Πέντε παρεμβάσεις λύνουν τον γόρδιο δεσμό για τις «δύσκολες» μεταβιβάσεις

Πακέτο 14 παρεμβάσεων, εκ των οποίων οι 5 θα διευκολύνουν τις μεταβιβάσεις «δύσκολων» περιπτώσεων ακινήτων και οι 9 στοχεύουν στη βελτίωση των συναλλαγών και της καθημερινότητας των πολιτών, δρομολόγησε η κυβέρνηση και θα υλοποιηθεί εντός του 2026.

Το πλέγμα των παρεμβάσεων παρουσίασε χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, με στόχο, όπως ανέφερε, «ένα κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη». Οι
παρεμβάσεις θα περιληφθούν σε σχέδιο νόμου που θα προωθηθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σημείωσε πως «η μάχη με το βαθύ κράτος και η προσπάθεια για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες πρέπει να είναι συνεχείς. Γι’ αυτό και θα ακολουθήσουν νέες παρεμβάσεις, όπως στις Πολεοδομίες, στον ΟΣΕ, στο ευρύτερο Δημόσιο με την εισαγωγή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, που θα προχωρήσουν σύντομα.

Στο πακέτο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται «μοντέλο ΕΦΚΑ» στις συναλλαγές με το Δημόσιο. Ειδικότερα, εκθέσεις, αυτοψίες και βεβαιώσεις που εκδίδονται σήμερα
από τις υπηρεσίες του Δημοσίου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν καθυστερήσεις, θα μπορούν να εκδίδονται από πιστοποιημένους επαγγελματίες. Το μοντέλο αυτό
εφαρμόζεται ήδη στον ΕΦΚΑ για την επιτάχυνση της έκδοσης συντάξεων αλλά και σε μια σειρά από διαδικασίες του Δημοσίου (π.χ. Πολεοδομίες, Κτηματολόγιο,
Πρωτοδικεία).

Με τη νέα ρύθμιση, θα μπορεί να επεκταθεί µε Υπουργικές Αποφάσεις σε περισσότερους τομείς, όπως π.χ. στην υποβολή αιτήσεων για αγροτικές επιδοτήσεις.

Ξεμπλοκάρισμα

Πέντε σημαντικές παρεμβάσεις που θα ξεμπλοκάρουν οριστικά χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις καθορισμού του ιδιοκτησιακού καθεστώτος ακινήτων, καθώς και χιλιάδες υποθέσεις μεταβιβάσεων ακινήτων θα νομοθετηθούν προσεχώς. Π

ρόκειται για χαρακτηριζόμενες «δύσκολες» περιπτώσεις κληρονομιών, μεταβιβάσεων αλλά και ιδιοκτησιακού καθεστώτος, οι οποίες φρέναραν επί δεκαετίες τις μεταβιβάσεις και την αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων.

Οι παρεμβάσεις αυτές είναι, αναλυτικά, οι εξής:

1. Αποχή του Δημοσίου υπό προϋποθέσεις από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών.

Το φαινόμενο να διεκδικεί το Δημόσιο ολόκληρες περιοχές, με βάση οθωμανικά φιρμάνια, ή ολόκληρες πολυκατοικίες σε κέντρα μεγάλων πόλεων, όπου διαμένουν πολίτες,
θα επιδιωχθεί να τερματιστεί με τρεις παρεμβάσεις, χωρίς να αποκλείονται και άλλα μέτρα που θα διευρύνουν την περίμετρο των
σχετικών διατάξεων.

Εκτός από περιπτώσεις που ισχύουν σήμερα, το Δημόσιο δεν θα προβάλει δικαιώματα κυριότητας, ούτε θα ασκεί αγωγές, αν οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι έχουν ακίνητο μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975. Δεν θα αρκεί δηλαδή να έχουν απλά νομή ή χρησικτησία, αλλά θα πρέπει να έχουν κάνει μεταγραφή πριν από 50 χρόνια.
Μια δεύτερη περίπτωση που θα επιδιωχθεί να καλυφθεί με τις νέες αυτές διατάξεις αφορά ιδιώτες, που έχουν εγκατασταθεί με απόφαση δημόσιας αρχής, όπως για
παράδειγμα οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, που μπορεί να πήραν τίτλους επί Ελευθερίου Βενιζέλου.

2. Λειτουργία των συμβολαιογράφων ως υπηρεσίας one stop shop για την επιτάχυνση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων.

