όταν η διάταξη υπάρχει, αλλά η εφαρμογή της δεν γίνεται

Επιμέλεια:

Γεώργιος Θωμ. Παπαδημητρίου

Λογιστής – Φοροτεχνικός

Επιστημονικός Συνεργάτης

Φορολογικός Σύμβουλος ΕΘ.Ε.Α.Σ.

Επιστημονικός Συνεργάτης Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών

Μέλος Δ.Σ. Εμπορικού & Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Καρδίτσας

Η μείωση φόρου του άρθρου 4 του ν. 4935/2022 εξακολουθεί να δημιουργεί ένα σοβαρό πρακτικό ζήτημα για κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, φυσικά και νομικά πρόσωπα, αλλά και για τους συναδέλφους Λογιστές – Φοροτεχνικούς που καλούνται να εξηγήσουν γιατί ένα φορολογικό κίνητρο, ενώ προβλέπεται από τον νόμο, δεν αποτυπώνεται στην πράξη κατά την εκκαθάριση της δήλωσης.

Το βασικό πρόβλημα είναι συγκεκριμένο:μέχρι σήμερα η μείωση φόρου 30% δεν χορηγείται στην πράξη σε ετεροεπαγγελματίες ή/και νομικά πρόσωπα με αγροτική δραστηριότητα, παρότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο παρόν άρθρο, τα προβλεπόμενα κριτήρια πληρούνται. Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό· εμφανίζεται κατά τον έλεγχο και την υποβολή του Ε3.

Σύμφωνα με την απόφαση Αριθμ. 127754 ΕΞ 2022, άρθρο 2 παρ. 2: «Η απαλλαγή χορηγείται στα πρόσωπα ή τις οντότητες της παρ. 1, εφόσον πωλούν στο πλαίσιο συμβολαιακής γεωργίας το σαράντα τοις εκατό (40%) τουλάχιστον της συνολικής αγροτικής τους παραγωγής. Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου απαιτείται η σύναψη τουλάχιστον μίας (1) σύμβασης συμβολαιακής γεωργίας…».

Στο ίδιο άρθρο, στην παρ. 3, προβλέπεται: «Το κίνητρο του παρόντος άρθρου παρέχεται για μέχρι εννέα (9) φορολογικά έτη αρχής γενομένης από το επόμενο έτος εντός του οποίου συνάπτεται η σύμβαση συμβολαιακής γεωργίας…».

Ένα πραγματικό παράδειγμα

Στην υπό εξέταση περίπτωση έχει καταχωρηθεί σύμβαση συμβολαιακής γεωργίας με τα ακόλουθα στοιχεία:
Ημερομηνία καταχώρησης: 13.12.2024
– εμπρόθεσμη, καθώς η προθεσμία καταχώρησης μετά την παράταση ήταν έως 31.03.2025.

Διάρκεια σύμβασης: 01.01.2024 – 31.12.2024, δηλαδή σύμφωνα με το χρονικό διάστημα που προβλέπεται στην απόφαση.

Μετά την καταχώρηση της σύμβασης στον υποπίνακα του Ε3, στον κωδικό 943, εμφανίζεται η σχετική καταχώρηση στο έντυπο Ε3. Ωστόσο, όταν προχωρούμε σε έλεγχο και υποβολή, εμφανίζεται μήνυμα που δεν επιτρέπει την οριστικοποίηση.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το κριτήριο που αναφέρει ο έλεγχος του εντύπου Ε3 πληρούται από τον φορολογούμενο. Υπάρχει, επίσης, σύμβαση συμβολαιακής γεωργίας και για το 2025, εμπρόθεσμα καταχωρημένη στην πλατφόρμα MyBusinessSupport.

Σημειώνεται ότι οι καταχωρήσεις και οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται αφορούν το φορολογικό έτος 2024. Το ίδιο ζήτημα, όμως, έχει εμφανιστεί και για το φορολογικό έτος 2025.

Αναζητώντας την αιτία

Προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες επαφές με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και, εσχάτως, με την ΑΑΔΕ. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει καταστεί δυνατό να διαπιστωθεί με βεβαιότητα ποιο είναι το σημείο στο οποίο δημιουργείται η ασυμφωνία.

