Οι τέσσερις βασικοί άξονες των μέτρων που ανακοινώθηκαν στην ΔΕΘ – Η πλήρης εξειδίκευση από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης

Δείτε αναλυτικούς πίνακες

Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτήν την ώρα η εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ΔΕΘ, από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τα μέλη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, Αναπληρωτή Υπουργό Νίκο Παπαθανάση και Υφυπουργούς Θάνο Πετραλιά και Δημήτρη Μαρκόπουλο.

Ειδικότερα, όπως ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΘΟΟ, οι κύριοι άξονες των μέτρων αφορούν την (1) ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για το σύνολο των κοινωνικών ομάδων (ελευθέρων επαγγελματιών, μισθωτών, συνταξιούχων, δημοσίων υπαλλήλων, αγροτών, ατόμων με αναπηρία) (2) την ενίσχυση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων, (3) την κοινωνική πολιτική με έμφαση στο στεγαστικό, το δημογραφικό και την υγεία και (4) την ενίσχυση ενεργειακής αυτονομίας και μείωση κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Βασικοί Οικονομικοί Στόχοι 2027-2030

1. Το ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους θα αυξάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου 2027-2030 με ρυθμούς άνω του 2% και με σχεδόν διπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. To ΑΕΠ σε ονομαστικούς όρους αναμένεται να ξεπεράσει τα 310 δισ. ευρώ το 2030, σε σχέση με 262 δισ. που εκτιμάται για το 2026.

2. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αναμένεται να αυξηθεί από 1.516 ευρώ το 2025, σε πάνω από 1.700 ευρώ έως το 2028 και πάνω από 1.800 ευρώ έως το 2030.

3. Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να φτάσει από τα 920 σήμερα σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με την προσθήκη των τριετιών) τον Ιανουάριο του 2028 και κατόπιν θα συνεχίσει να αυξάνεται με βάση τον δείκτη μισθών και τον πληθωρισμό.

4. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 16,9% το 2025 και 17,7% το 2026 σε πάνω από 20% έως το 2030 επιτυγχάνοντας σύγκλιση με την Ευρωζώνη. Σε ονομαστικούς όρους οι επενδύσεις σε ετήσια βάση αναμένεται να αυξηθούν από 46 δισ. ευρώ το 2026 σε πάνω από 60 δισ. ετησίως το 2030.

5. Το Χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από 120% έως το 2029 και κάτω από 110% έως το 2031, από 137% που εκτιμάται για το 2026. Το αξιόχρεο της Χώρας αναμένεται να φτάσει στην ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα (Α) έως το 2030.

Σύνοψη μέτρων

Οι νέες παρεμβάσεις για την περίοδο έως το 2030 καλύπτουν το σύνολο των κοινωνικών ομάδων με πρωταρχικό στόχο την αύξηση του διαθεσίμου εισοδήματος, αλλά και την ενίσχυση των επενδύσεων ώστε να δημιουργούν περισσότερες καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Οι κυριότερες νέες παρεμβάσεις αφορούν:

· Την απαλλαγή για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες από τις προσαυξήσεις βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος,

· τον μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026,

· τη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και τη διεύρυνση της ενίσχυσης στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο 2026,

· τη θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027,

· τη θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού όπου οι γονείς μπορούν να ανοίξουν για τα βρέφη κατά τα πρώτα δύο έτη από τη γέννησή τους, όπου η πολιτεία θα καταθέτει στο λογαριασμό το ποσό που βάζει κάθε χρόνο ο γονέας και μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως, μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών,

· τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα,

· την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ξεκινώντας από την Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη,

· τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027 και τη σταδιακή μείωση κατά 5% ετησίως της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 ώστε από 80% σήμερα σταδιακά να μειωθεί στο 50%,

· τη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη, από 10 έτη που ισχύει σήμερα, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό των επιχειρήσεων,

