Ώρα για πιο ενεργό ρόλο στη Μέση Ανατολή
Την ανάγκη για πιο δυναμική και στρατηγική παρουσία της Ευρώπης στη Μέση Ανατολή υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρος, Κωνσταντίνος Κόμπος, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη διπλωματική της δράση και να συμβάλει ενεργότερα στον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
Μιλώντας στο POLITICO στο περιθώριο συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λευκωσία, ο Κόμπος τόνισε ότι η ΕΕ έχει τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση να διαδραματίσει πιο ουσιαστικό ρόλο. Όπως σημείωσε, η στάση αυτή δεν αποτελεί μομφή αλλά διαπίστωση, επισημαίνοντας ότι η Ένωση οφείλει να είναι «πιο παρούσα και πιο ενεργή».
Κίνδυνοι για την οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια
Ο Κύπριος ΥΠΕΞ επεσήμανε ότι οι παράλληλες κρίσεις σε περιοχές όπως η Γάζα, η Ερυθρά Θάλασσα, ο Λίβανος και το Ιράν απειλούν να αποσταθεροποιήσουν σημαντικές εμπορικές συνεργασίες και ενεργειακές διαδρομές. Υπό αυτό το πρίσμα, τόνισε ότι η ΕΕ, ως οικονομική δύναμη με γεωπολιτικές φιλοδοξίες, δεν μπορεί να παραμένει απλός παρατηρητής.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ επιδεινώνεται, με δεξαμενόπλοια να έχουν εγκλωβιστεί και τις τιμές ενέργειας να καταγράφουν άνοδο. Οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κοινή γραμμή για την προστασία της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού. Η Γερμανία εμφανίζεται πιο θετική σε μια ναυτική επιχείρηση, όπως προτείνει ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η Γαλλία επιμένει ότι μια τέτοια κίνηση θα πρέπει να συνδεθεί με συνολική ειρηνευτική συμφωνία.
Διπλωματικές πρωτοβουλίες και περιφερειακές σχέσεις
Ο Κόμπος αναφέρθηκε επίσης στις ongoing διαμεσολαβητικές προσπάθειες μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και άλλων εμπλεκόμενων πλευρών, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ θα πρέπει να έχει πιο έντονη και ορατή παρουσία σε αυτές τις διεργασίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κύπρος — που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ — φιλοξένησε πολυμερή συνάντηση με τη συμμετοχή ηγετών από χώρες όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος, η Συρία, η Ιορδανία και κράτη του Κόλπου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές πρωτοβουλίες από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Προκλήσεις στις σχέσεις με τον αραβικό κόσμο
Παρά τις προσπάθειες προσέγγισης, οι σχέσεις της ΕΕ με χώρες της περιοχής παραμένουν περίπλοκες, κυρίως λόγω της άρνησης ορισμένων εξ αυτών να υιοθετήσουν κυρώσεις κατά της Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Ο Κόμπος υποστήριξε ότι, αν και η αντιμετώπιση της παράκαμψης των κυρώσεων είναι κρίσιμη, η ΕΕ δεν πρέπει να περιορίζει τη στρατηγική της μόνο σε αυτό το ζήτημα, αλλά να αναπτύξει πιο ρεαλιστικές και πολυδιάστατες σχέσεις με τον Κόλπο.
Διαφωνίες για γεωπολιτικές απειλές και το Κυπριακό
Παράλληλα, ο Κύπριος υπουργός στήριξε δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία προειδοποίησε για την επιρροή χωρών όπως η Ρωσία, η Τουρκία και η Κίνα — προκαλώντας αντιδράσεις σχετικά με την εξίσωση της Τουρκία με πιο εχθρικούς δρώντες.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα και με το Κυπριακό ζήτημα. Το νησί παραμένει διχοτομημένο από το 1974, μετά την τουρκική εισβολή, με το βόρειο τμήμα να αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος-μέλος της ΕΕ.
Από το σημείο όπου πραγματοποιήθηκαν οι συνομιλίες, οι ηγέτες μπορούσαν να δουν ακόμη και τη σημαία του αποσχιστικού μορφώματος χαραγμένη σε ορεινή πλαγιά — μια διαρκή υπενθύμιση της γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή.
Με πληροφορίες από Politico
