Οι σύνοδοι κορυφής μπορούν να κρύβουν εκπλήξεις – Θα γράψουν ιστορία ο Τραμπ και ο Σι;

Η συνάντηση κορυφής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντικές εξελίξεις. Αν το δει κανείς μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της ιστορίας, αυτό δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη. Παρά όλη την επισημότητα και την τεράστια κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, οι σύνοδοι κορυφής σπάνια παράγουν πραγματικά πρωτοποριακές ειδήσεις.

Ωστόσο, τις τελευταίες αρκετές δεκαετίες, ορισμένες σύνοδοι κορυφής ξεχώρισαν και αποδείχθηκαν ιδιαίτερα σημαντικές – μερικές φορές για λόγους που κανείς δεν περίμενε.

Η πιο αξιομνημόνευτη σύνοδος κορυφής των τελευταίων 55 ετών ήταν η επίσκεψη του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα το 1972, την οποία ο ίδιος ο Νίξον χαρακτήρισε «την εβδομάδα που άλλαξε τον κόσμο». Το δράμα ήταν έντονο, επειδή τα διακυβεύματα ήταν τεράστια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν διπλωματικές σχέσεις με το Πεκίνο μετά την επικράτηση των κομμουνιστών στην Κίνα το 1949. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούσαν επίμονα τον πρώην πρόεδρο Χάρι Τρούμαν ότι «έχασε» την Κίνα.

Όμως ο Νίξον, ο παλιός αντικομμουνιστής πολεμιστής του Ψυχρού Πολέμου, αποφάσισε να επιχειρήσει μια έμμεση στρατηγική προσέγγισης του Πεκίνου, με στόχο να δημιουργήσει ένα νέο μέτωπο απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Η ιστορική επίσκεψή του έθεσε τα θεμέλια για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.

Το 1979, ο πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ υποδέχθηκε στον Λευκό Οίκο τον Κινέζο ηγέτη Ντενγκ Σιαοπίνγκ, συμβάλλοντας στην εδραίωση μιας σχέσης που επρόκειτο να εξελιχθεί σε σημαντική. Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα θετικό. Ο χαμογελαστός και μικρόσωμος Ντενγκ γοήτευσε τους Αμερικανούς φορώντας ένα καουμπόικο καπέλο σε ένα ροντέο στο Τέξας.

Οι συμφωνίες που προέκυψαν από τη σύνοδο επέτρεψαν σε περισσότερους Κινέζους φοιτητές να σπουδάσουν σε αμερικανικά πανεπιστήμια και σε Αμερικανούς δημοσιογράφους να εργάζονται και να μεταδίδουν ειδήσεις από την ηπειρωτική Κίνα. Παράλληλα, η Κίνα άρχισε να ανοίγει τις αγορές της, με την Coca-Cola και την Boeing να είναι μεταξύ των πρώτων αμερικανικών εταιρειών που εισήλθαν στην κινεζική αγορά.

Σύντομα θα ακολουθούσε ακόμη μεγαλύτερο άνοιγμα. Η επίσκεψη βοήθησε να δοθεί στον Ντενγκ η απαραίτητη πολιτική ώθηση ώστε να ξεπεράσει τις αντιστάσεις συντηρητικών κύκλων στο εσωτερικό της χώρας, οι οποίοι ήταν αντίθετοι στο μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα, ένα πρόγραμμα που τελικά συνέβαλε στη δημιουργία της σύγχρονης Κίνας.

Έναν χρόνο πριν από την επίσκεψη του Ντενγκ, το 1978, ο Κάρτερ είχε φιλοξενήσει τον Αιγύπτιο πρόεδρο Ανουάρ Σαντάτ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μεναχέμ Μπέγκιν στο Καμπ Ντέιβιντ. Η σύνοδος αυτή οδήγησε σε ένα πλαίσιο συμφωνίας που αποτέλεσε τη βάση για τη μακροβιότερη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ.

Η σύνοδος παραμένει ιστορική τόσο για τη διάρκειά της – 13 ημέρες – όσο και επειδή δεν είχε προηγηθεί η διαπραγμάτευση μιας τελικής συμφωνίας.