· τη τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων,

· τη κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία και

· την αύξηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων με νέες επενδύσεις που θα συντελέσουν μεταξύ άλλων και στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Πέραν των ανωτέρω μέτρων, τίθεται στόχος για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Η συνολική αύξηση από το 2021 που ο κατώτατος ανέρχονταν στα 650 ευρώ θα ανέρχεται σε 54%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού επιφέρει αύξηση και σε συνδεδεμένα επιδόματα και παροχές όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, η αμοιβή των υπερωριών, και άλλα. Επιπλέον ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζοντίως τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028 αναλογικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Επιπλέον μια σειρά μέτρων που έχουν υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, όπως η τριετής απαλλαγή από τον φόρο κενών ακινήτων που ενοικιάζονται, η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια και οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη παρατείνονται. Επιπροσθέτως εισάγεται ένα νέο μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από τρίτες χώρες και συνεπώς τη μείωση της πίεσης στις τιμές των ακινήτων, το οποίο προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ). Επιπλέον θεσμοθετείται νέο Πρόγραμμα “Σπίτι μου IΙI” για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Επιπροσθέτως 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δύο νέων προγραμμάτων αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψος 1,1 δισ. ευρώ και ένα εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ που με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με σύνολο δανείων 5 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μελών Διοικητικών Συμβουλίων και ανώτερων στελεχών διανέμονται ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές από τη συμμετοχή στα κέρδη που σήμερα φορολογούνται με τον συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων 5%, οι αμοιβές αυτές κατά το ποσό που υπερβαίνουν τα 60.000 ευρώ θα φορολογούνται από 1/1/2027 με 15%.

Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται σε 605 εκατ. για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 3,6 δισ. ευρώ έως το 2030. Επιπλέον τα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, έχουν δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται σε 940 εκατ. ευρώ το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 5,4 δισ. ευρώ έως το 2030. Συνεπώς το συνολικό ετήσιο κόστος των μέτρων που δεν έχουν ακόμη αποδοθεί (θεσμοθετημένα και μη) εκτιμάται σε 1,54 δισ. ευρώ για το 2026 και 5 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 9 δισ. ευρώ έως το 2030.

 

 

Σύνολο μέτρων ανά κοινωνική ομάδα

Το σύνολο των μέτρων ανά κοινωνική ομάδα (θεσμοθετημένα και μη) που ακόμα δεν έχουν αποδοθεί παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Μείωση τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σταδιακά από το 2027 έως το 2029

Η μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να γίνει μόνο μέσω μια συντονισμένης πολιτικής που περιλαμβάνει την επέκταση των δικτύων σε συνδυασμό με την αύξηση της δυνατότητας αποθήκευσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την εξοικονόμηση. Με αυτό τον τρόπο δύναται να επιτευχθεί σημαντική μείωση των τιμών χονδρικής μέσω προσφοράς πιο φθηνής ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, σε συνδυασμό με τη μείωση της κατανάλωσης.

Ξέρουμε ότι η βάση του ενεργειακού μέλλοντος θα είναι οι ΑΠΕ και τώρα με αυστηρότερους κανόνες με το νέο ειδικό χωροταξικό μετά από σχεδόν 20 χρόνια. Στα πλαίσια της ενίσχυσης της αποθήκευσης ήδη διοχετεύτηκαν 400 εκατ. € από το ΤΑΑ για μπαταρίες και αντλησιοταμίευση. Διασυνδέθηκε η Κρήτη και οι Κυκλάδες και προχωρούν οι διασυνδέσεις του Βόρειου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, με έναν ΑΔΜΗΕ που ολοκλήρωσε την ΑΜΚ και με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για το πρόγραμμα των έξυπνων μετρητών όπου μέχρι το τέλος του έτους τα 2/3 της κατανάλωσης στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα λειτουργεί με τηλεμέτρηση. Επιπλέον, μέσω του ΤΑΑ ήδη διοχετεύτηκε πάνω από 1 δισ. ευρώ για επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ δημιουργήθηκε ενισχυμένο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση.