Με την παρέμβαση που προωθείται, επιδιώκεται να αναβαθμιστεί ο ρόλος των συμβολαιογράφων, με αύξηση της αμοιβής τους. Θα υπάρχει διαλειτουργικότητα των συμβολαιογραφείων με την ΑΑΔΕ για περιπτώσεις φορολογουμένων που δικαιούνται απαλλαγές φόρων. Δηλαδή οι απαλλαγές θα χορηγούνται αυτόματα με διασταυρώσεις δεδομένων μεταξύ υποβαλλόμενων δηλώσεων προς τους συμβολαιογράφους και δεδομένων που τηρεί στα ηλεκτρονικά της αρχεία η ΑΑΔΕ.

Κάθε συμβολαιογράφος θα συλλέγει δικαιολογητικά, θα υποβάλλει ταυτόχρονα με τα μεταβιβαστικά συμβόλαια τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, θα παρακρατεί από το κάθε τίμημα μεταβίβασης ακινήτου και θα αποδίδει στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ τα ποσά των φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών του πωλητή και θα καταβάλλει τα τέλη για το Κτηματολόγιο. Το τίμημα κάθε μεταβίβασης ακινήτου και τα λοιπά συμβολαιογραφικά έξοδα θα καταβάλλονται σε ειδικό ακατάσχετο λογαριασμό. Οι αντισυμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο στην υπογραφή του συμβολαίου.

3. Κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου.

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι, ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι στο Κτηματολόγιο, πρέπει να επισυνάπτεται τοπογραφικό και βεβαίωση μηχανικού, πως το τοπογραφικό είναι συμβατό και το ακίνητο μπορεί να εγγραφεί στο Κτηματολόγιο.

4. Δυνατότητα πληρωμής του φόρου κληρονομιάς κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου.

Σήμερα, για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο, απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς. Άρα όσοι δεν έχουν ρευστότητα, δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με την παρέμβαση που προωθείται ο φόρος κληρονομιάς θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης.

5. Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου.

Σήμερα, η μεταβίβαση (πώληση) ενός κατασχεμένου ακινήτου μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ και να μπλοκαριστεί. Με την παρέμβαση που προωθείται, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, όταν ένα ποσοστό του τιμήματος που ορίζει η ΑΑΔΕ με βάση το ποσό της οφειλής και με βάση το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση παρακρατείται από τον συμβολαιογράφο και αποδίδεται στην ΑΑΔΕ.

Υπεύθυνη δήλωση για όλα

Στον τομέα της γραφειοκρατίας, η παρέμβαση αφορά την αναγκαστική συνεργασία των δημοσίων υπηρεσιών, προκειμένου να κάνουν τα αυτονόητα, δηλαδή να βρίσκουν και να ανταλλάσσουν τα δικαιολογητικά του πολίτη και να μην αναγκάζεται ο συναλλασσόμενος να τρέχει από υπηρεσία σε υπηρεσία να τα βρει.

Ενώ σήμερα προβλέπεται η αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών, δεν εφαρμόζεται, καθώς δεν υπάρχει διαλειτουργικότητα μεταξύ των υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό και μέχρι να καταστεί εφικτή η «συνεργασία» των δημοσίων φορέων, ο πολίτης δεν θα προσκομίζει κανένα πιστοποιητικό που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση (π.χ. για προσωπικές ή περιουσιακές πληροφορίες ή ειδική προσωπική κατάσταση).

Απλώς, θα συμπληρώνει σχέδιο υπεύθυνης δήλωσης που του έχει χορηγήσει η διοίκηση, γραπτά ή ψηφιακά, και η διοίκηση θα εκδίδει αμέσως τη διοικητική πράξη.

Μετά την έκδοση της διοικητικής πράξης, η αρμόδια αρχή θα ελέγχει την ακρίβεια της υπεύθυνης δήλωσης εντός 6 μηνών και, αν είναι ανακριβής, τότε ανακαλεί τη διοικητική πράξη, επιβάλλει ειδικές, διοικητικές και ποινικές, κυρώσεις για τις συγκεκριμένες ανακριβείς δηλώσεις.

Επίσης, όσοι καταδικαστούν για ψευδή δήλωση, χάνουν το «προνόμιο» της υπεύθυνης δήλωσης, καθώς η Υπηρεσία θα το βλέπει μέσω του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας και της διασύνδεσης με το Ποινικό Μητρώο.