Ους ο πόλεμος συνέζευξε…πετρέλαιο χωριζέτω

Ισραηλινοί στρατηγοί και πιλότοι ζουν μεθυστικές μέρες. Για πάνω από δύο δεκαετίες σχεδιάζουν και εκπαιδεύονται για πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Αλλά μέχρι πολύ πρόσφατα δεν είχαν φανταστεί ότι θα το έκαναν σε μια κοινή αεροπορική «αρμάδα» με την παγκόσμια υπερδύναμη.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται επίσης να πετάει στα σύννεφα. Έχοντας περάσει πολλά χρόνια ωρυόμενος για την ιρανική απειλή,  βρήκε στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ έναν Αμερικανό πρόεδρο πρόθυμο να φτάσει μέχρι τέλους μαζί του. Αυτή, τουλάχιστον, ήταν η πρώτη εντύπωση.

Αλλά με τον πόλεμο στη δεύτερη εβδομάδα του, οι Ισραηλινοί στρατηγοί συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο ότι οι στόχοι των δύο χωρών  μπορεί να αρχίσουν να αποκλίνουν.

Δεδομένου ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ξεκαθάρισε ποτέ τι ελπίζει να επιτύχει μέσω αυτού του πολέμου, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι είναι ασαφής σχετικά με το πότε θα μπορούσε να τελειώσει. Αλλά είναι γνωστό ότι έχει την τάση να ανακηρύσσει γρήγορα τη «νίκη».

Κατά την έναρξη του πολέμου, Τραμπ και Νετανιάχου ήταν ενωμένοι στον δηλωμένο στόχο τους να καταστρέψουν το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.

Τώρα, όμως, οι προτεραιότητες μοιάζουν να διαφέρουν.

Ο Νετανιάχου είναι απόλυτος όσον αφορά την επιθυμία του για καταστροφή του καθεστώτος.  Ο Τραμπ, αντίθετα, φαίνεται πιο ενθουσιώδης για μια νίκη τύπου Βενεζουέλας, κατά την οποία θα επιφέρει αλλαγή στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος, βλέποντας παράλληλα έναν πιο συνεργάσιμο εγκάθετο να αναλαμβάνει την εξουσία.

Έχει απαιτήσει την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν και δήλωσε σε συνέντευξή του ότι πρέπει να «συμμετάσχει στον διορισμό» του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, «όπως με την Ντέλσι [Ροντρίγκεζ] στη Βενεζουέλα».

Πλέον, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιστεύουν όλο και περισσότερο, ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πολύ λιγότερο πρόθυμος από ό,τι είναι οι ίδιοι, ή από ό,τι νόμιζαν ότι ήταν, για την πλήρη αλλαγή του καθεστώτος.

Αντιθέτως, εκτιμούν ότι επικεντρώνεται κυρίως στον έλεγχο της ροής πετρελαίου από το Ιράν. Η Κίνα αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με μεγάλη έκπτωση, επειδή είναι πρόθυμη να αγνοήσει τις κυρώσεις της Αμερικής στις ιρανικές εξαγωγές.

Ο Τραμπ πρόκειται να συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ στα τέλη Μαρτίου. Αν έχει εδραιώσει τον έλεγχο στις ενεργειακές ροές του Ιράν, θα διαθέτει σημαντικό μοχλό πίεσης στον ηγέτη της Κίνας.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι πείστηκαν περισσότερο ότι αυτό είναι το κύριο κίνητρο του Αμερικανού προέδρου μετά την έκφραση εκνευρισμού από τους αξιωματούχους του για την κλίμακα του ισραηλινού πλήγματος σε δεξαμενές καυσίμων στην Τεχεράνη στις 7 Μαρτίου. Ήταν το πρώτο σημάδι διχόνοιας μεταξύ των δύο χωρών.

Απίθανη η αλλαγή καθεστώτος για όσο κρατάει ο πόλεμος

Η αλλαγή καθεστώτος είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί όσο μαίνεται ο πόλεμος. Οι Ιρανοί επέδειξαν εξαιρετική γενναιότητα τους τελευταίους μήνες σε μαζικές διαδηλώσεις παρά την αιματηρή καταστολή από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας. Ωστόσο, δεν είναι πρόθυμοι να βγουν στους δρόμους ενόσω πέφτουν βόμβες.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να περάσουν μήνες ή και περισσότερο, πριν από οποιεσδήποτε νέες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος.

Το Ισραήλ και η Αμερική βομβαρδίζουν τα αρχηγεία των Basij, μιας παραστρατιωτικής δύναμης, σε όλη τη χώρα, αλλά οι δομές εξουσίας της, καθώς και εκείνες του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άθικτες.

Η παράταση του πολέμου, υποστηρίζουν οι Ισραηλινοί εμπειρογνώμονες, μόνο καθυστέρηση θα προκαλέσει σε τυχόν εξέγερση κατά του καθεστώτος, ενώ θα συνεχίσει να εκθέτει το Ισραήλ σε ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και τον κίνδυνο επιδείνωσης ενός δεύτερου μετώπου με τον πληρεξούσιο του Ιράν, τη Χεζμπολάχ, στον Λίβανο.

Εντωμεταξύ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει το βλέμμα του στραμμένο στην πολιτική και στη δική του θέση. Το να σταματήσει τις μάχες σε αυτό το σημείο θα αποτελούσε βαρίδι.

Η αλλαγή καθεστώτος, αν ποτέ συμβεί, μπορεί να μην έρθει αρκετά σύντομα γι’ αυτόν. Αντιμετωπίζει μια δύσκολη μάχη για την επανεκλογή του μέσα στο 2026, και δεν επιθυμεί να τερματίσει τον πόλεμο με μια ατελέσφορη κατάσταση.

Στις 24 Ιουνίου του περασμένου έτους, στο τέλος του προηγούμενου πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν, ο ισχυρίστηκε ότι «αφαίρεσε δύο υπαρξιακές απειλές» από το Ισραήλ, αυτές των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν. Οκτώ μήνες αργότερα, οι ιρανικοί πύραυλοι πέφτουν και πάλι πάνω στο Ισραήλ.

 naftemporiki.gr