Όλες αυτές οι δράσεις έχουν απτό αποτέλεσμα. Το 2019 είχαμε την ψηλότερη τιμή χονδρικής στην Ευρώπη, ενώ φέτος έχουμε μια από τις φθηνότερες. Το 2019 εισήγαμε το 18% των αναγκών μας σε ρεύμα. Φέτος είμαστε ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Και έχουμε σταθερά οικιακά τιμολόγια με τιμές αρκετά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, περίπου 19% φθηνότερα το 2025. Όλα αυτά σε ένα πολύ δύσκολο διεθνές περιβάλλον στην αγορά ενέργειας. Ωστόσο στην ενεργειακή κρίση του Ιράν, οι χονδρικές τιμές ενέργειας επηρεάστηκαν πολύ λιγότερο αναλογικά από την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου σε σχέση με την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, ακριβώς γιατί έχουν επεκταθεί οι εγχώριες ανανεώσιμες πηγές.

Περεταίρω ωστόσο επέκταση απαιτεί σημαντικές επενδύεις στα δίκτυα που ήδη δρομολογούνται, αλλά και αύξηση της αποθήκευσης έτσι ώστε η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές να μπορεί να χρησιμοποιείται συνεχώς. Προς αυτό το σκοπό η Κυβέρνηση έχει σχεδιάσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα επενδύσεων σε μέσα αποθήκευσης (μπαταρίες), δίκτυα (μέσω ΑΔΜΗΕ), σημαντικά προγράμματα εξοικονόμησης, καθώς και μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ. Ο συνδυασμός των ανωτέρω επενδύσεων και μέτρων αναμένεται να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% από το 2027 έως το 2029. Τα κυριότερα μέτρα περιλαμβάνουν:

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028, που θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιχορήγηση θα αφορά ένα μείγμα δράσεων (μπαταρίες με έργα ΑΠΕ, μπαταρίες για αυτοκατανάλωση, αυτοτελείς μπαταρίες).
• Από 1/1/2027 μειώνεται κατά 50% η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ (έως 500 kwh) για όλες τις οικιακές παροχές (ημερήσιο και διζωνικό τιμολόγιο, περίπου 6 εκατ. παροχές). Δηλαδή από 6,9 €/MWh θα γίνει 3,45 €/MWh. Το κόστος είναι 50 εκατ. ετησίως που εξοικονομείται από τις μειωμένες δαπάνες του λογαριασμού ΥΚΩ, κατόπιν διασύνδεσης των νησιών. Προκειμένου να καταστεί αυτό εφικτό ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιχορηγήσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027. Αυτή η μείωση έρχεται σε συνδυασμό με την μείωση 50% που εφαρμόζεται ήδη από 1/7/2026 για τη βιομηχανία.
• Επενδυτικό πλάνο ΑΔΜΗΕ-δίκτυα, άνω των 6 δισ. ευρώ κατόπιν και της αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1 δις: Διασύνδεση των Δωδεκανήσων (2,8 δισ. ευρώ). Διασύνδεση των νησιών του Β. Αιγαίου (Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο), προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ. Ολοκλήρωση το προσεχές διάστημα της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων που αφορά στη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου, με κόστος 161 εκατ. Έχει ήδη ολοκληρωθεί και η δεύτερη διασύνδεση της Κρήτης (Ηράκλειο – Αττική) σε συνέχεια της πρώτης (Χανιά – Πελοπόννησος) και απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά – Ηράκλειο. Ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου Πελοποννήσου που συνδέει το υφιστάμενο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Λοιπά έργα συνολικού ύψους 2,3 δισ. (αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου, κατασκευή νέου ΚΥΤ στο Ρουφ κ.α.)
• Νέο Πρόγραμμα Εξοικονομώ για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, με πόρους 930 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για αγορά και τοποθέτηση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, με πόρους 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 100.000 δικαιούχους, με πόρους 200 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς φωτοβολταϊκών στη στέγη, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, με πόρους 50 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών που περιέχει περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεις για έργα ΑΠΕ και για αποθήκευση, με ειδική μνεία για την αυτοκατανάλωση.
• Συμπληρωματικά υλοποιούνται τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ κόστους 117 εκατ. και ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ κόστους 45 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του δημοσίου και πανεπιστημίων και 246 σχολείων, που θα συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Κυριότερα έργα για την ενεργειακή ανθεκτικότητα με βάση τη ρήτρα διαφυγής για την Ενέργεια