Με βάση τα δεδομένα της περίπτωσης, μπορούμε μόνο να καταγράψουμε ορισμένες πιθανές εξηγήσεις:

1. Διαφορετική ερμηνεία του χρόνου εφαρμογής.Ενδέχεται να έχει θεωρηθεί ότι για κάθε φορολογικό έτος κατά το οποίο ζητείται η εφαρμογή της μείωσης θα πρέπει να έχει υποβληθεί σύμβαση κατά το αμέσως προηγούμενο έτος. Αν αυτή είναι η ερμηνεία, χρειάζεται να εξεταστεί υπό το πρίσμα της ρητής διατύπωσης του άρθρου 4, σύμφωνα με την οποία το κίνητρο παρέχεται για μέχρι εννέα φορολογικά έτη, αρχής γενομένης από το επόμενο έτος της σύναψης της σύμβασης.

Σημείωση: Ακόμη και με αυτή την εκδοχή, για τα έτη μετά το πρώτο έτος εφαρμογής (2022) υφίστανται συμβάσεις συμβολαιακής γεωργίας από το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τα στοιχεία της συγκεκριμένης περίπτωσης.

2. Ζήτημα διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων.Είναι πιθανό το σύστημα εκκαθάρισης της ΑΑΔΕ να μην αντλεί ή να μην αναγνωρίζει ορθά τα δεδομένα της πλατφόρμας MyBusinessSupport. Έτσι, ενώ η σύμβαση είναι καταχωρημένη στην πλατφόρμα, η πληροφορία ενδέχεται να μην μεταφέρεται σωστά στη διαδικασία εκκαθάρισης των δηλώσεων.

3. Διαφορετική ανάγνωση της διάρκειας της σύμβασης.Ενδέχεται να θεωρείται ότι η διάρκεια της σύμβασης πρέπει να καλύπτει δύο φορολογικά έτη, για παράδειγμα από 02.03.2025 έως 01.03.2026. Από τα στοιχεία που εξετάζουμε, όμως, δεν προκύπτει τέτοια απαίτηση ούτε από τη σχετική διάταξη ούτε από την απόφαση.

Τι πρέπει να γίνει

Το αποτέλεσμα, πάντως, παραμένει το ίδιο: όταν ο φορολογούμενος πληροί τα κριτήρια που θέτει το θεσμικό πλαίσιο, αλλά το πληροφοριακό ή ελεγκτικό περιβάλλον δεν αναγνωρίζει τη σχετική προϋπόθεση, το προβλεπόμενο φορολογικό κίνητρο δεν φτάνει ποτέ στον δικαιούχο.

Η διαπίστωση αυτή δεν αποτελεί μομφή προς τη Διοίκηση. Αντίθετα, αποτελεί ένα πρακτικό αίτημα για σαφήνεια και συντονισμό: να εντοπιστεί το σημείο της ασυμφωνίας μεταξύ των διατάξεων, των καταχωρήσεων της συμβολαιακής γεωργίας και της διαδικασίας εκκαθάρισης και να δοθεί μία ενιαία, εφαρμόσιμη λύση.

Το ζητούμενο δεν είναι να αλλάξει η διάταξη, αλλά να εφαρμοστεί όπως ψηφίστηκε. Και, εφόσον υπάρχει διαφορετική ερμηνεία ή τεχνικό πρόβλημα, να αποσαφηνιστεί άμεσα, ώστε οι λογιστές και οι φορολογούμενοι να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι ισχύει και να μπορούν να ασκήσουν ένα δικαίωμα που ο νόμος ήδη προβλέπει.

Από το 2023 το ζήτημα παραμένει ανοικτό. Η επίλυσή του δεν απαιτεί αντιπαράθεση· απαιτεί συνεννόηση, έλεγχο της πραγματικής ροής των δεδομένων και, κυρίως, μία σαφή διοικητική απάντηση. Αυτό είναι το αίτημα της αγοράς και των συναδέλφων: να εφαρμοστεί στην πράξη η μείωση φόρου που προβλέπει ο ν. 4935/2022.