Οι τελευταίες ημέρες των πετροδολαρίων; Πώς ο πόλεμος στο Ιράν ανατρέπει τα πάντα

Ένα από τα πιο βαθιά και μακροπρόθεσμα γεωοικονομικά ρίσκα που αναδεικνύει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι η πιθανή αποδυνάμωση – ακόμη και το τέλος – των λεγόμενου «πετροδολαρίων», δηλαδή του συστήματος που στηρίζει εδώ και δεκαετίες την κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος.

Όπως εξηγεί το MarketWatch το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο βασίζεται ιστορικά στο δολάριο: το πετρέλαιο τιμολογείται, διακινείται και εξοφλείται σε δολάρια, δημιουργώντας διαρκή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα και ενισχύοντας τη θέση του στα συναλλαγματικά αποθέματα των κεντρικών τραπεζών.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της Deutsche Bank, η τρέχουσα σύγκρουση – και ειδικά οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ – μπορεί να λειτουργήσουν ως καταλύτης για αλλαγή αυτού του μοντέλου.

Εάν μεγάλες οικονομίες στραφούν σε συναλλαγές πετρελαίου σε άλλα νομίσματα, όπως το κινεζικό γιουάν, η κυριαρχία του δολαρίου στο διεθνές εμπόριο και τα αποθεματικά μπορεί να υπονομευθεί.

Ήδη, σημαντικό μέρος του πετρελαίου από χώρες όπως το Ιράν και η Ρωσία διακινείται εκτός δολαρίου, ενώ καταγράφονται και περιπτώσεις όπου δεξαμενόπλοια εξασφαλίζουν ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ εφόσον οι πληρωμές γίνονται σε γουάν.

Μετατόπιση ισορροπιών στην παγκόσμια αγορά ενέργειας

Την ίδια ώρα, η γεωγραφία της ζήτησης αλλάζει. Η Μέση Ανατολή εξάγει πλέον πολύ περισσότερο πετρέλαιο προς την Ασία παρά προς τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας.

Παράλληλα, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία πειραματίζονται με εναλλακτικά συστήματα πληρωμών, ενώ η ενεργειακή μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια ενδέχεται να μειώσει μακροπρόθεσμα την ανάγκη διακράτησης δολαρίων.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο πόλεμος μπορεί να καταγραφεί ως σημείο καμπής – ο καταλύτης για τη σταδιακή διάβρωση της κυριαρχίας του πετροδολαρίου και την ανάδυση ενός πολυνομισματικού ενεργειακού συστήματος.

Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.