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο πανελλαδικό Πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι), 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους, Δυτική Μακεδονία & Μεγαλόπολη, 50 εκατ. ευρώ.
• ΗΛΕΚΤΡΑ (109 παλαιά κτίρια δημόσια, διοικητικά, πανεπιστήμια, ενεργειακή αναβάθμιση), 117 εκατ. ευρώ.
• ΦΟΙΒΟΣ ΑΘΗΝΑ (246 σχολεία δημοτικά-νηπιαγωγεία-βρεφονηπιακοί), 45 εκατ. ευρώ.
• Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, 50 εκατ. ευρώ.
• Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεις, 320 εκατ. ευρώ.
• Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων, 20 εκατ. ευρώ.

Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ενισχύεται σημαντικά τόσο στο Εθνικό όσο και στο Συγχρηματοδοτούμενο Σκέλος του, με συνολική αύξηση έναντι των ορίων που είχαν καθοριστεί στον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό τον Νοεμβρίου του 2025 κατά 300 εκατ. ευρώ για το 2026, 1,05 δισ. ευρώ για το 2027 και 1,45 δισ. ευρώ για το 2028 και τα επόμενα έτη. Από τα ανωτέρω ποσά η αύξηση του Εθνικού Σκέλους ανέρχεται σε 300 εκατ. ευρώ για το 2026, 400 εκατ. ευρώ για το 2027, 300 εκατ. ευρώ για 2028 και 200 εκατ. ευρώ για το 2029 έναντι των προβλέψεων του Πολυετούς. Επιπλέον, το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος αυξάνεται κατά 650 εκατ. ευρώ το 2027, 1,15 δισ. ευρώ το 2028 και 1,25 δισ. ευρώ το 2029 έναντι των προβλέψεων του πολυετούς.

Τα νέα όρια πληρωμών περιλαμβάνουν για το Εθνικό Σκέλος τις απαραίτητες πιστώσεις για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΠΑ 2026-2030 συμπεριλαμβανομένων των νέων επενδύσεων που εντάσσονται στα πλαίσια της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ενώ στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος προβλέπονται πέραν των υφιστάμενων προγραμμάτων (ΕΣΠΑ 2021-2027, Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, Ταμεία Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων και λοιπών προγραμμάτων), επιπλέον πιστώσεις για (α) το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (1,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030), (β) το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (4,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032) και (γ) το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 το οποίο βρίσκεται υπό διαμόρφωση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και το οποίο έχει ληφθεί υπόψη μέσω της σταδιακής αύξησης των ορίων του συγχρηματοδοτούμενου ΠΔΕ από το 2028 έως το 2030.

Επιπροσθέτως των ανωτέρω, ποσό ύψους 2 δισ. ευρώ από το σκέλος δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μεταφέρθηκαν στα τέλη Αυγούστου στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για χρήση μετά το τέλος της συμβατικής περιόδου του Ταμείου. Τα ποσά αυτά θα κατευθυνθούν (α) στη δημιουργία νέου Προγράμματος «Σπίτι μου IΙI» για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων και (β) σε δύο νέα προγράμματα δανειοδότησης και εγγυοδοσίας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ III

