρόσμενη εγκατάλειψη των Κούρδων του Ιράκ στην τύχη τους απέναντι στην ιρακινή κυβέρνηση το 1975.

Καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ενθαρρύνουν τις κουρδικές πολιτοφυλακές να χρησιμεύσουν πολιορκητικός κριός εναντίον της κυβέρνησης του Ιράν, γνωρίζοντας ότι η φιλοδοξία τους για «αλλαγή καθεστώτος» απαιτεί χερσαία στρατεύματα, η ιστορία στέλνει σκληρές προειδοποιήσεις

Από τα βουνά του Ιράκ το 1991 μέχρι τις πεδιάδες της Συρίας μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, το ιστορικό της Ουάσινγκτον στην εκμετάλλευση των Κούρδων μαχητών ως «εντολοδόχων μιας χρήσης» υποδηλώνει ότι η παρούσα ώθηση για μια κουρδική αντεπίθεση στο Ιράν είναι γεμάτη κινδύνους.

Ο Μαχμούντ Αλλούχ, ειδικός σε θέματα που αφορούν την περιοχή, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η τρέχουσα στρατηγική δεν αποσκοπεί απλώς στην άμεση ανατροπή της κυβέρνησης, αλλά στη «διάλυση του Ιράν» με την υποκίνηση αυτονομιστικών κινημάτων ως προοίμιο της κατάρρευσής του.

Σε αυτό το ασταθές περιβάλλον προστίθεται η Τουρκία και το πώς θα αντιδράσει σε οποιαδήποτε κουρδική εξέγερση στην περιοχή. Το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ξεκίνησε να κάνει βήματα προς τον αφοπλισμό του το περασμένο καλοκαίρι, κλείνοντας έτσι το κεφάλαιο μιας ένοπλης εκστρατείας τεσσάρων δεκαετιών κατά του τουρκικού κράτους, σε μια σύγκρουση που έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 40.000 ανθρώπων. Οποιαδήποτε ένοπλη προέλαση των Κούρδων του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει την ανησυχία της Άγκυρας.

Μια κληρονομιά προδοσίας

Για τους Κούρδους, το να ενεργούν ως αιχμή του αμερικανικού δόρατος έχει ιστορικά καταλήξει σε καταστροφές. Τη δεκαετία του 1970, οι ΗΠΑ και το Ιράν εξόπλισαν σε μεγάλο βαθμό τους Κούρδους αντάρτες του Ιράκ για να  πλήξουν την κυβέρνηση της Βαγδάτης. Ωστόσο, μόλις ο σάχης του Ιράν εξασφάλισε εδαφικές παραχωρήσεις από το Ιράκ το 1975, απέκοψε τους Κούρδους εν μία νυκτί με την έγκριση της Ουάσινγκτον.

Το ίδιο σενάριο επαναλήφθηκε το 1991. Αφού ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους ενθάρρυνε τους Ιρακινούς -τόσο την κουρδική όσο και τη σιιτική κοινότητα που διώκονταν υπό τον Σαντάμ Χουσεΐν- να εξεγερθούν, ο στρατός των ΗΠΑ έμεινε αμέτοχος όταν οι πιστές δυνάμεις του δικτάτορα ανασυντάχθηκαν και χρησιμοποίησαν ελικόπτερα για να σφάξουν αδιακρίτως δεκάδες χιλιάδες αμάχους και αντάρτες.

Ωστόσο, ο Ντέιβιντ Ρομάνο, ειδικός σε θέματα πολιτικής της Μέσης Ανατολής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μιζούρι, αντέτεινε σε δήλωσή του στη σελίδα του στο Facebook ότι τα επακόλουθα της καταστροφής του 1991 ανάγκασαν τελικά τις ΗΠΑ να ξεκινήσουν την επιχείρηση Provide Comfort και τη λειτουργία μιας ζώνης απαγόρευσης πτήσεων, η οποία έθεσε τις βάσεις για την ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή στο Ιράκ. «Σε σημαντικές συγκυρίες, οι Κούρδοι τα πήγαν εξαιρετικά καλά ως αποτέλεσμα της συνεργασίας με τις ΗΠΑ», έγραψε ο Ρομάνο.

Η πικρή ειρωνεία του ότι η Ουάσινγκτον ζητά από τους Κούρδους του Ιράν να πάρουν τα όπλα επιτείνεται από την πρόσφατη κατάρρευση της κουρδικής αυτονομίας στη γειτονική Συρία. Για χρόνια, οι υπό κουρδική ηγεσία Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) υπηρέτησαν ως ο κύριος πληρεξούσιος των ΗΠΑ κατά του ISIL (ISIS) και οδήγησαν στην εξόντωση της ένοπλης ομάδας το 2019 μετά από χρόνια μαχών.

Ωστόσο, τον Ιανουάριο, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ, η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε τη νέα κεντρική κυβέρνηση της Συρίας στη Δαμασκό, τερματίζοντας ουσιαστικά την υποστήριξη προς τις SDF και την κουρδική αυτονομία.

Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Συρία, Τόμας Μπάρακ, δήλωσε ότι ο αρχικός σκοπός των SDF είχε σε μεγάλο βαθμό εκλείψει. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις έχασαν το 80 τοις εκατό του εδάφους για το οποίο είχαν ματώσει. Για τους Κούρδους σε όλη την περιοχή οι επιπτώσεις ήταν βαθιές: Οι ΗΠΑ δεν θεωρούνται πλέον αξιόπιστος εταίρος ή υποστηρικτής των μειονοτήτων.

Ο Αλλούχ υπογράμμισε το γεγονός αυτό ως πρωταρχικό λόγο του κουρδικού δισταγμού όσον αφορά το Ιράν σήμερα, σημειώνοντας ότι οι Κούρδοι ηγέτες «αιμορραγούν από τη μαχαιριά» στη Συρία.

 Η τέλεια δικαιολογία να πει «όχι»

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν χερσαία επίθεση αλλά αποφεύγοντας την ανάπτυξη των δικών τους δυνάμεων. Αλλά στο Ερμπίλ, την πρωτεύουσα της περιφερειακής κυβέρνησης του Κουρδιστάν στο Ιράκ, η ηγεσία αντιλαμβάνεται το σοβαρό πλήγμα. Ο Μπαρζανί τόνισε πρόσφατα στον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών ότι η περιοχή «δεν θα είναι μέρος των συγκρούσεων».

Αναλυτές εκτίμησαν ότι ο Μπαρζανί παραμένει εξοργισμένος από την απόρριψη από τις ΗΠΑ του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της περιοχής το 2017. Ο Ρομάνο σημείωσε ότι επειδή η Βαγδάτη απέρριψε δυνατά την επίθεση στο Ιράν, το Ερμπίλ έχει μια τέλεια δικαιολογία για να απορρίψει τα αιτήματα της Ουάσινγκτον μετά από δεκαετίες που οι ΗΠΑ του έλεγαν να παραμείνει ενσωματωμένος στο Ιράκ.