Η σύνοδος στο Καμπ Ντέιβιντ παραλίγο να καταρρεύσει πολλές φορές, με τους Αιγύπτιους και Ισραηλινούς ηγέτες να εμπλέκονται ακόμη και σε έντονους διαπληκτισμούς. Όμως η επιμονή του Κάρτερ κράτησε τους δύο ηγέτες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέχρι να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία, ένα είδος επίμονης και προσωπικής διπλωματικής διαπραγμάτευσης από έναν Αμερικανό πρόεδρο που σήμερα δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε.

Ορισμένες αποτυχημένες σύνοδοι κορυφής προετοιμάζουν το έδαφος για ουσιαστική πρόοδο αργότερα. Η αμερικανοσοβιετική σύνοδος μεταξύ του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν και του Σοβιετικού γενικού γραμματέα Μιχαήλ Γκορμπατσόφ το 1986 στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας ήταν αξιοσημείωτη επειδή παραλίγο να οδηγήσει σε συμφωνία για την εξάλειψη των μεγαλύτερων αποθεμάτων πυρηνικών όπλων στον κόσμο, πριν καταρρεύσει τις τελευταίες ώρες.

Πολύ πιο σημαντική ήταν η σύνοδος στην Ουάσινγκτον την επόμενη χρονιά, η οποία οδήγησε στην πρώτη συμφωνία ελέγχου των εξοπλισμών που προέβλεπε την πλήρη εξάλειψη μιας ολόκληρης κατηγορίας πυρηνικών όπλων.

Άλλες αποτυχίες ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω καταστροφές. Ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον προσπάθησε να επαναλάβει την προσωπική διπλωματία του Κάρτερ στη δική του σύνοδο στο Καμπ Ντέιβιντ το 2000, μεταξύ του Ισραηλινού πρωθυπουργού Εχούντ Μπαράκ και του Παλαιστίνιου ηγέτη Γιασέρ Αραφάτ.

Οι δύο ηγέτες έφτασαν κοντά σε μια συμφωνία που θα δημιουργούσε ένα παλαιστινιακό κράτος στο μεγαλύτερο μέρος των εδαφών που κατείχε το Ισραήλ. Μετά την αποτυχία της συνόδου, Παλαιστίνιοι μαχητές ξεκίνησαν μια πολυετή εκστρατεία βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας και άλλων επιθέσεων, η οποία έγινε γνωστή ως «δεύτερη Ιντιφάντα».

Η έξαρση της βίας αποδυνάμωσε τη μακροχρόνια ισραηλινή συναίνεση υπέρ της ανταλλαγής εδαφών με αντάλλαγμα την ειρήνη.

Ορισμένες σύνοδοι κορυφής καταλήγουν να αποτελούν απλώς ιστορικές περιέργειες. Οι συναντήσεις του Τραμπ με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν δεν οδήγησαν σε καμία δεσμευτική συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Πιονγκγιάνγκ, αλλά αποτέλεσαν την πρώτη φορά που ένας Αμερικανός πρόεδρος στάθηκε δίπλα σε έναν ηγέτη της Βόρειας Κορέας, χαμογελώντας μπροστά στις κάμερες.

Και μερικές φορές μια σύνοδος κορυφής μένει στην ιστορία για τις γκάφες της. Η κατά τα άλλα χωρίς ιδιαίτερες εξελίξεις σύνοδος του Τραμπ στο Ελσίνκι με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μείνει στη μνήμη για τη στιγμή που ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε σχετικά με τα στοιχεία για τη ρωσική ανάμειξη στις εκλογές του 2016, δήλωσε ότι πίστευε τον Πούτιν περισσότερο από τις αξιολογήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η συνάντηση Τραμπ-Σι θα μπορούσε και πάλι να μας εκπλήξει. Πιθανότατα δεν θα μείνει στην ιστορία για τον αριθμό των συμφωνιών που θα υπογραφούν, ή για την τελική διατύπωση της κοινής δήλωσης.

Η μεγαλύτερη συνέπειά της μπορεί να προκύψει από όσα δεν περιλαμβάνονται στο επίσημο πρόγραμμα, από όσα θα ειπωθούν αυθόρμητα, ή από τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που – το πιο πιθανό είναι – θα γίνουν αντιληπτές έπειτα από πολλά χρόνια.

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.