Το νέο Πρόγραμμα «Σπίτι μου IΙI» για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων θα υλοποιηθεί μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και θα είναι συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ εκ των οποίων αυτά 500 εκατ. προέρχονται από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ και 1 δισ. ευρώ από τα πιστωτικά ιδρύματα. Σε σχέση με το Πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ υπάρχουν οι εξής επεκτάσεις: (α) θα είναι επιλέξιμοι και δικαιούχοι έως 55 ετών έναντι έως 50 ετών, (β) αυξάνεται το όριο της εμπορικής αξίας των επιλέξιμων ακινήτων από 250.000 σε 300.000, (γ) το μέγιστο ποσό του δανείου που ανέρχεται έως 90% της εμπορικής αξίας αυξάνεται από 190.000 σε 230.000, (δ) αυξάνονται τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά, από 35.000 ευρώ το ζευγάρι πλέον 5.000 ευρώ κάθε παιδί, σε 7.000 ευρώ το κάθε παιδί (αντίστοιχα σε μονογονεϊκές σε 39.000 ευρώ πλέον 7.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου) και (ε) αυξάνονται τα όρια των τετραγωνικών μέτρων των επιλέξιμων κατοικιών για οικογένειες με πολλά παιδιά, σε σχέση με το όριο των 150 τ.μ. που ισχύει, με επιπλέον 10 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των τεσσάρων. Το Πρόγραμμα αναμένεται να εκκινήσει στις αρχές του 2027.

Δανειοδοτικό και εγγυοδοτικό πρόγραμμα στήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων ύψους 1,5 δισ. ευρώ
Δημιουργούνται δύο νέα προγράμματα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με χρήση ποσού 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που αναμένεται να μοχλεύσουν πόρους 5 δισ. ευρώ λαμβάνοντας υπόψη και τα ποσά που θα δανειοδοτήσουν οι τράπεζες: Οι πόροι αυτοί θα καλύψουν τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων και την κάλυψη αναγκών ρευστότητας παρέχοντας την επιλογή, είτε χρηματοδότησης με χαμηλό επιτοκιακό κόστος μέσω της συγχρηματοδότησης δανείου, είτε κάλυψης των εξασφαλίσεων των δανείων καθιστώντας ευκολότερη τη πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω της παροχής εγγύησης επί σημαντικού μέρους του δανείου. Στο πλαίσιο αυτό, η αρχική κατανομή προς επιχειρήσεις του προϋπολογισμού χρηματοδοτικών προϊόντων διαμορφώνεται σε προϋπολογισμό συνολικών δανείων ύψους έως 2,2 δισ. ευρώ για το ταμείο συγχρηματοδοτούμενων δανείων και σε προϋπολογισμό ύψους έως 2,8 δισ. ευρώ για το ταμείο δανείων εγγυοδοσίας. Τα ανωτέρω χρηματοδοτικά προϊόντα προγραμματίζεται να ενεργοποιηθούν μέχρι τις αρχές του 2027, με πρόσθετο πλεονέκτημα, πλέον, τη μη ύπαρξη των χρονικών περιορισμών του ΤΑΑ, ως προς τη διάθεση των κεφαλαίων.

Σημαντικές Κοινωνικές Δράσεις που θα υλοποιηθούν μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου

1. Κοινωνικές κατοικίες: Κατασκευή 2.350 κατοικιών ενεργειακής κλάσης Α+ σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες. Προϋπολογισμός δράσης 435 εκατ. ευρώ.
2. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών: Ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών για περίπου 5.600 φοιτητές. Προϋπολογισμός δράσης 226 εκατ. ευρώ.
3. Αύξηση επιδόματος θέρμανσης: Πρόσθετη ενίσχυση έως περίπου 100 € ετησίως για 780.000 δικαιούχους κατά την περίοδο από τα τέλη του 2027 έως το 2032. Προϋπολογισμός δράσης 340 εκατ. ευρώ.
4. Κοινωνικό leasing: Μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου με πολύ χαμηλό μίσθωμα για 12.500 νοικοκυριά και μέση επιδότηση 13.000 € για τέσσερα έτη. Προϋπολογισμός δράσης 174 εκατ. ευρώ.
5. Ατομικά μέσα μετακίνησης ΑμεΑ: 100% επιδότηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία. Προϋπολογισμός δράσης 51 εκατ. ευρώ.
6. Μεταφορές κατά παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη: Ευέλικτη τοπική συγκοινωνία σε περιοχές ανεπαρκούς κάλυψης, με δυνατότητα κράτησης τηλεφωνικά ή μέσω εφαρμογής. Προϋπολογισμός δράσης 10 εκατ. ευρώ.
7. Μεταφορές κατά παραγγελία σε ημιαστικές περιοχές: Περίπου 100 προσβάσιμα ηλεκτρικά λεωφορεία και εθνική πλατφόρμα για 18 αγροτικές και ημιαστικές περιοχές. Προϋπολογισμός δράσης 44 εκατ. ευρώ.
8. Μεταφορά μαθητών με αναπηρία: Οχήματα, σημεία φόρτισης και ψηφιακή παρακολούθηση για κάλυψη περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία. Προϋπολογισμός δράσης 219 εκατ. ευρώ.
9. Επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα: Επιδότηση αγοράς ή μίσθωσης ΙΧ, van, λεωφορείων και φορτηγών από πολύ μικρές επιχειρήσεις, μαζί με ιδιωτικούς φορτιστές. Προϋπολογισμός δράσης 289 εκατ. ευρώ.
10. Αντικατάσταση ταξί: Επιδότηση 20.000 € ανά ηλεκτρικό ταξί ή 29.000 € για όχημα προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία, για περισσότερα από 3.000 ταξί. Προϋπολογισμός δράσης 68 εκατ. ευρώ.

Δημοσιονομικός χώρος-Δείκτης Δαπανών

Όπως είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο του 2026, κατά την κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης προόδου για το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο και λαμβάνοντας υπόψη τις ενισχύσεις για την ενεργειακή κρίση, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για νέα μέτρα με βάση τον δείκτη δαπανών εκτιμάτο σε 0,1% του ΑΕΠ για το 2026 (περί τα 250 εκατ. ευρώ) και 0,4% του ΑΕΠ για το 2027 (περί του 1 δισ. ευρώ).

Σε σχέση με τον Απρίλιο 2026 αναγνωρίστηκαν επιπλέον 80 εκατ. ευρώ για το 2026 και περίπου 300 εκατ. ευρώ για το 2027 και επόμενα έτη ενεργητικά μέτρα εσόδων (Discretionary Revenues Measures-DRM): (α) Επέκταση ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους από τον Νοέμβριο 2026 με 21 εκατ. για φέτος και 199 εκατ. για του χρόνου, (β) έσοδα από φόρους με μορφή χαρτοσήμου (μεταρρύθμιση ψηφιακής είσπραξης) 59 εκατ. από φέτος και (γ) αναπροσαρμογή τελών ταξινόμησης στα υβριδικά οχήματα 37 εκατ. ευρώ από το 2027. Ωστόσο σημειώνεται ότι προστέθηκε το κόστος για την αντιμετώπιση του προβλήματος με τις συντάξεις χηρείας ύψους 48 εκατ. ευρώ. Συνεπώς ο διαθέσιμος χώρος μετά τις ανωτέρω προσαρμογές διαμορφώνεται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ για το 2026 και 1,25 δισ. ευρώ για το 2027.

Τα νέα μέτρα που δεν έχουν θεσμοθετηθεί ανέρχονται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Από αυτά:

• Η αύξηση του ΠΔΕ (μέρος των 300 εκατ. για φέτος και 400 εκατ. για το 2027) καλύπτεται από την ρήτρα διαφυγής για την ενεργειακή κρίση.
• Είχε ήδη ληφθεί υπόψη στις προβλέψεις Απριλίου ποσό ύψους 550 εκατ. ευρώ για το 2027, που αντιστοιχεί στην αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων βάση της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού και της μείωσης 0,5% των ασφαλιστικών εισφορών.

Συνεπώς αφαιρώντας τα ποσά που είχαν ήδη ληφθεί υπόψη και την αύξηση του ΠΔΕ για τη ρήτρα διαφυγής το κόστος των νέων μέτρων που επηρεάζει τον στόχο δαπανών ανέρχεται στο ανωτέρω όριο.

Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης κυριότερων μέτρων 09/2026-12/2027

• 25 Σεπτεμβρίου 2026: Καταβολή διπλού ενοικίου σε ιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2024 αναδρομικά
• 1η Νοεμβρίου 2026: Έναρξη επιστροφής ΕΦΚ αγροτών στην αντλία με νέο σύστημα
• 30 Νοεμβρίου 2026: Καταβολή επιστροφής ενοικίου (και διπλού ενοικίου για ιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς) για το φορολογικό έτος 2025
• 30 Νοεμβρίου 2026: Καταβολή επιδόματος (400 ευρώ) σε συνταξιούχους, ΑΜΕΑ και ανασφάλιστους υπερήλικες
• Τέλη Δεκεμβρίου 2026: Καταβολή αυξημένων συντάξεων Ιανουαρίου βάση πληθωρισμού και ΑΕΠ χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς
• 1η Ιανουαρίου 2027: Μείωση συντελεστή φορολόγησης τριτέκνων στο 0% έως τα 20.000
• 1η Ιανουαρίου 2027: Τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων
• 1η Ιανουαρίου 2027: Μείωση χρεώσεων ΥΚΩ στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος για όλες τις οικιακές παροχές από 6,9 €/Mwh σε 3,45 €/Mwh
• Ιανουάριος 2027: Έναρξη ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη έως 2 ετών
• Ιανουάριος 2027: Έναρξη προγράμματος «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙΙ»
• Μέσα Μαρτίου-βεβαίωση ΕΝΦΙΑ: Κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους (2.200 κατοίκους σε Δυτική Μακεδονία)
• 1η Απριλίου 2027: Αύξηση κατώτατου μισθού και αντίστοιχη οριζόντια αύξηση στους δημοσίους υπαλλήλους
• 1η Απριλίου 2027: Μείωση 0,5% των ασφαλιστικών εισφορών για εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα
• Μέσα Μαρτίου – Μέσα Ιουλίου 2027, περίοδος φορολογικών δηλώσεων, μειώσεις φόρων ύψους 884 εκατ. ευρώ:
• Μείωση φόρου εισοδήματος σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες (βάσει της μείωσης που έγινε το φορολογικό έτος 2026) ύψους 402 εκατ. ευρώ.
• Μείωση Τεκμηρίων Ελευθέρων Επαγγελματιών: Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Επιπλέον επέκταση μείωσης 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και ειδικές πρόνοιες για ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας με κόστος 170 εκατ. ευρώ.
• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη με κόστος 82 εκατ. ευρώ.
• Μείωση του φόρου εισοδήματος ακινήτων με εισαγωγή ενδιάμεσου συντελεστή 25% (βάσει της μείωσης που έγινε το φορολογικό έτος 2026) με κόστος 90 εκατ. ευρώ.
• Απαλλαγή φόρου εισοδήματος από ιδρύματα και κληροδοτήματα (από τη μεταρρύθμιση που έγινε από το φορολογικό έτος 2026) με κόστος 43 εκατ. ευρώ.
• Μείωση συντελεστή φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών στο 0% έως τα 20.000 με κόστος 87 εκατ. ευρώ.
• Για τον καθορισμό εξαρτώμενου τέκνου στη φορολογία εισοδήματος, δεν θα συνυπολογίζονται στα 3.000 ευρώ, εισοδήματα από συντάξεις θανάτου που λαμβάνει το τέκνο με κόστος 10 εκατ. ευρώ.

30 Νοεμβρίου 2027: Καταβολή επιστροφής ενοικίου (και διπλού ενοικίου για ιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς) για το φορολογικό έτος 2026

30 Νοεμβρίου 2027: Καταβολή επιδόματος (400 ευρώ) σε συνταξιούχους, ΑΜΕΑ και ανασφάλιστες υπερήλικες

Τέλη Δεκεμβρίου 2027: Καταβολή αυξημένων συντάξεων Ιανουαρίου βάση πληθωρισμού και ΑΕΠ χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς

Δεκέμβριος 2027: Επίδομα εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ (μικτά) στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο του 2027.

Η παρουσίαση μέσα από πίνακες του υπουργείου Οικονομικών:

 

 

 

Σχετικά Tags
90η ΔΕΘ Υπουργείο Οικονομικών ΔΕΘ μέτρα στήριξης Κυριάκος Πιερρακάκης